Vriezenveen in oude ansichten deel 2

Vriezenveen in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J. Hosmar
Gemeente
:   Vriezenveen
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0444-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Vriezenveen in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Het eerste deeltje van "Vriezenveen in oude ansichten" heeft zo'n warm onthaal bij de Vriezenveense bevolking gekregen, dat een tweede deeltje niet kon uitblijven. We waren dan ook blij met het verzoek dit boekje te verzorgen. "Vriezenveen in oude ansichten" was niet alleen bij de ouderen welkom, maar ook bij vele jongeren. Middelbare scholieren hebben bij het maken van hun scripties er dankbaar gebruik van gemaakt. Vooral nu de regionale en lokale geschiedenis de laatste tijd meer aandacht heeft gekregen, is de serie "in oude ansichten" een belangrijke informatie bron geworden voor klein en groot en hoort ze thuis in de boekenverzameling van iedereen, die de historie een warm hart toedraagt.

Aan onze oproep om oude prentbriefkaarten voor dit boekwerkje beschikbaar te stellen werd meer dan voldaan. Uit particuliere verzamelingen en uit de collecties van de Historische Kring "Vriezenveen en Omstreken" en de Vriendenvereniging van de "Rusluie" konden we een ruime keuze maken. Ook werd ons veel documentatiemateriaal ter hand gesteld, waaruit we ruimschoots konden putten. Voor hen die zich verder willen verdiepen in de rijke Vriezenveense geschiedenis en in het bijzonder in de episode van de Rusluie-historie is achter in dit boekje een aanvulling

gegeven op de literatuurlijst van het eerste deeltje. "Wandelingen door oud-Vriezenveen" zouden we dit fotoboekje kunnen noemen. We willen, evenals de bekende Nederlander Willem de Clercq in 1812, de grote staatsman Gijsbert Karel van Hogendorp in 1819, Harm Boom, neef van de bekende Drentse assessor, in 1846 en de auteur H.W. Heuvel in 1884 dat deden, een wandeling maken over de lange Dorpsstraat. Als er een vergelijking wordt gemaakt met het heden dan zult u zien hoeveel van het oude is verdwenen. Karakteristieke boerderijen, riante herenhuizen en patriciërswoningen werden opgeruimd of zo onherkenbaar verminkt door verbouwingen, dat ze het oog niet meer boeien. Vooral in deze eeuw zijn heel veel gebouwen met een historische achtergrond verdwenen. Tot onze grote vreugde mocht worden geconstateerd, dat enige fraaie boerderijen en een enkel herenhuis in oude luister zijn hersteld. Menigeen zal na inzage van dit boekje met weemoed terugzien op al datgene wat voorbijging, maar laten we ook dankbaar vaststellen, dat er in de laatste decennia veel in positieve zin is veranderd.

We behoeven alleen maar te denken aan de toestanden die er heersten vóór de uitvoering van de ruilverkaveling. Voor de agrarische bevolking is er een betere tijd aangebroken. Waren de omstandigheden na de Tweede Wereldoorlog sterk verbeterd voor deze categorie, de toestand ter plaatse was toch niet zo rooskleurig als elders, waar de landerijen een behoorlijke ontwatering hadden; de smalle, lange, Vriezenveense kavels waren en bleven altijd zeer oneconomisch. Aan deze toestand kwam een einde toen op 17 september 1954 werd besloten tot ruilverkaveling. Dit besluit zou de gehele bevolking ten goede komen, maar in het bijzonder de landbouwers. De smalle kavels werden veranderd in prachtige vierkante stukken land, waarbij nieuwe moderne boerderijen werden gebouwd. De landerijen zijn nu doorsneden met behoorlijke afwateringssloten, waardoor aan de drassige bodemgesteldheid een halt is toegeroepen. Voor de verdwenen opwegen langs de vroegere smalle kavels zijn nu goede verharde ruilverkavelingwegen gekomen, die thans het landschap doorkruisen. Dat in vroeger tijd de waterafvoer en de wegen slecht waren, blijkt wel uit het navolgende. In de vorige eeuw werden de wegen dikwijls overstroomd, zelfs de bruggen stonden soms onder water. Onder andere was dit het geval in het voorjaar van 1817, toen de Vriezenveense predikant, ds. Hendrik Gallois, daardoor werd gedwongen om de reis naar Almelo over Wierden te maken. Toen hij langs diezelfde weg wilde terugkeren, was ook de weg tussen Wierden en Almelo overstroomd, zodat de dominee genoodzaakt was in de stad te overnachten. Met kracht drong dan ook de predikant, vanaf de kansel, aan op verbetering van de waterafvoer en de wegen, wat voor ouderling Bramer aanleiding was hem in de rede te vallen met de opmerking, dat men ter kerke was gekomen om Gods woord te horen verkondigen, maar niet om over wereldse zaken te horen spreken, waarop ds. Gallois het te Vriezenveen nog steeds bekende antwoord gaf:

"Dat zal wel volgen, broeder Bramer."

Vanwege de beperkte ruimte die we kregen toegewezen, is het hier niet de plaats om uitvoerig stil te staan bij het Vriezenveense verleden. Hopelijk zullen de "praatjes bij de plaatjes" de nodige aanvullingen geven. De beelden uit het verleden spreken overigens hun eigen taal.

Wij hopen, dat de oude ansichten en foto's fijne herinneringen bij u zullen oproepen en dat het boekwerkje een nuttige dienst zal kunnen bewijzen aan allen, die aan onze rijke historie voort willen bouwen. Rest ons nog dank te brengen aan allen, die ons bij het samenstellen van dit deeltje behulpzaam zijn geweest. In het bijzonder zijn we veel dank verschuldigd aan alle ingezetenen en oud-Vriezenveners, die de oude prentbriefkaarten en foto's voor dit boekwerkje hebben willen afstaan.

1. Hier zien we het zogenaamde kooykershuis, dat vroeger was gelegen aan de Schipsloot op het Oosteinde. Aan het eind van de vorige eeuw woonde hier de familie Alberts (Janman). Het huis werd overschaduwd door eeuwenoude eiken. Het kooykershuis, of het "huussien" van Janman, werd op het eind van de vorige eeuw wegens bouwvalligheid afgebroken. In dit kooykershuis aanschouwde Wieher Berkhoff in 1794 het levenslicht. Wieher vertrok in 1814, als twintigjarige timmermansgezel, naar Sint Petersburg, werd later chef van de marinewerven in Kroonstad en eindigde zijn glorierijke carrière als Russisch admiraal.

2. "De laatste der Mohikanen", zou men dit Vriezenveense turfschuit je kunnen noemen, dat hier al in een reeds gedeeltelijk dichtgeslibde Schipsloot ligt. De Schipsloot was vroeger een vaarwater op het Oosteinde. In de jaren twintig kwam er een eind aan de turfschipperij en was het lot van deze turfschuitjes bezegeld. Deze foto werd in 1930 gemaakt.

3. Naast de turfschuitjes zag men vroeger ook veel zogenaamde Enterse zompen in de Vriezenveense vaarwateren. Hier ziet men zo'n merkwaardig schuitje. De zomp was min of meer een mysterieus scheepje. Het had weinig diepgang, waardoor men ermee door ondiep water kon varen. De zomp werd geboomd of gezeild. Op deze opgetuigde zomp zien we, van links naar rechts, postbode De Wilde, bakker Ten Berge en Dirk ter Weel (Viejs-Detje), De laatste zomp is hier kort na de Tweede Wereldoorlog als brandhout opgestookt.

4. Dit is het zogenaamde Admiraal Berkhoffhuis. In deze boerderij bracht Wicher Berkhoff, de latere Vriezenveens-Russische admiraal, zijn jeugdjaren door. De boerderij, Oosteinde 413 te Vriezenveen, werd in 1961 nog bewoond door de familie F. Kobes. In dat jaar veranderde het pand van eigenaar en werd het afgebroken. Op dezelfde plek verrees een nieuw burgerwoonhuis, dat door de familie Kobes wordt bewoond. De herinneringen aan de roemruchte Vriezenveense admiraal zijn door het afbreken van dit boerenhuis wel wat vervaagd.

5. Hier zien we een foto met leerlingen van de eerste klas van de openbare lagere school op het Oosteinde, genomen in januari 1923. De openbare school werd in 1877 gebouwd en op 2 januari 1878 in gebruik genomen. De leerlingen, die 's middags op school moesten overblijven, kregen tot 1918 warme melk van de zuivelfabriek. De "financiers" van deze eerste schoolmelkvoorziening waren niet in Vriezenveen of elders in Nederland woonachtig, maar in Rusland. De gelden kwamen uit een speciaal fonds van de Hervormde Gemeente te Sint Petersburg. Dit alles was te danken aan de Vriezenveense kooplieden, die in Rusland hun handelshuizen hadden.

6. Op het Oosteinde kon men vroeger deze villa aantreffen. Villa Kruys werd in 1898 gesticht door Hendrik Kruys, die daarvoor het huis van dokter G.A. Boom liet afbreken. Op zeventienjarige leeftijd, in 1868, was hij al naar Sint Peters burg vertrokken. Hij is daar zeer bekend geworden door zijn koffiehandel "Java". Later keerde hij naar Vriezenveen terug, waar hij op 24 mei 1907 overleed. Villa Kruys werd daarna afgebroken en opnieuw opgebouwd. Het werd door de families A.B. Aman en H. Bolk bewoond. Thans is er een winkel van de familie H. Kobes in ondergebracht.

7. Deze zogenaamde Schoppenboerderij werd aan het eind van de zeventiende eeuw van de Buterweg (tweede nederzetting) overgebracht naar de tegenwoordige Dorpsstraat en op het Oosteinde weer opgebouwd. Het boerenhuis werd vroeger bewoond door Gerrit Jansen Bramer, één van de voorvaderen van de Schoppenfamilie (Bramer). Deze karakteristieke boerderij was het laatste eigendom van de familie Folbert. In de witte gevelsteen is het jaartal 1784 met daarboven een kruis aangebracht. De boerderij werd in 1959 afgebroken, maar eerst geheel in tekening gebracht door de bekende Almelose architect Jan Jans.

8. Het oude patriciërshuis, thans genummerd Oosteinde 218, met fraaie bewerkte voordeur en bovenraamversiering. In het begin van deze eeuw was hierin de rijwielzaak en reparatieafdeling van J. Berkhof ondergebracht. Voor de winkel staan eigenaar J. Berkhof en, rechts van hem, zijn knecht H.J. ter Halle. In dit pand is nu de rijwiel- en motorhandel van Stegehuis gehuisvest. Deze foto werd in 1923 genomen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek