Voorne/Putten/Rozenburg in oude ansichten deel 2

Voorne/Putten/Rozenburg in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J. Klok
Gemeente
:   Rozenburg
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0999-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Voorne/Putten/Rozenburg in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

door

J. Klok

gemeentearchivaris van Brielle

Derde druk

Europese Bibliotheek - Zaltbommel MCMLXXX

Bij het voorplaat je:

Een afbeelding van Nieuwenhoorn.

W~OEN

OEKJE

rSBNlO: 90 288 0999 6 rSBN13: 978 90 288 0999 4

© Europese Bibliotheek - Zaltbommel

© 2009 Reproductie van de derde druk uit 1980

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfihn of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Europese Bibliotheek Postbus 49

5300 AA Zaltbommel telefoon: 0418 513144 fax: 0418 515515

e-mail: pub1isher@eurobib.n1

INLEIDING

Moest in de inleiding van de tocht over Voorne worden gesteld, dat het oorspronkelijke karakter van dit gebied sterk gewijzigd was door de stormachtige ontwikkelingen op Rozenburg en in de Botlek, hetzelfde moet ... en met meer nadruk worden herhaald, nu wij op het punt staan een uitstapje te gaan maken, dat ons voornamelijk zal voeren over Rozenburg en het Puttense land.

Daarbij zullen wij gewaar worden, dat er van Rozenburg nagenoeg niets meer is overgebleven. Waar eens machtige boerenhofsteden waren gelegen zien wij thans havens en fabrieken. Spijkenisse is nog een dorp waar het grootste gedeelte van de bevolking zomers op het land en 's winters in de hoepelmakerijen de kost verdient. In Heenvliet proeven wij nog iets van de feodale sfeer die ambachtsheerlijke families nu eenmaal om zich verspreiden. Wij zien eigenlijk zo veel. Het dromerige Abbenbroek. Zuidland dat zo een geheel eigen levenspatroon te bieden heeft. Hekelingen waar de gezeten boeren hun levensavond wensen door te brengen. Vooral Putten blijkt toch heel anders te zijn dan Voorne. Statiger en strakker. De

afstand tussen werknemer en werkgever schijnt nog een onoverkomelijke kloof. Slechts op de knechtenmarkten van Nieuwenhoorn benaderen deze werelden elkaar onder het drinken van menig glas jenever. Ook ervaren wij, dat waar wij ook naar toe willen gaan, hetzij naar de Hoekse Waard, naar Usselmonde of Rozenburg, het is steeds weer water dat ons scheidt. Ook lijken de bewoners kerkelijker van aard, fanatieker tevens.

Wie heden ten dage 's avonds rijdende over de Groene Kruisweg de spookachtige vlammen der raffinaderijen de omgeving ziet verlichten als een soort vagevuur, zal zich niet kunnen voorstellen, dat er een tijd was waarin het eenzame geklepper van een paard voor een schaars verlichte tilbury tot ver in de omtrek werd gehoord. Op onze tocht is het ons vergund met verschillende lagen van de bevolking kennis te maken, ja zelfs valt ons een intiem Geervliets familiefeest je van de Preuyten ten deel. Maar laat ik niet langer uw nieuwsgierigheid prikkelen. Wederom een goede reis zij u toegewenst.

1. Zoals u waarschijnlijk zich nog wel zult herinneren, waren wij op onze tocht over Voorne tenslotte op het stationnetje te Oudenhoorn blijven steken. Op weg naar Nieuwenhoorn kwamen wij helaas te laat tot de ontdekking dat de brug over het kanaal bij de Ravense Weg werd hersteld. Daarom moeten wij weer een eindje terug langs dit water en belanden zodoende weer via de Nieuwenhoornse Vlotbrug op de Oostdijk. Deze nu vormt de grens tussen de polders Nieuw Helvoet en Nieuwenhoorn. In de verte zien wij al de wieken van de Nieuwenhoornse molen lustig draaien.

2. Van de molen die wij passeren, is het bouwjaar niet bekend. Over de straatweg die wij thans berijden, ontstond in 1805 het volgende gedicht: Er werd tot nut en groot gerijflin 't jaar van achttien hondert vijf,/alhier gelegd een steenen straat.lalwaar men over rijdt en gaat/van Hellevoetsluis tot aan den Brie/,/ter plaatse waar zulks 't best geviel./En door een dorp genaamd den Nieuwenhoornlgelegen in het land van Voorn/daar loopt de straatweg dwars doorheen./ach vrienden weest toch weltevreên.] wanneer ge over deze pad/kunt gaan rijden naar de stad.

Gezicht op Nieuwenhoorn.

3. Van hier genieten wij van een schitterend uitzicht op dit welvarende dorp. Geen wonder dan ook, dat vele boeren hun renteniershuizen bouwden! De polder Nieuwenhoorn werd eerst ingedijkt in 1367. Wij staan er niet zo bij stil, maar kort nadat den Briel in 1330 haar stadsrechten verkegen had werd de ene polder na de ander uit het Voornse gorzengebied getoverd. 12 Jaar, sedert in 1355 op het Hof van Voorne het contract voor de inpoldering van Oudenhoorn was gesloten hechtte Machteld van Voorne haar zegel aan de stichtingsoorkonde voor het gebied "Nieuw Hellevoet en Srnithil". Nota bene wederom op het Hof te Oostvoorne en bovendien op de "heilige kerstavond". En ook hierin komen wij weer dezelfde voorwaarden tegen als die voor Oudenhoorn. U zult het wel begrepen hebben, dat de nieuwe polder de Nieuwenhoornse zou worden genoemd.

4. Ook Nieuwenhoorn was een dijkdorp met de kerk opzij en een straat loodrecht op de "buiten"dijk. Middenin lag het rechthuis, vanouds genaamd "het wapen van Nieuwenhoom". Timmerman Spoon heeft op zijn dak een molen geplaatst om zijn zagerij in beweging te brengen.

IEUWENHOOR

00 't do"p

eit&,. E Prins.

5. Dit dorp stond eertijds bekend om zijn knechtenmarkt Op 14 mei 1901 lezen wij het volgende in het Voornse weekblad: "Twee maal per jaar wordt er in ons dorp knechtsmarkt gehouden op 1 mei en 1 november. Dan komen 's morgens vroeg de boerenknechts naar Nieuwenhoorn. Zij hadden dan een slobkous (bij ons sliklap) aan het linkerbeen."

Oorps.:.traal

, ieuwenhoorn

Uitia.ve v.an J . 0 Robi.as fO·OcarUI, rtelle,

6. Waren zij verhuurd, dan werd deze kous afgedaan, zodat de boeren konden zien wie er nog niet waren verhuurd. Deze bespottelijke manier heeft men echter afgeschaft. In het dorp zijn twee herbergen. Hierin begeven zich de knechts en boeren. Onder het heffen van menig glas jenever werd de verhuur gesloten. Van 1 mei tot 1 november kregen lste kwaliteit knechts f 125 tot f 140 en tweede f 70 tot f 95. Van 1 october tot 1 mei had een lste kwaliteit knecht f 70 tot f 95 en een tweede kwaliteit f 40 tot f 60. Alles met kost en inwoning ... "

Ned. HZf]. Kerk, Nieuwenhoorn

7. Links onder aan de toren, tamelijk onleesbaar en nagenoeg aan het oog onttrokken valt er op een oude, verweerde steen met gotische letters te lezen, "in den jare 1512 is deze kerke toegeleid in den April". Schoolmeester Plokker schrijft hierover nog het volgende: "Op de plaats van het oude koor is in 1850 in een moderne stijl een gebouw gesticht, waardoor men in een groot portaal komend, regts gaat in de kerk, links in een kosterskamer en door eene deur aan het einde in eene grote consistorie ... De kerk is van binnen een groot luchtig gebouw, versierd met een prachtig en welluidend orgel hetwelk door de gebroeders Bäts van Utrecht is gemaakt en in den jare 1821 daarin geplaatst."

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek