Veendam / Wildervank in oude ansichten

Veendam / Wildervank in oude ansichten

Auteur
:   G.H. Streurman
Gemeente
:   Veendam
Provincie
:   Groningen
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4104-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Veendam / Wildervank in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Gerneentehuis. VEE~DA)1.

Het eerste raadhuis van Veendam werd gebouwd in 1879 onder burgemeester Bosscher in waardige eigentijdse stijl, iets nijgend naar het k1assicisme van Vingboorns. Het vormde een harmonisch gehee1 met de omgeving. Het wat ontsierende stellage boven op het dak behoorde bij de telefooncentrale, die in de kelder was ondergebracht. Vele jaren lang heeft mevrouw Gra vestein-Bossinga daar beneden de centrale bediend.

53

Veendam

In vogelvlucht

54

Onder het bhrgemeesterschap van Jhr. Mr. Dr. E. A. van Beresteyn, van 1910-1916, kwam er, niet aileen figuurlijk maar ook letterlijk, ruimte in Veendam, nog steeds zichtbaar o.a. in de grote uitbreiding van het stratenplan, in de nieuwbouw van het raadhuis, in de grote U .L.O. school aan de hertenkamp, in de nieuwe R.H.B.S. en in Openbare Leeszaal. Dat was heel wat in die paar jaren en velen hier vonden Van Beresteyn, ondanks zijn verdiensten, toch maar een dure burgemeester. Ja, de Veendammers hebben nu eenmaal altijd behoorlijk op de centjes gelet. Op deze foto, genornen vanaf de toren, ziet men een deel van het nieuwe stratenplan, nog nagenoeg zonder bebouwing maar weI al met de vijvers van de Aekade. Op de voorgrond enkele huizen van de Kerklaan en geheel links de nieuwe Winkler Prinsstraat. Het bos van Veenlust is nog gedeeltelijk intact. Duidelijk ziet men het kruispunt Van Beresteynstraat-Winkler Prinsstraat, Ubbo Wilkensstraat en Aekade. Daar achter, nog zonder huizen, de Verlengde Marktstraat en de Adderstraat en daarachter de Nieuwe Laan met nog aileen de gebouwen van Gemeentewerken. Geheel rechts de reeds gedeeltelijk bebouwde Leliestraat met de fabriek van Ten Horn.

Het nieuwe Raadhuis van Veendam, dat in 1913 tot stand kwarn, was eigenlijk een uitbreiding van het oude, waar dit nieuwe gebouw dwars voor geplaatst werd; het oude gedeelte werd wat stiilloos gernoderniseerd en fungeerde voortaan beneden geheel als seeretarie. Het nieuwe hoofdgebouw werd onder arehiteetuur van Stuivinga opgetrokken in een toen in de mode komende imitatie: Hollandse renaissancestijl, Links van de ingang lag en Jigt nog de kamer van de burgemeester, reehts die van de secretaris. De nieuwe raadzaal beslaat de he le bovenverdieping aan de voorkant.

55

56

De raadzaal in het nieuwe gemeentehuis is duidelijk gemspireerd door de Ridderzaal in Den Haag. Geen wonder, Van Beresteyn was een man van allure, hij had door zijn afkornst, zijn brede opJeiding, zijn belangstelling voor kunsten en wetenschappen, zijn aetiviteiten op bestuurlijk gebied, veJe eontaeten met Den Haag. Op het Binnenhof voelde hij zieh thuis en daaraan wilde hij in het veraf gelegen Veendam bij voortduring herinnerd worden. In de glas in Jood ramen zijn de wapens van hier bekende oude families aangebraeht. Voor die tijd was het een imponerende zaal, maar vooral op de publieke tribune, sleeht verstaanbaar en moeilijk te verwarmen.

Bij de grote uitleg van Veendarn in de jaren na 19] 0 werd in het verlengde van de Van Beresteynstraat een groot hertenkamp aangelegd. Hier lagen oorspronkelijk weilanden aan weerskanten van het veenstroompje de "Olle Ai", dat nu tot vijvers vergraven werd. Recht voor de Van Beresteynstraat uit werd aan deze hertenkarnp in 1915, oak onder architectuur van Stuivinga, een grote U. L.O. school gebouwd.

57

58

Het nieuwe pas voltooide gebouw van de 5-jarige H.B.S., nu Rijks H.B.S. geworden, werd feestelijk in gebruik genomen op 25 april 1911 in aanwezigheid van vele autoriteiten, w.o. de commissaris van de koningin Mr. Geertsema en natuurlijk burgemeester Van Beresteyn. Eerste directeur van de nieuwe school was Dr. L. M. J. Steel, "Opa Steel". De Winkler Prinsstraat, waaraan de school gebouwd was en die deel uitmaakte van de grote uitleg, is op de foto nog niet geplaveid. Wel liggen er reeds de tramrails, waarover echter, voor zover ik weet, nooit een tram gereden heeft. In 1947 werd aan de school een gymnasiale afdeling verbonden en kreeg het geheel de naam Winkler Prins Lyceum, sinds kort Rijksscholengemeenschap Winkler Prins. Toen in 1966 op luisterijke wijze het honderdjarig bestaan van Middelbaar Onderwijs in Veendarn werd gevierd, verscheen een prachtig gedenkboek "Prins Heerlijk Honderd" onder redactie van de leraren Drs. H. Th. M. Lambooy en Drs. G. A. G. Meerburg, rijk gedocumenteerd en geillustreerd, tevens honderdjaar historie van Veendam en omgeving bevattend.

De meest persoonlijke creatie van burgemeester Van Beresteyn in Veendam was weI de stichting van een Openbare Leeszaal en Boekerij in wat er nog restte van de oude H.B.S. in de Kerkstraat. Hij was de grote stimulator bij de oprichting van deze nuttige instellingen in het hele land. De eerste directrice was Mej. A. van Konijnenburg. Dat was nog al een lange deftige naam en de gewone man noemde haar dan ook al gauw ,,'t Knien", ,,'t Knien bet mie holpen" konje na de uitlening op straat dikwijls horen. Haar opvolgster was Mej. A. de Boer; beiden werden al die jaren trouw terzijde gestaan door de assistente Mej. M. Huber. In een mooie nieuwbouw achter en boven bet oude gedeelte werd later, op initiatief van burgemeester Hoogkamp en onder architectuur en met toegewijde hulp van Gemeentewerken, het Veenkoloniaal Museum ondergebracht, dat ontstaan was uit een verzameling voorwerpen en documenten, betrekking hebbend op Veendam en bijeengebracht op het raadhuis door de speurder-publicist burgemeester F.J. de Zee (1921-1939). 59

60

Een van de mooie plantsoenen in Veendam, die jarenlang toevertrouwd zijn geweest aan de goede zorgen van vader en zoon 80S. Op het vooruitgeschoven heuveltje prijkte en prijkt 's zomers nog steeds een weelde van bloemen. Achter de hoge bomen rechts bevindt zich het oude kerkhof; in de vijver ligt een mijn uit de Eerste Wereldoorlog.

/ 9 ~y

',leendam, Beuen Gosterdiep

Geheel rechts het voor die tijd moderne huis, dat de jonge Veendammer fabrikant E. J. Duintjer Hzn., "Klein Engbert", de latere "rode" wethouder (lid van de P.v.d.A.!) zich in 1904, toen hij ging trouwen, aan het Oosterdiep tegenover de Sarabrug liet bouwen. Als modern denkend mens liet hij in zijn huis een mooie grote badkamer aanbrengen. Toen hij deze vol trots aan een oudere coli ega liet zien vroeg deze verbaasd "Wat is dat?' "Nou", zei Duintjer, ,,'n badkoamer". Waarschuwend antwoord: "Och man, bist nait wies ... 'n badkoamer? Niks as kolvatterij ... 'n mins heurt op 't dreuge". Later, onder burgemeester De Zee, heeft deze "kapitalist" als wethouder jarenlang, in een sfeer van wederzijdse waardering en vriendschap, samengewerkt met Frans Spiekrnan, ook wethouder, een geniale voorman van de vroegere S.D.A.P., bovendien een man met een onuitputtelijke humor en een gouden bart.

61

62

Op 16 juni 1897 vierde Wildervank plechtig en feestelijk, met veel muziek en zang, zijn 250-jarig bestaan, met als hoogtepunt de eerste steenlegging, onder een geimproviseerd tempeltje, van een monument voor zijn stichter Adriaan Geerts Wildervanck. Deze plechtigheid werd verricht door de commissaris der Koningin, Mr. G. C. C. Geertsema, op het plein voor het Raadhuis, waarvan de eerste steen gelegd was in oktober 1890. Burgemeester was toen E. A. Kingma, secretaris W. Veenhoven en wethouders waren J. E. Eerkes en A. Veenhoven Hzn. V oor dit gebouw er stond vergaderde het gemeentebestuur in Hotel de Nederlanden. Met ingang van 1 januari 1969 was het huis, wegens opheffing der gerneente, geen raadhuis meer. Op 31 december 1968 yond er de laatste raadsvergadering plaats onder de laatste burgemeester van Wildervank, B. P. Liese, die in dezelfde functie naar Ten Boer vertrok.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek