Volendam in oude ansichten

Volendam in oude ansichten

Auteur
:   Dick Brinkkemper
Gemeente
:   Edam-Volendam
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5901-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Volendam in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

29. Op de dijk in 1910. De meisjes hebben net roggebroden gehaald bij de bakker. Het kleine meisje kijkt verlegen naar de grond; ze moet niets hebben van die rare "kijk-eens-naar-het-vogeltje-mijnheer". De twee anderen hebben meer belangstelling voor het vogeltje dat maar niet uit het zwartgedoekte kastje van de fotograaf wil komen. Duidelijk is te zien de diversiteit aan kleding die de Volendammer kinderen in die tijd droegen. Jakken, rokken en schorten waren niet aileen in een verschillende kleur, maar bestonden ook uit stof bedrukt met allerlei motieven en waren genaaid naar een verschillend patroon. Later zou er een veel gratere eenheid komen in de klederdracht. De hullen van de meisjes zijn van boven bijna rand en de scherpgepunte wieken staan breeduit gewaaierd naast het hoofd; enigszins naar boven gericht, want het zonnetje schecn en het was niet mistig, of zoals men zei: "Het was geen slappe-hullenweer."

30. Een foto van cafe Mastenbroek rond de ceuwwisscling, Een handkar op de dijk en daaromheen spelende kinderen in hun grappige klederdracht. Een man zit even uit te rusten en leunt achterover tegen de houten opgang vanwaar men toegang heeft tot het cafe op de bovenverdieping. Deze herberg behoorde toe aan Willem Mastenbroek die met zijn vrouw Geertje Schoon in 1859 vanuit Schokland naar Volendam was getrokken. Dat eiland moest op last van de regeringverlaten worden, omdat het dreigde te worden weggeslagen door de zee. Het cafe ging later via zijn zoon Pieter over op zijn kleindochter Marie Mastenbroek. Nu staat dit cafe op naam van Evert Kok, de zoon van haar zuster Jans Mastenbroek.

31. Op de scheepswerf van Pieter Spaander - sinds 1894 gelegen aan de binnenzijde van de Zuiderhavenwerden de botters schoongemaakt en gerepareerd. De werf bood plaats aan vijf schepen. Een batter werd door middel van een lier en een houten sleebalk op de met een dikke vetlaag voorziene helling getrokken en daarna met houten balken en houtklossen van allerlei formaat in een enigszins schuine stand vastgezet. De mannen bekijken hier hun botter die van een nieuw houten voorstuk is voorzien. Nadat de naden tussen de planken met hennep en teer door middel van een breeuwhamer zijn dichtgemaakt, wordt de botter opnieuw geteerd waardoor het hout goed beschermd is tegen de invloeden van het zaute water.

32. Het Zuideinde met rechts de achterzijde van de scheepswerfvan Pieter Spaander. De huizen aan de zeezijde van het Zuideinde stonden aile op palen tot aan de waterkant. Bij hoge vloed gebeurde het wei eens dat het water onder de huizen golfde. Nadat de Zuiderzee in 1932 IJsselmeer was geworden, mocht dat niet meer voorkomen. Toch werden hier ten gevolge van de extreem hoge waterstanden in 1993 enkele mensen door het water uit hun beneden-etages verdreven. Op de voorgrond liggen enkele botterwrakken in de Golf van Ma, zoals deze inham van de zee wordt genoemd. Wanneer de botters niet meer gerepareerd konden worden, sleepte men ze naar de achterzijde van de scheepswerf, waar ze aan de golven werden prijsgegeven. Triest einde van een ouwe vissersschuit.

33. In iedere fotoreportage van Volendarn staat wei een afbeelding van de Ned. Hervormde kerk, het enige historische bouwwerk van dit dorp. De kerk werd in 1658 gesticht door het stadsbestuur van Edam om de Volendammer vissers, die nog geen A van een B konden onderscheiden, tot de ware gereformeerde religie te brengen. Adriaen Niengh uit Hoorn bouwde deze dorpskerk in de vorm van een stolpboerderij met daarop een klokketorentje. Het jaar daarop stichtte men naast de kerk een school die in 1872 werd afgebroken. De kerk is in de loop der jaren gerestaureerd en staat nu na meer dan driehonderd jaar nog steeds beneden aan de dijk van het Zuideinde.

34. Een zeldzame foto uit 1904 van de Ned. Hervormde kerk, toen de ingang zich nog aan de dijkzijde bevond. Deze kerk was in 1658 midden in het land geplaatst tussen de twee woonkernen in; aan de ene zijde Volendam met zijn vissers, aan de andere zijde 't Soort waar grotendeels boeren woonden. Van de dijk kon men via een trap en een bruggetje over de dijksloot de kerk bereiken. Voor de kerkgangers was er bij de sloot een urinoir geplaatst. Op het grasveld ligt de was te bleken en aan de gepotdekselde houten wand van de kerk hangt het bonte goed. De trap rechtsonder ging naar de nortonpomp die het gemeentebestuur daar had geplaatst ten gerieve van de bewoners die daar grondwater konden oppompen voor de was en voor het spoelen van de vaat.

35. Op deze ansicht is duidelijk te zien dat het Zuideinde een lange reehte dijk is. Een bewijs dat deze niet langs de krommingen van de zee is aangelegd. Dat klopt, want met de Allerheiligenvloed in 1570 bra ken de dijken van het buitendijks land bij Volendam door, waarna het kolkende water diepe inhammen in het land uitsehuurde. De oude zeedijk werd niet meer hersteld, maar men legde op enige afstand midden in het achterlandeenkaarsreehte inlaagdijk neer: het tegenwoordige Noordeinde enhet Zuideinde. Na de watersnood van 1916 moesten de dijken langs de Zuiderzee opgehoogd worden. Dat gebeurde ook bij het Zuideinde, met als gevolg dat de huizen lager kwamen te liggen dan de straat. Bij sommige laagstaande woninkjes kon men vanaf de straat zo in de dakgoot stappen.

36. Op Sinterklaasavond 1895 sloeg de bliksem in bij de molen van Klaas Kelderman, waarbij het elfjarige dochtertje werd gedood. De molen werd weer opgebouwd en staat nu nog steeds bekend als de molen van Asker, omdat Hasker Kelderman hier jarenlang heeft gewoond. Nadat het gemaal in 1911 mechanisch werd aangedreven, werden de wieken van de molen gehaald. Gelukkig werd de molen in 1989 gerestaureerd en nu draaien de wieken weer lustig rand tot vermaak van de toeristen die hiervan een foto kunnen maken. Op deze ansichtkaart staan nog boerderijen langs de dijk. Na de watersnood van 1916 werd de dijk opgehoogd en kwam de weg onderaan de dijk te liggen. De boerderijen moesten worden verplaatst naar Katham, een buitenwijk van Volendam. Door de jongste uitbreiding van Volendam zijn deze boerderijen echter ook al weer verleden tijd. Er staan nu bungalows voor in de plaats.

Z:uster School. Volendam.

37. Toen in 1872 de school naast de Ned. Hervormde kerk te klein bleek - er zaten 200 kinderen in een lokaal van 12 bij 7 meter - werd een nieuwe open bare school gebouwd onderaan de dijk bij het Noordeinde. Ervoor werd de onderwijzerswoning gebouwd voor meester Gerrit Zwart. Deze openbare school werd al weer gauw te klein. De gemeente liet in 1889 een nieuwe school bouwen en dit gebouw annex onderwijzerswoning werd verkocht aan het rooms-katholieke kerkbestuur. De zusters Dominicanessen uit Voorschoten namen de verplichting op zich in Volendam les te gaan geven aan de meisjes. In 1891 startten deze zusters met een kleuterschool en in 1894 met een meisjesschool. De vroegere woning werd omgebouwd tot klooster en op de bovenverdieping van de school kwam een kapel. In de volksmond werd dit gebouw de Zustersschool genoemd en tot 1950 heeft de vrouwelijke jeugd hier haar basisvorming gekregen.

38. Zo zag een meisjesklas van de Zustersschool eruit in de jaren dertig. Veertig meisjes - voor de foto getooid met een sierlijke witgewiekte hul- zitten in vier rijen van vijf banken, twee aan twee naast elkaar in een klas. De onverwoestbare banken, met in het midden een inktpot die je vanuit het kastje omhoog kon duwen wanneer er inkt bijgevuld moest worden, waren gemaakt door de firma Mes uit Wijchen. Langs de wand hangen platen voor de vakken geschiedenis, kennis der natuur en godsdienst. Op een console tegen de wand staat een Heilig Hartbeeld. In de maand juni werd dit beeld omringd door versgeplukte pinksterbloemen of madeliefjes. In de kasten achterin staan natuurkunde-instrumenten en opgezette dieren. Deze werden aileen uit de kast gehaald - zo herinneren de meisjes zich - als de spullen afgestoft moesten worden.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek