Varik en Heesselt in oude ansichten deel 2

Varik en Heesselt in oude ansichten deel 2

Auteur
:   Wim Akkermans
Gemeente
:   Neerijnen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6438-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Varik en Heesselt in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Inleiding

Op de vraag van uitgeverij Eurapese Bibliotheek of ik er wat voor voelde om een deel 2 van .Varik en Heesselt in oude ansichten" samen te stellen, heb ik na enige aarzeling instemmend gereageerd. Die aarzeling kwam voort uit de wetenschap dat in deel 1 al heel veel, op uitgebreide wijze, was behandeld. Ook het ontstaan van onze dorpen werd in die inleiding al duidelijk verwoord.

Achteraf is duidelijk geworden dat er wel heel veel tijd in de samenstelling van dit boekje is gaan zitten, maar de vele gesprekken met vooral oudere mensen waren altijd prettig en leerzaarn; zij zijn het die ons veel kunnen vertellen over wat er in de eerste helft van deze eeuw zoal gebeurde. Als we terug kijken zien we de grate veranderingen:

- in de fruitteelt de vele hoogstamboomgaarden met kersen, appels en peren met hun prachtige bloesems, het fruit dat als de oogst aanbrak geplukt moest worden met lange, zware ladders van dertig, veertig en zestig .sponen" of meer, al naar gelang de hoogte van de boom. Het aantal .sporten" was het aantal treden van een ladder. Nu is de kersenteelt zo goed als verdwenen en appel- en perenbomen zijn zo klein geworden, dat men het fruit vanaf de grond kan plukken. - De paarden, die gebruikt werden voor het vervoer en voor het werk op het land, zijn vervangen door tractoren, die steeds grater en zwaarder worden.

- De veranderingen op de steenfabriek vanaf 1900 tot de sluiting.

- De dijkverzwaringen van deze eeuw; die zoals de foro's van de dijk-

gezichten in dit boekje laten zien, het fraaie rivierenlandschap toch wel hebben aangetast.

- De scheepvaart op de Waal, van zeilboten, stoomsleepboten die vele aken met zich meetrokken en raderboten naar de grate duwboten, die duwbakken stroomop- en -afwaarts brengen naar de plaats van bestemming.

- Verdwenen zijn ook de parlevinkersbootjes (een varend winkeltje) , die voor de bevoorrading van de schepen zorgden.

- Voorts de schokkers, waarmee vooral op witvis werd gevist, en tenslotte de trekvissen zoals zalm, elft, fint en de steur. Het trekken werd door het bouwen van onder andere stuwen en dammen bijna of geheel onmogelijk gemaakt. Daar kwam de toenemende vervuiling van het rivierwater ook nog bij. Wat gelukkig nog steeds niet verdwenen is, is de .Dikke Toren", al eeuwen uitkijkend over het dorp en de rivier. Na al die jaren raakt hij echter steeds meer in verval. Laten we ervoor waken, dat ook dit niet verdwijnt.

Tot besluit een dankwoord aan allen, voor hun verhalen, foro's en de hulp bij het achterhalen van de vele namen. Mochten er tach nog fouten ingeslopen zijn, wat natuurlijk heel goed mogelijk is, dan hoop ik dat u dat voor lief wilt nemen.

Verder wens ik u veel kijk- en leesgenoegen.

Heesselt, april 1997, WimAkkermans,

1 Schoolfoto

In deel twee van "Varik en Heesselt in oude ansichten" beginnen we met een schoolfoto van de leerlingen van de lagere school in Heesselt, genomen rond 1925. We zien op de foto, op de achterste rij, staand van links naar rechts: meester Hendriks, [ohan v.d. Bosch, Hendrik Groenhof, Tus v.d. Pol, Huib van Houselt, Marinus van Mourik, Door den Otter, Kaat de Graaf, Marie den Otter, Jan v.d. Pol, Piet de Kogel, Ab de Kogel, Teunis van Zandwijk en juffrouw Van Wijk.

Tweede rij : Dien van Maren, zittend: Mien van Ingen, Marie Wakker, Stientje van Housselt, Iaantje Temminck met Mien van Housselt op schoot, Koos de Koning (met een lei met daarop .Heesselt 1"),

Leentje van Houselt, Cor van Ingen, [en Gijssen, Drika de Graaf, Dineke van Kessel en Mien van Empel. Vooraan zittend: links Gerrit Koster en rechts Dirk Gijssen.

2 Schoolreisje

We zijn ruim twintig jaar verder in de tijd, wanneer deze foto in 1946 wordt genomen tijdens een schoolreisje van de lagere school in Heesselt van de klassen 4, 5 en 6.

We zien op de achterste rij, van links naar rechts: mevrouw Witteveen, onderwijzer Witteveen, Minie Macleane, Gerrie van Maren en Mimie van Driel. Tweede rij: Tom de Geus, Marieke Weijgertse, Tinie v.d. Pol, Grietje v.d. Pol, Miep Verhagen, Bouke Witteveen

(de zoon van de onderwijzer), Drika Verhagen en juffrouw Oerlemans.

Derde rij, op de knieen: Jan de Geus, Jennie Weijgertse, Bep de Geus, Alie Macleane, Geert van Riemsdijk en Bep Macleane.

Voorste rij: Gerrit de Ruiter, Nico van Driel, Wijntje van Driel en Mina Sterrenberg.

3 School

Bij vele oud-Ieerlingen van de school uit Heesselt zullen bij het zien van deze foto ongetwijfeld herinnering en naar boven komen aan de tijd die zij er doorbrachten.

De nieuwe school met twee lokalen werd in 1918 tegen de oude school aangebouwd, die daarna als gymlokaal in gebruik werd genomen. Ook de muziekvereniging .Hesola'' maakte wel gebruik van dit lokaal bij haar jaarlijkse uitvoering.

In 1966 werd de school opgeheven en samengevoegd met de rooms-katholieke en openbare school uit Varik. De nieuwe school werd gebouwd aan de Walgtsestraat en kreeg de naam BurgemeesterWesterbeek van Eertenschool.

De laatste hoofdonderwijzer in Heesselt was de heer ].B. G. Bloemendaal.

Het scholencomplex en de onderwijzerswoning in Heesselt werden in 1969 door de gemeente verkocht aan de heer G. van Weelden. De nieuwe school uit 1918 werd enkele jaren later afgebroken, evenals het polderhuisje, dat we op de voorgrond zien.

Op de plaats van de school bouwde de heerVan Weelden een nieuw huis, waar nu zijn zoon woont.

Het gymlokaal bouwde hij om tot aula, die als zodanig nog steeds dienstdoet, en de onderwijzerswoning werd verhuurd.

4 Steenfabriek

Vanaf de haven kijken we nu naar de steenfabriek van Heesselt: in die tijd een van de vele steenfabrieken langs de grate rivieren in ons land.

Links zien we het zogenoemde bazenhuis, met aan de rechterzijde het kantoor. Dan de grate overslaande vlamoven, die in 1920 werd gebouwd ter vervanging van de vier veldovens, te weten: drie .jienmonders" en een "zestienmonder". Deze werden gebouwd door de firma WP. de Vries en Co., opgericht in 1883. In de vlamoven bevonden zich 26 kamers, aan beide zijden 13. Men gebruikte in deze vlamoven het vol-

gende praces: stenen werden ingezet, gebakken en uitgekruid. Midden op de foto zien we nog de kale straok waar men met kruiwagens vanaf reed om een schip met stenen te laden.

Links in de haven zien we een zolderschuit (een vaartuig met een vast, plat dek) , die men gebruikte als het schip, dat in de haven werd geladen, door een te lage water stand of door de geringe diepte van de haven niet geheel volgeladen kon worden. De rest werd dan met de zolderschuit op de Waal bijgeladen.

S Steenfabriek

We do en even een stapje terug in de tijd, naar het begin van deze eeuw, en staan voor een van de drie steenmachines die de steenfabriek rijk was. Meestal waren er echter maar twee in gebruik.

Ze werden aangedreven door een stoommachine. Bovenop de aardwal zien we mannen met kruiwagens grand, zij werden modderkruiers genoemd. We zien hoe een van hen grand in de ketel stort, waarin werd gemalen.

Met de wagen rechts werden de lege steenvormen aangevoerd. De lege vormen werden eerst nat gemaakt en daarna gezand. Een volle vorm met zand werd telkens omgekeerd in de volgende, zodat in de natte vorm wat zand achterbleef. De bedoeling hiervan was, dat wanneer de volle vormen onder de pers vandaan kwamen, de klei beter los zou laten. Als ze

daar dan weer vandaan kwamen, was er een afstrijker, die de overtollige klei verwijderde. Ze werden dan op de voorste wagen geladen, zes maal vier vormen (in elke vorm zaten zes stenen). Als de wag en vol was, gingen ze naar een plaats om te dragen.

Op de achtergrand de aardwal, met daar nog net bovenuit het kerktorentje van Heesselt. De grand kwam uit de Heesseltse uiterwaarden. Deze verkreeg men door tichelcontracten af te sluiten met de grandeigenaren.

Eind jaren veertig yond men bij het egaliseren van een afgegraven perceel nog restanten van een roeiboot, een ketting en een schedel. Hoeveel jaren die daar onder de kleilaag van bijna anderhalve meter hebben gelegen, is niet bekend.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek