Volendam in oude ansichten

Volendam in oude ansichten

Auteur
:   Dick Brinkkemper
Gemeente
:   Edam-Volendam
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5901-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Volendam in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

59. Drie Volendammer kinderen op de dijk, De jongetjes gekleed in blempies die veel te klein en te krap zijn en ook nog talloze malen zijn versteld. De onderste knopen zijn eraf; die konden toch al niet meer gebruikt worden. De kleding ging over van kind op kind tot er werkelijk geen draad meer aan heel was. Armoede! Toch heeft een van de knapen een grote sigaar in de mond. Dat is hier natuurlijk gedaan voor de foto, maar in die tijd was het heel gewoon dat Volendammer knapen al jong sigaren rook ten. Op toto's, schilderijen en tekeningen zijn dikwijls sigaren rokende kinderen afgebeeld. De jongens moesten al op elfjarige leeftijd mee op de botter en dan stond het maar wat stoer als je van je eerst verdiende loon een sigaar kocht!

60. Een ansichtkaart uit 1913. Het einde van de Meerzijde was afgesloten met een hek. Rechts staan de huisjes rond de kerk. Daartussen keek men zo de weilanden in tot aan Edam toe. De fotograaf vond dit weI een mooi hoekje en de twee jongetjes van Jaap Zwarthoed .Doede" en AaJ Buijs die hier aan de Meerzijde woonden, waren maar al te graag bereid om dit plekje te verlevendigen met hun aanwezigheid, ook al hadden ze geen klompen aan. Op .blote" kousen gingen ze op de weg staan; links Jaap Doede, die later missionaris werd in Brazilie, en rechts zijn broertje Klaas, de latere hoofdonderwijzer te Volendam. "Willen jelui gank maken dat je in uis komt, donderstienen!" zal hun moeder weI geroepen hebben.

61. Volendammer vrouwen staan bekend als proper. Alles in en rond het huis moet er schoon en blinkend uitzien en vooral de stralend helderwitte was - reclame-object voor aile mogelijke merken waspoeder - mag gezien worden. Het wasgoed werd dan ook langs de straten voor iedereen zichtbaar opgehangen. De broeken en hemden werden tussen twee gedraaide touwen geklemd, daarna werd het wasgoed met een stok omhoog gezet, waardoor de was zonder knijpers te gebruiken klemvast in de "roop" zat, en geen stormwind die de was dan weer los kreeg. Bij het huis links hangt zo'n opgerolde waslijn aan de deurstijl. Daarnaast is ook het uiteinde te zien van een "roopstok", aan de bovenkant voorzien van een inkeping, waarmee het wasgoed goed hoog in de wind werd gezet. Rechts van de vrouwen staan enkele waspalen waaraan het zware werkgoed van de Volendammer visserlui werd gehangen.

62. Deze foto geeft een goed beeld van de Volendammer binnenhaven, het Breekje genaarnd, op het einde van de 1ge eeuw. De toto is genom en in de nazomer want het water is bedekt met een dikke laag kroos. Op de achtergrond links ziet men de hoge huizen van de dijk, daarvoor staan woninkjes in aile maten en hoogten tegen en voor elkaar. Er werd hier gebouwd op elk open plekje dat beschikbaar was, tot aan het water toe. In het midden gaat er een smalle loopbrug over het Breekje. Deze brug was indertijd aangelegd nadat in 1848 een kapel werd ingericht in de oude bakkerij van Nooy voor zieken en ouderen. Via deze brug kon men naar de kapel op de dijk. Rechts is een oude olielamp zichtbaar staande op een vierkante houten paal. Na 1898 werden deze vervangen door de gaslampen die op dunne ijzeren lantaarnpaJen stonden.

Volenoam

63. De Meerzijde aan het Breekje, de oude binnenhaven van Volendam. In hetjaar 1661 kreeg het vissersdorp voor het eerst een buitenhaven. De schuit die erin Iigt dateert weI niet van voor 1661, maar is toch weI twee eeuwen oud. Op het einde van de 18e eeuw heeft dit prachtige Zaanse jacht toebehoord aan een rijke Amsterdammer die ermee naar zijn buitenplaats ging aan de Vecht. Later werd eigenaar de fabrikant Christiaan Jaski, die het omstreeks het jaar 1900 in consignatie gaf aan Gerrit Duif, een antiekhandelaar uit Edam, met de opdracht het jacbt te verkopen aan een rijke Amerikaan. Dat is gelukkig niet gebeurd. Het jacht werd in 1912 verkocht aan de historicus G. Crone die het in oude luister Iiet restaureren. Het behoort nu samen met de koninkIijke sloep tot de pronkstukken van bet Scheepvaartmuseum te Amsterdam.

Bij de vischafslag

Volendam

64. Vanaf de dijk hier op de achtergrond kon men via de Edammerweg (links op de foto) naar Edam wandelen. Er is niet vee] bestrating te zien. Dat was ook niet nodig, want deze weg kwam uit op een smallandpad met hekken en veertien loopplanken over even zoveel sloten. Dat was de enige binnenweg met Edam en de buitenwereld. Geen wonder dat Volendam geisoleerd raakte. In het hoge huis links woonde Frits Veldhuizen, de zeilmaker. Later bleek dat er in het toerisme meer was te verdienen. Vandaar dat hij van zijn zeilmakerij een hotel-pension maakte. Verschillende kunstenaars hebben hier gelogeerd en hun tekeningen in het gastenboek achtergelaten. Zo is er nog een tekening van 10 Spier bewaard gebleven en van Lucebert die twee tekeningen maakte vanuit het raam van het hotel en deze tekeningen signeerde met zijn echte naam: Bert Swaanswijk, oud elf jaar.

65. Deze Volendammer kan met zijn roeibootje nog wel onder de draaibrug door, maar voor hoog beladen pramen werd deze brug gedraaid over de middensteun, zodat er een brede opening ontstond. Achteraan links zijn woningen zichtbaar met trapgevels en houten luiken voor de ramen. Dat waren de eerste woningen die krachtens de Woningwet van 1905 gebouwd werden aan de H.I Calkoengracht. Deze huizen waren ontworpen door de gemeentearchitect I Letzer en een woning kostte f 1333,- inclusief grond. De huurprijs bedroeg f 1,25. Toen in 1993 de zes miljoenste woningwetwoning gebouwd was, werd aan deze huizen nog een televisieprogramma gewijd.

66. IJspret op de He langs de Edammerweg. Rechts ligt de trekschuit die vanwege het ijs niet meer kan varen. Dat was een geschikte plaats am je schaatsen onder te binden voor een toertocht naar Edam en Oosthuizen. Behalve schaatsers waren Volendammers oak verwoede priksleeers. Groot en klein kon zich op de smalle houten slee door middel van twee scherp gepunte stokken in gezwinde vaart over het ijs bewegen en grote afstanden afleggen op de smalle slootjes tussen de weilanden. Op de foto links, achter een zeil dat ter bescherming tegen de felle oostenwind is neergezet, bevindt zich een koek- en zopieskraam. Daaruit werd dan geroepen: .Warme melk en kouwe Jan. Kom eres hier en leg eres an." Dan gingen de schaatsers, gewarmd door de chocolademelk en in iedere hand een stuk taai-taai, met frisse moed verder.

Qolendam.

67. Op 15 september 1905 bezochten koningin Emma en Friedrich en Bathildis, vorst en vorstin van WaldeckPyrmont, het bekende vissersdorp Volendam. Het koninklijk gezelschap maakte een toeristische rondrit. Vanuit Amsterdam ging men met de stoomboot naar Monnickendam; vandaar met de motorboot naar Marken en dan met de zeilbotter naar Volendam. Na een wandeling door het vissersdorp vertrok men vanaf de Edammerweg- zoals hier op de foto te zien is - met enkele trekschuiten over de De naar Edam, nagewuifd door een lange stoet belangsteIIenden. Vandaar ging het met de stoomtram terug naar Amsterdam.

68. Het Volendammerpad richting Edam. In de IJe ligt de trekschuit waarmee men van Edam naar Volendam kon varen. Daarnaast reehts bevindt zich het eerste van de drie klaphekken. In 1908 was meester Berend Demmer 25 jaar hoofd van de open bare school. Voor zijn woning werd toen een erepoort opgericht, versierd met het wapen van Volendam: een veulen met een visje aan zijn poot. Op sociaal gebied heeft meester Demmer ontzettend veel voor Volendam betekend. Talloze organisaties heeft hij opgerieht en helpen besturen. Drie jongetjes staan tegen het hek van de openbare school, nog onkundig van het feit dat dit gebouw vier jaar later tot de grand toe zou afbranden.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek