Veer- en bootdiensten in Nederland

Veer- en bootdiensten in Nederland

Auteur
:   W.J.J. Boot
Gemeente
:  
Provincie
:  
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2117-0
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Veer- en bootdiensten in Nederland'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Wadden

3 We beginnen onze omzwerving bij de belangrijkste overgebleven grate veren in Nederland: die in hetWaddengebied. Schiermonnikoog ligt het verst weg. In de j aren tachtig van de negentiende eeuw was daar een zomerbootdienst gekomen vanuit Graningen via Zoutkamp. De hoofdverbinding met de vaste wal was een Rijksveer, dat in 1905 van een zeil- in eenmotorpostdienst werd omgezet. Er was overigens al veel eerder een (zomerse) stoombootdienst naar het eiland uitgevoerd. De motorboat kon Schier vaak niet bereiken en dan werden

de passagiers met wag ens aan wal gebracht.

Schlermonnikoog Behouden aankomst

4 's Winters was het vaak nag erger: dan maesten post en passagiers met vletten worden avergebracht. Deze fatakaart is verzanden in 1945, maar is waarschijnlijk in de winter van 1940 gemaakt.

5 Dit is de eerste 'Arneland' , de Rijksmotorboot uit 1901. De passagiers konden boven op de roef plaatsnemen, of erin. Dan waren ze tenminste nag wat beschermd tegen regen en wind. Voor de schipper van de Rijksveerboot zag het er allemaal wat minder gezond uit:

hij was boven de borst volstrekt onbeschut. Het scheepje had maar een korte loopbaan. Bij een storm in 1 9 13 werd het zo zwaar beschadigd, dat het voor sloop moest worden verkocht.

,."

" ~.

." '.,,'

. '.' .. , .. ,,' ..?.. " '

Motorboat Ameland

6 In de jaren twintig kwarn er verbetering voor zowel Ameland als Schiermonnikoog. In 1 91 9 stelde de nieuwe pachter van de beide Rijksveren, de Delfzijlster firma Wagenborg, een in Berlijn aangekochte motorboat in bedrijf, de 'Vooruitgang III' , rechts op de foto. Het schip links is de Rijksveerboot 'Brakzand', in 1928 gebouwd.

De 'Brakzand' en het eerder gebouwde zusterschip 'Waddenzee' vormden een forse verbetering van de toestanden op de eilanden. De Schierse dienst began toen in Zoutkamp en voerde via Oostmahorn naar het eiland. 'Brakzand' en 'Waddenzee' bestaan nag

steeds. In het Texelse Oudeschild ligt tegenwoordig de 'Zeester', ex-Tsrakzand' en in Harlingen is de 'Waddenzee' nag onder de oorspronkelijke naam te vinden.

7 De nieuwste kopladingveerboot van Ameland is

de 'Sier', tweede van die naam en voor rekening van Wagenborg Passagiersdiensten gebouwd. In 1986 deed het Rijk de beide diensten over aan de particuliere Wagenborg, een van de eerste 'privatiseringen' . De privatisering is voor de beide eilanden goed verlopen en nu zijn er nag maar zelden problemen met het vervoer.

~ .

8 Terschelling kreeg in

1 861 de eerste postboot op Harlingen, een zeilblazer. Er was steen en been geklaagd over het slechte vervoer naar de vaste wal, dat geheel over de postverbinding via Vlieland, Texel en Den Helder liep. In 1 874-

1 875 mislukte een private stoombootonderneming op Harlingen en pas in 1883 kwam er een geregelde stoombootdienst. De stoombootdienstTerschelling- Vlieland-Harlingen werd geopend door de toen vanaf Terschelling opererende bergingsmaatschappij van A.D. Zur Miihlen. Hier zien we de Terschelling' van niet meer dan 28 meter lang, op weg naar de eilanden.

}(ar/ingen j]uitenhaven

9 In 1907 nam de NV Maatschappij 'Alkmaar Packet' de bootdienst over met de raderstoomboot 'Minister Kraus'. Dat veroorzaakte heel wat herrie, want de eilanders meenden dat de raderboot in ijsgang de dienst niet zou kunnen volhouden. Ze kregen onmiddellijk gelijk en tat 1923 bestand er tussen de stoombootondernemer en de eilanders stevige wrijving. In 1923 nam de bergingsrederij van de familie Doeksen de bootdienst over. Omdat deze bij ijsgang haar bergingssleepboten inzette, kwam aan de problem en een einde. Op deze ansicht de 'Minister Kraus', die pas in 1948 naar de sloop ging. Ondanks de zwakke eigenschappen in

ijsgang bleef de 'Kraus' op Terschelling een heel populair schip, waarover nag steeds nostalgisch wordt gesproken.

10 Eind jaren twintig nam het toeristenvervoer naar Terschelling sterk toe.

De 'Kraus' kon dat niet aan en Doeksen zocht naar een oplossing voar de vervoerspiek in de maanden juli en augustus. Die oplossing was heel bijzonder: de rederij kocht een Engelse bergingssleepboot aan, in de Eerste Wereldoorlog gebouwd als patrouillevaartuig voar de Royal Navy. Doeksen liet daar een afneembare deksalon op bouwen en zette het schip 's zomers in de veerdienst in. De snelheid was voar die tijd ongehoard haag - 1 6 knoop en daarmee maakte de rederij duchtig reclame. 'sWinters werkte de 'Holland' in de berging.

11 Rederij Doeksen heeft veel gedaan am de bootdiensten op Terschelling en Vlieland te verbeteren.

In 1933 en 1934 kocht de rederij twee voormalige Zeeuwse veerboten aan, die wegens de economische malaise in die j aren voor een prikje konden worden aangeschaft. Pas eind jaren vijftig verkocht Doeksen de schepen; allebei kwamen ze in de omgeving van Rotterdam terecht. De N oordnederland eindigde uiteindelijk als personeelsboot voor Verolmes scheepswerf in de Botlek, waarna ze bij Van de Marel in Viane (Duiveland) werd gesloopt.

1 2 In de Tweede Wereldoorlog verloor Doeksen zowel de 'Holland' als de beoogde opvolgster van dat schip, de tweede 'Holland', nieuw gebouwd en bij inbeslagname door de Kriegsmarine de sterkste zeesleepboot ter wereld. Ook dat schip ging verloreno Nadat de rederij zich met een Engels korvet had moe ten behelpen, de derde 'Holland', liet zij in 19501951 een vier de 'Holland' bouwen, die net als de eerste en derde 'Holland'

's zomers in de bootdienst op Harlingen voer. Deze vier de 'Holland' was uiterst sterk gebouwd, liep op zijn slofjes 16 knoop en behoedde een kleine tweehonderd schepen voor ondergang. In 1975 trok Doeksen de boot uit de berging terug en vercharterde haar aan Rijkswater-

staat Directie Noordzee. Bijna vijfentwintig jaar peilde de 'Holland' de waterkwaliteit van de Noordzee. In 1998 ging het schitterende schip met pensioen. De 'Holland' is

de laatste vaarklare klassieke zeegaande bergingssleepboot ter wereld. Nu ligt zij in Den Helder; het schip gaat - hoewel op het moment van afsluiten van deze tekst daarover nog

geen volle zekerheid bestaat - in museale exploitatie zijn loopbaan voortzetten.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek