Waardenburg en Neerijnen in oude ansichten en foto's deel 2

Waardenburg en Neerijnen in oude ansichten en foto's deel 2

Auteur
:   De heer Kaasjager
Gemeente
:   Neerijnen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0167-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Waardenburg en Neerijnen in oude ansichten en foto's deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Inleiding

De samenstellers van het eerste deel 'Waardenburg en Neerijnen in oude ansichten' schreven, dat veel inwoners zich afvragen, "hoe zag ons dorp er vroeger uit".

Dat dit erg leefde is duidelijk tot uiting gekomen bij het eerste boekje, uitgegeven in 1981, dat binnen de kortste tijd was uitverkocht. Van een tweede druk in 2001 van het eerste boekje was wederom een gretige afname.

De belangstelling naar het verleden van onze oude gemeente, was en is nog zo groot dat er vraag is naar meer. Zo bereikte ons het verzoek een 2' boekje Waardenburg en Neerijnen in oude ansichten (ditmaal ook oude foto' s) samen te stellen met weer andere oude afbeeldingen uit het verleden, wetende dat wij daarover beschikten. Wij hebben geen moment getwijfeld en zijn er aan begonnen. Niet alleen ons eigen materiaal hebben wij gebruikt, maar hebben ook een beroep gedaan op een aantal inwoners. Dit is zo'n succes geworden dat wij er versteld van stonden wat er nog te vinden was aan oud materiaal in oude albums, plakboeken, mappen en schoenendozen en de verhalen er omheen. Wij ondervonden veel medewerkend enthousiasme en beleefden hieraan veel plezier. Uit het verzamelde materiaal hebben wij een selectie gemaakt voor het tweede boekje wat niet meer kon zijn dan 76 foto' s. Bij de ordening hebben wij ongeveer dezelfde wandelroute gevolgd als in het eerste boekje. Hoewel het tweede boekje geheel op zichzelf staat, kunt u de afbeeldingen zo tussen die van het eerste plaatsen tot een groot geheel. Bij elke foto hebben we te melden wat we dachten te weten of wat men ons heeft verteld maar maken wel sprongen in de tijd. Wij wilden een tijd bestrijken van uit het verleden tot de laatste dag van het bestaan van de voormalige Gemeente Waardenburg-Neerijnen en hoopten dat bij ieder die dit onder ogen krijgt er nog meer herinneringen boven zullen komen in de sfeer van toen.

Maar ook degenen die deze tijd hier niet gekend hebben kunnen zien en lezen hoe het was en niet meer is. Daarom hebben wij dit boekje ook samengesteld om de oude tijd niet te doen vergeten en bij herhaling een tocht door de oude gemeente te kunnen maken en de beelden terug te plaatsen naar de tijd van toen, met de sfeer er omheen waar nog vaak over gepraat en teruggedacht wordt. Hoever kunnen wij denkbeeldig terug gaan? Dit kan ver gaan, maar dan gesteund door stukken uit de archieven, doch veel archiefstukken zijn nog niet beschreven en daardoor niet bereikbaar. Veel oude dingen zijn verloren gegaan. U kunt zich afvragen of dit noodzakelijk was, of de tand des tijds de oorzaak, of was het toch de mens die besliste? Laat ons zuinig zijn op wat er nog over is aan oude zaken want de tastbare herinneringen aan toen zijn nu nog de steunpunten waartussen het verleden is gelegen en zijn de basis voor elk fotoboekje en geschreven woord.

Zullen we dan samen een rondgang maken door de dorpen in het verleden waar wellicht uw jeugd lag, waar u dierbare herinneringen aan hebt of alleen maar belangstelling voor hebt en kijken naar die beelden die er in werkelijkheid niet meer zijn maar door de foto's (weer) helder in beeld gebracht kunnen worden en waarover u zelf meer kunt vertellen dan wij weten. Wij danken al die mensen die ons ter wille zijn geweest en het voor ons bruikbare materiaal hebben afgestaan. We reizen in een voor die tijd luxe dampende stoomtrein en stappen uit op het station Waardenburg, Spoor II en ons kaartje enkele reis 3' klasse geven we keurig af bij het hekje en verlaten het station van waar onze tocht begint door onze twee, mooie (oude), dorpen Waardenburg en Neerijnen.

1 . Voor we onze wandeltocht aanvangen bekijken we eerst het stationsgebouw. Het stationsgebouw is gebouwd in 1864, identiek aan dat van Houten en Schalkwijk. Het is gesloopt begin jaren 1970. Staande voor het gebouw aan de oostkant kon men onderscheiden een middenpartij met een linker en een rechtervleugel. In de rechtervleugel was de woonruimte van de stationschef. De linkervleugel bestond uit een eerste-, tweede- en een derdeklas wachtkamer. Voor de retirade (toilet) moest men buitenom en de sleutel was verkrijgbaar aan het loket. Het urinoir voor de mannen was vrij toegankelijk. De wachtkamers waren bereikbaar van binnenuit de middenpartij, de grote binnenkomsthal, en gaven toegang tot de perrons. In de binnenkomsthal waren ook het kantoor en loket voor de kaartverkoop. Rechts in de hal was de balie voor de afhandeling van bagage en pakketverzending. In het midden aan de westkant van het gebouw bevond zich de seinkamer voor de treinbegeleiding. Het gebouw te Houten bestaat nog, maar is ook al sinds heel lange tijd niet meer als spoorwegstation in gebruik.

2. De ingang voor de reizigers was in het middengedeelte. Achter het loket was het stations bureau en de seinkamer (een stapje hoger) voor de seinwachter, bediener van de seinen en de wissels. Hier was het centrale hart voor de dienstregeling van het station en emplacement. Aanvankelijk was de wisselbediening buiten aan de perronzijde in weer en wind. Daar is later een erker gebouwd voor meer ruimte en een beter uitzicht op de spoorbaan en tevens voor bescherming van de apparatuur en het personeel. Op de foto zijn te zien de kinderen Blom: Anna, Mientje en hun broertje Jan of Gerrit. Hun vader Gerrit Blom was stationschef. Zij woonden op het station. Gerrit Blom heeft in 1933 het huis Kerkstraat 6 laten bouwen op de plaats waar eerst zijn ouderlijke woning stond. Zie eerste boekje. Duidelijk te zien zijn de handels waarmee de wissels en de seinen handmatig werden bediend. Ook is te zien dat de handels glimmen. Het was namelijk de gewoonte om na iedere handeling deze handel, met een vettige poetsdoek, die altijd aan één van de handels hing, op te wrijven om roesten te voorkomen. Met de signaalapparatuur werden signalen doorgestuurd naar de volgende post als er een trein was gepasseerd en ook weer ontvangen zodra er een trein het station naderde.

3. Op het stationsemplacement, de los- en laadplaats voor goederen, bevond zich een weegbrug. Deze weegbrug was het eigendom van een coöperatie. Voorzitter van de coöperatie was de heer Van Leeuwen, de vroegere eigenaar van "café Van Leeuwen". De weegbrug werd o.a. gebruikt voor het wegen van de "pitten" (suikeren voederbieten). Van de mensen op de foto kennen we de heer Van Leeuwen, 2' van links voor de deur. Het meisje is Bertha van Leeuwen, de jongen met de fiets is Dirk van Stuijvenberg. Aan weerszijden van hem staan twee mensen van de posterijen, herkenbaar aan de emblemen op hun jas en pet. Voor het gebruik van de weegbrug moest worden betaald, maar later werd dan de nettowinst hiervan weer verdeeld onder de leden van de coöperatie. De uitbetaling gebeurde door Bertha van Leeuwen. Op de los- en laadplaats was geen goederenloods maar er stond wel een schuur als berging met daarin ook het z.g. poets- en oliehok. Daarin werden de olielampen, bestemd voor de verlichting binnen in de gebouwen en het buitenterrein verzorgd en onderhouden. Tevens ook de olielampen voor in de seinpalen.

4. Aan het stationsplein was een stenen trap naar beneden tot het stalen "brugske" dat over de "Mèr" lag. Verder via een smal paadje vond men dan een uitweg naar de Zandweg. Het paadje liep langs het huis van (broer en zus) ]op- en Gardje van Rèèkum (Reekum). Op het brugske staat Gerrit Blom, zoon van de stationschef. De "Mèr" is een oude waterstroom die nog steeds dwars door het dorp voert. Deze komt van af "Snelleveld" stromen en is nog steeds belangrijk voor de afvoer van hemelwater. Door de aanleg van de spoorweg is deze waterleiding verlegd met een ronding onder het spoorwegviaduct door. Achter de persoon op de brug is een groentetuin te zien die in gebruik was bij de mensen die aan het spoor werkten. Naar boven kijkend zien we het stationsgebouw aan de oostzijde en rechts een goederenwagen op de losplaats. De stenen trap is in de tweede wereldoorlog behoorlijk beschadigd geweest. De Duitse militairen gebruikten de stenen platen om er afweergeschut op de plaatsen. Men kon daar zelfs grafstenen bij aantreffen. S. We verlaten het gebied rond het station van Waardenburg en gaan op weg voor de wandeling door het oude dorp. Natuurlijk gaan we langs de Stationsweg, een 500 meter lange grindweg met aan weerzijden hoge doornen hagen. In de brede grasbermen lagen grindnesten waarvan het grind werd gebruikt om de slijtplekken in het wegdek aan te vullen wanneer dat nodig was. Als je in de zomer, als alles droog was, daar in je goeie goed te voet was, kon het gebeuren dat er een auto passeerde en dan was al het gepoets thuis, voor niets geweest. Stofwolken ongekend. Ook de telefoonpalen vallen op. In het begin van de communicatie per draad kwam de landelijke verbinding per telefoon tot stand via het NS- station. Van nog eerder is bekend, dat de telegrammen op het station aankwamen en als er dan geen fiets voorhanden was kon het gebeuren dat een telegram voor de baron, lopend te Neerijnen op het kasteel werd bezorgd. Op de foto Huib de Jongh (Huib de Schilder) met Dik Vermeulen zijn schildersknecht. Op de fietslamp van Dik Vermeulen kunnen we nog net het verduisteringsplaatje waarnemen. Een zwart gemaakt glas met een klein streepje blank gelaten.

6. Komende vanaf het station via de Stationsweg, komen we bij de bushalte welke zich bevindt bij de kruising Rijksstraatweg (Steenweg) - Stationsweg. Hier stopte de bus die de reizigers tussen Waardenburg en Gorinchem v.v. vervoerde. Het traject gaat geheel langs en over de Waalbandijk (een andere weg was er niet), langs de verschillende woongemeenten gelegen achter de dijk langs de Waal. Op de foto: een van de eerste autobussen voor personenvervoer. Deze heeft een opbouw, geheel gemaakt van hout met in het interieur houten banken, door de plaatselijke wagenmakers gemaakt. Het onderstel van de bus was een I-Ford chassis. De bus op het plaatje reed ongeveer tussen 1925 en 1929 en was eigendom van busonderneming Van Hemert te Gorinchem. Later werd de heer P. Helmich de eigenaar. Het nummerbord van de bus was: M-18698.

7. We nemen niet de bus naar Gorinchem, maar we wandelen rechtsaf Waardenburg in. We komen als eerste bij het spoorwegviaduct dat door iedere echte Waardenburger "D'n Toog" werd genoemd. De gemeente Waardenburg heeft het destijds veel moeite gekost om bij de Nederlandse Spoorwegen gedaan te krijgen dat er een onderdoorgang bij het spoor voor de steenwegkwam. Bij de spoorwegen vond men dat de inwoners van Waardenburg de kruising aan de Waaldijk maar moesten gebruiken om van de ene naar de andere zijde van de spoordijk te geraken. Het viaduct bestond uit stenen landhoofden met vleugels en een houten constructie er overheen waarop de rails lagen. Er was aan de rechterkant een grote granieten gedenksteen in de muur gemetseld die betrekking had op de bouwen opening van het viaduct. Ook de naam van de toenmalige Burgemeester N. Spillenaar stond er in gebeiteld. Bij de verbreding van de onderdoorgang in de jaren '60 van de vorige eeuw is deze steen onder de grond gewerkt en bij het aanleggen van de gasleidingen weer gevonden en veilig gesteld. De steen heeft daarna jarenlang op het erf van het Gemeentehuis aan de Steenweg gestaan maar is na de verkoop van het gebouw weer uit het beeld verdwenen.

8. Onder "D'n Toog" doorkijkend krijgen we dit beeld te zien. Met onze ogen naar rechts dwalend, kunnen we in de verte zien: het vroegere" café Spoorzicht"van Roelof Kardol met daaraan vastgebouwd, het huis van kapper Henk de Jong met zijn kapperszaak. Links daarnaast, grenzend aan de Steenweg: de woning van de familie Daan van Alphen. Weer daarnaast, het café van Van Leeuwen waarin later de dames Van Leeuwen, zijn dochters, het café hebben voortgezet en waarin vroeger ook verkopingen en verpachtingen plaatsvonden. Volgend het huis waar de familie Van Rijswijk gewoond heeft en waar vader het postkantoor beheerde en waarin daarna ook Teunis- en Marie de Vor hebben gewoond. Het laatste huis: daarin was een melkzaak van Jilis van Driel. De zoon, Bart van Driel, exploiteerde na zijn vader van daaruit een S.R.V. bedrijf.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek