Volendam in oude ansichten

Volendam in oude ansichten

Auteur
:   Dick Brinkkemper
Gemeente
:   Edam-Volendam
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5901-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Volendam in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

49. De rooms-katholieke kerk in 1898. Aan de voorzijde staat nog het kerkje gebouwd in 1860. Deze ruimte werd al spoedig te klein voor de snel groeiende bevolking en architect Bleijs, de bekende ontwerper van de St.Nicolaaskerk te Amsterdam, kreeg in 1883 opdracht de kerk te vergroten. Er werd een hoger deel met twee zijbeuken achter aan de kerk gebouwd, dat later uitgebreid kon worden tot een volledig nieuw godshuis. De bouwkosten bedroegen f 45.000.- inclusief een vergrote regenbak, verlichtingstoestellen en zonnebranders. Naast de kerk links is nog net de oude pastorie te zien en geheellinks de nieuwe pastorie die in 1897 werd gebouwd. Een jaar later zou de oude pastorie worden afgebroken om ruimte te scheppen voor de uitbreiding van het kerkhof.

50. Een foto van pastoor Van der Wei den (rechts) en kapelaan Van Baren (links) temidden van eerste communicanten in het jaar 1909. De kinderen zijn allen rond de twaalf jaar. Na 1910, het jaar dat Paus Pius X de kindercommunie invoerde, werd het .rnic-anncme", zoals dat in Volendam werd genoemd, verschoven naar de Ieeftijd van zeven jaar. De kinderen hebben verschillende soorten kleding aan. Allereerst de twee burgermeisjes met de grote witte hoeden op, dan de meisjes in gekleurde kinderdracht met zwarte schortjes voor en witte hullen op. Rechts zien we enkele meisjes in volwassen dracht met een zwart kletje en een kralap die verborgen zit onder een feestelijk wit kanten doek. De drie burgerjongens zijn te herkennen aan hun grote platte petten. De Volendammer jongens hebben een zilveren ketting rechts en een lefdoekje om de hals.

51. Een Volendams interieur. De tafel is tegen het houten schot geschoven. De koffiepot staat op het lichtje met daarvoor de kopjes die op ieder uur van de dag gereed staan om ingeschonken te worden. Links zit Hilletje Zwarthoed, die getrouwd was met Jan Tol, rechts haar zoon pater Jan To!. Hij doet zijn bijnaam "Ouwe Jan" nog steeds aile eer aan, want hij is de oudste in leven zijnde priester (geboren in 1902). Hij werd in 1931 gewijd en was de 25e Volendammer priester. Na hem zouden uit dit vissersdorp nog 75 priesters komen. Dat betekende in een tijdsbestek van nog geen negentigjaar (van 1881 tot 1969) honderd priesters. Een unicum voor zo'n klein dorp! Pater Jan Tol heeft bijna zijn gehele leven als missionaris op het eiland Floris in Indonesie gewerkt.

52. Begrafenisstoet over de dijk. De dragers waren in die tijd gekleed in lange zwarte jassen met hoge zijden hoeden op. Vooral in het schemerdonker maakte deze begrafenisstoet een onheilspellende indruk. De kunstschilder Augustin Hanicotte heeft in 1911 van zo'n begrafenis een indrukwekkend schilderij gemaakt, getiteld .L'interrement du pecheur". Voorop loopt Crelis Steur, een legendarische figuur te Volendam. Deze man verenigde een tiental beroepen in zich. Hij was doodgraver, begrafenisondernemer, schoenmaker, barbier, koster, organist, drukker, uitgever, boekhandelaar, dirigent van het fanfare, regisseur, toneelspeler, enzovoort.

't Landje Volendam

53. In het vissersdorp Volendam stonden in vroeger jaren aile huizen op de dijk links en rechts van de haven. Nadat de gehele dijk was volgebouwd, kwamen de huizen te staan onderaan de dijk op een klein eiland direct achter de haven. Dat eiland werd 't Landje genoemd. Aangezien de woningen dicht opeen en kriskras door elkaar stonden, kreeg deze buurt later de naam: 't Doolhof. Deze foto is rand de eeuwwisseling genomen. Dat is te zien aan de hullen waarvan de wieken naar beneden hangen, want na 1910 kwamen deze steeds meer omhoog te staan. Dat is ook te zien aan de lantaarnpaal midden op de foto; deze brandt niet meer op olie maar op gas. Volendam werd op het gasnet van Edam aangesloten in 1898.

54. Op het Doolhof stonden de huisjes dicht tegen elkaar aan geplakt, z6 dicht, dat het moeilijk was de weg te vinden tussen al die woningen en achtererven. Hier op de foto hebben deze vrouwen toch een plekje gevonden waar ze rustig kunnen praten. De ene vrouw, Trui Mol-Heitman, heeft haar winkeltje in de steek gelaten. De andere vrouw he eft haar breiwerk in de hand. Er was hun geleerd dat je handen niet stil mochten staan; er moest gewerkt worden en als je niets te doen had, dan pakte je maar een breiwerk. Onder het raam van het huis van Jan Koning "Born" staan een stel vismanden of garnalenlitten. Aan de dakgoot hangt een witte vrouwenbroek te drogen, Duidelijk is het patroon van deze broek te zien.

55. De liefdesbrief van Vermeer, zo ziet deze foto emit. Deze twee meisjes, waarvan links Lijsbeth Veerman is te herkennen, poseren hier met hun mooiste kleren aan. Ze zijn getooid met helderwitte hullen waarvan het prachtige kantwerk duidelijk uitkomt. Leendert Spaander had in zijn hotel, waarin tussen 1880 en 1920 honderden artiesten verblevcn, speciale kamers ingericht waar fotografen en kunstschilders hun modellen konden portretteren. Deze produkten gingen over de gehele wereld, maakten Volendam beroemd en gaven Holland het beeld mee van een vrouw in Volendammer klederdracht.

56. Een zonmge voorjaarsmorgen. Het vrouwtje links houdt een hand boven haar ogen om die te beschermen tegen het felle licht van de zon. Ze maakt haar huis schoon; de bedsteden zijn al schoongeboend en de houten onderleggers staan te drogen in de zon. De meisjes gaan - even een ommetje makend vanwege het mooie weer - in een lange stoet achter de juffrouw aan, om via het doolhof en het groene bruggetje over de Meerzijde weer terug te wandelen naar school. Ze hebben zojuist in de kerk hun paasbiecht gehouden. De meeste kinderen zijn gekleed in Volendammer dracht met zwarte onderrnutsen op het hoofd en een keurig gestreken schort voor. Ze hebben nog weI hun gehaakte dasjes om. Ieder meisje loopt op klompen, zelfs het meisje in burger.

57. De Jozefschool, gebouwd in 1913 nadat de openbare school was afgebrand. Het eerste hoofd was meester Miihren die naast deze jongensschool woonde, links. In 1935 werd meester Zwarthoed .Doede" tot hoofd benoemd, nadat meester Muhren hoofd van de later gebouwde school aan de over kant werd. Deze foto dateert van 1916 tijdens de watersnood toen de Volendammermeer onder water kwam te staan. In mei 1940 gebeurde dat voor de tweede maal, nadat de Nederlandse regering bevel gaf deze polder, die een onderdeel vormde van de waterlinie ter verdediging van Amsterdam, onder water te zetten. De bevolking moest in aller ijl worden ondergebracht bij familie of kennissen elders in Noord-Holland. Na zes weken was het water weer zover gezakt dat de gedupeerden terug konden keren naar het vissersdorp.

58. De toch wei zware Volendammer klederdracht vormde voor de kinderen geen belemmering am hun behendigheid te ton en bij allerlei kindcrspelcn, zeals hier bij het bokkie springen. Men kende oak andere spelen zoals .spierewumpelen'' (met een knuppel een stokje wegslaan vanaf een steen, "razen"(krijgertje) of "kettingrazen", knikkeren, tollen, hoepelen, vliegeren, pijltjeschieten (een Volendammer familie heeft daar nog de bijnaam "Skieterhout" aan te dank en), maar meestal gingen de jongens voetballen. Direct uit school gingen de wijde broeken uit - die dienden als doelpaal en waren te hinderlijk met hardlopen - en in de langgepijpte donkerblauwe onderbroeken liepen de jongens achter de bal aan, trappend, hollend, duikend, kif tend, juichend. Tot het z6 danker werd dat ze de bal niet meer konden onderscheiden en ze bezweet over hun hele lijf met rooie koppen naar huis gingen; een honger als een paard, maar wel voldaan.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek