Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie

Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie

Auteur
:   A.J.M. Sengers
Gemeente
:   West Maas en Waal
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1349-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Voorwoord

Intussen is het al weer ruim 25 jaar geleden dat over Wamel, BenedenLeeuwen en Boven-Leeuwen een boekje 'in oude ansichten' verscheen. Na zo'n tijd zal een nieuwe uitgavenaar ik aanneem - in een behoefte voorzien. De foto's en beschrijvingen laten vooral een beeld van het dorpsleven van voor de oorlog zien. Bij het schrijven van mijn boek 'West Maas en Waal, een geschiedenis in woord en beeld', moest indertijd uit de beschikbare stof een keuze worden gemaakt. Daardoor heb ik nu ook kunnen putten uit het materiaal dat toen niet werd gebruikt. Het boek 'West Maas en Waal' heb ik in 1989, bij gelegenheid van mijn afscheid als hoofdcommies en ambtenaar van de burgerlijke stand van de secretarie in voormelde gemeente, aan het West Maas en Waalse gemeentebestuur aangeboden, dat mij n.l. had gevraagd om bij gelegenheid van de samenvoeging van de gemeenten Wamel, Dreumel en Appeltern een uitgave samen te stellen over de geschiedenis van deze drie gemeenten.In september 1994 was het vijftig jaar geleden dat het Land van

Maas en Waal van de Duitse overheersing werd bevrijd en bij die gelegenheid kwam eveneens een boek uit. Dat boek draagt de titel 'Donkere Jaren overMaas en Waal (1939-1945)', waar-

van mijn dorpsgenoot RoeI van de Pol en ondergetekende de auteurs waren. Voor deze oorlogsverslaglegging kon evenmin al het materiaal worden gebruikt, waardoor bij de samenstelling van deze uitgave van die overblijvende gegevens ook een nuttig gebruik kon worden gemaakt. Er is zoveel mogelijk naar gestreefd om foto's en teksten op te nemen die niet eerder in boekvorm of anderszins zijn verschenen.

Gaarne heb ik aan het verzoek van Uitgeverij Europese Bibliotheek in Zaltbommel voldaan om deze uitgave samen te stellen. Hierdoor konden oudere dorpsbeelden en personen die in het plaatselijke leven al dan niet een belangrijke rol speelden, voor de geschiedenis worden vastgelegd. Tijdens de voorbereidende werkzaamheden voor deze uitgave heb ik met uitgever drs. Klaas Kornaat op prettige wijze kunnen samenwerken. Daarvoor zeg ik hem hartelijk dank. Mijn erkentelijkheid gaat ook uit naar verschillende inwoners van Wamel, BenedenLeeuwen en Boven-Leeuwen, die mij op allerlei manieren ter zijde stonden. Ten slotte wens ik de lezer veel plezier bij het doornemen van dit boekwerk. Moge dit boek over de dorpen Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een welkome aanvulling betekenen op hetgeen reeds eerder werd gepubliceerd.

Ant. Sengers, Beneden-Leeuwen, winter 1998-1999

1 Burgemeester tussen de schooljeugd

Burgemeester G.H.B. Ditters - op de foto zien we hem midden achter het tafeltje - omringd door leerlingen van de lagere school, bij gelegenheid van zijn benoeming tot burgemeester van de gemeente Wamel in 1935.

De lagere school stond toen aan de Dorpsstraat in Wamel, waar thans een particulier bedrijf is gevestigd. Links van de burgemeester het hoofd van de school, de heer Van Akkeren, rechts Hannes Hol, die wethouder was. Linksboven Frans van Rijn, onderwijzer aan genoemde school. Tweede van links, op de voorste rij, is Thaddé van Leth.

Burgemeester Ditters heeft geruime tijd aan de Zandstraat in Beneden-Leeuwen gewoond, waar hij een prachtig herenhuis had laten bouwen, ontworpen door de kundige architect Willy van Boldrik. Het statige pand, dat er nog steeds staat, droeg eertijds de naarn 'Casa Cara'.

Burgemeester Ditters kocht destijds een perceel bouwterrein van zijn buurman, Kees Sengers, die daar een agrarisch bedrijf uitoefende. Kees had in het maatschappelijk en kerkelijk leven diverse belangrijke functies; hij was onder andere raadslid en wethouder van de gemeente Warnet bestuurslid van de Coöperatieve Stoomzuivelfabriek 'St. Ioseph' , poldermeester van de dorpspolder Leeuwen, kerk- en armmeester van de parochie 'St. Alphonsus' in Beneden-Leeuwen en hij vervulde daarnaast

nog verschillende andere bestuursfuncties. Zijn landbouwbedrijf werd in het begin van de jaren zestig verplaatst naar de rand van het dorp, wegens de bouw van een brandweergarage en de gemeentewerf in de kom van het dorp.

Het in 1899 gebouwde gemeentehuis, waar de burgemeester elke dag naar toe stapte, heeft zijn oorspronkelijke bestemming verloren. Het pand is weliswaar in particuliere handen overgegaan, maar staat wel op de gemeentelijke monumentenlijst. Burgemeester Ditters - naar wie in het centrum van BenedenLeeuwen een straat is genoemd - zou tot zijn pensionering in 1967 zijn ambt in de gemeente Warnel blijven bekleden. Hij is in die gemeente ruim 32 jaar eerste burger geweest, hetgeen als een unicum kan worden beschouwd.

2 'St. Henricus' teWameI

Vanaf 1936 heeft dit fraaie en statige gebouw ruim zestig jaar het aanzien van het dorp Wamel mede bepaald. Dit bejaardentehuis, annex klooster, beschikte voor die tijd - de jaren dertig over moderne voorzieningen en velen hebben daar van een goede en verzorgde oude dag mogen genieten.

De religieuzen, zusters van het Heilig Hart van Moerdijk, die nog steeds in het aangebouwde klooster wonen, zorgden niet alleen voor de ouderen, maar gaven ook uitstekend onderwijs in de eveneens daar gelegen kleuterschool en lagere school. Velen - vooral in Wamel- vonden het jammer dat Huize

'St. Henricus' wegens nieuwbouw enkele jaren geleden moest verdwijnen.

Maar op dezelfde plaats is het moderne verzorgingshuis 'Nieuw Hollenhof' verrezen. Daarbij werd tegelijkertijd een flink aantal seniorenwoningen gebouwd.

Het klooster is in zijn oorspronkelijk vorm blijven bestaan, zij het dan dat daar een nieuwe kapel bij is gebouwd.

3 Westelijk gedeelte van de Dorpsstraat

Alle hier afgebeelde panden aan de Wamelse Dorpsstraat zijn door oorlogsgeweld, brand of anderszins uit het straatbeeld verdwenen.

Het gebouw links op de foto was het voormalige tramstation. Het dorp Wamel was het eindstation van de voormalige Maas en Waalse Stoomtram, die de verbinding met Nijmegen onderhield.

In de gemeente Wamel resideerde van 1896 tot 1906 burgemeester H.W].C. van der Sijp en het was mede aan het doorzettingsvermogen van deze vooruitstrevende gemeentebestuurder te danken, dat de stoomtram in 1902 in bedrijf werd gesteld. Tevoren was er heel wat werk verzet, om het zover te krijgen. Want niet alleen moesten de vereiste vergunningen worden verkregen, het was tevens nodig dat de diverse gemeenten in het land van Maas en Waal en het Rijk van Nijmegen, waarbinnen de tram zijn route zou kiezen, medewerking zouden verlenen. Gedurende 32 jaar zou de stoomtram vanuit Wamel en de andere aan het traject gelegen dorpen personen en goederen naar Nijmegen vervoeren, hetgeen uiteraard tevens voor de terugweg gold. In 1934 werd deze tramverbinding opgeheven. Voordat de Maasbuurtspoorweg - voorloper van de Zuid-Ooster-Autobusdiensten (thans Herrnes) - het personenvervoer overnam, liet Hanne Sterk, de vrouw van Dorus van Koolwijk, al een autobus voor personenvervoer naar Nijmegen rijden.

'Want de stoomtram zál en móét het loodje leggen' , zo was de uitspraak van Hanne, die uiteindelijk haar vurige concurrentiestrijd wist te winnen.

Hanne van Koolwijk-Sterk hield met haar scherpe ogen vanuit haar woonhuis en café - waarvan men rechts op de foto een opname ziet -letterlijk álles in de gaten.

Het derde huis links (met klompenmakerij) was van Nol den Bieman. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vernielde een vliegende bom dit pand, waarbij het echtpaar Den Bieman-van Haren en een zoon het leven verloren.

Het huis achter dat van Nol den Bieman werd destijds bewoond door Bertus Beck. Diens zoon ging later in het ongeveer op dezelfde plek herbouwde huis wonen.

4 Zangvereniging' Amicitia' uit Wamel

In Wamel bestaat sedert ruim 75 jaar een actieve zangvereniging. Dominee Schouten nam in 1922 het initiatief om een Christelijke Gemengde Zangvereniging op te richten, met de bedoeling om onder het motto van vriendschap en saamhorigheid door het vocale leven te stappen. Daarom werd gekozen voor de naam 'Amicitia', hetgeen vriendschap betekent. De Horssenaar Frederiks, die ook organist was, hanteerde het dirigeerstokje en wist de vereniging in goede muzikale banen te leiden.

Onder leiding van zijn opvolgers, o.a. de heer Angevaeren uit Nijmegen, de heer Van Veen uit het Betuwse Avezaath en de heer Derks uit Megen, werd er ijverig gerepeteerd om aan landelijke concoursen deel te kunnen nemen, waardoor muzikaliteit en prestaties steeds hoger werden opgevoerd en de zangers en zangeressen prijzen in de hoogste afdeling wisten te behalen. Sinds 1985 begeleidt de bekwame musicus André van Dijk uit Beneden-Leeuwen de zang met piano, een functie die hij vanaf 1992 met zijn dirigentschap weet te combineren.

Mede onder de regie van André heeft het koor diverse prestaties weten te leveren. Het veelzijdige repertoire is daar een goed voorbeeld van en de opvoering van de spectaculaire musical 'My Fair Lady' bij gelegenheid van het 7 5-jarig bestaan in 1997, trok bezoekers van heinde en verre.

Zo weet de vereniging bevolking en donateurs regelmatig

mooie en afwisselende programma's aan te bieden, die vaak toegespitst zijn op het eigene van het seizoen. Ook zijn de concerten in candle-lightsfeer prachtige uitvoeringen, waarmee de vereniging in de roos weet te schieten. Maar ook het gezellige samenzijn na afloop heeft een hechte band gesmeed tussen koorleden en bezoekers.

Uit het archief van de vereniging heb ik een foto weten op te diepen die zeer waarschijnlijk kort na de Tweede Wereldoorlog is genomen. Toen poseerden de volgende leden voor de fotograaf (gerekend van onder naar boven en van links naar rechts), gehurkt: Mieneke van Lith, Corrie van Honk, Corrie van Verseveld, Janneke van Lith, Marietje van Lith, Gerrie van Verseveld en Alie van Ingen.

Tweede rij, zittend: Jaantje Peters, Piet Ernste, een onbekende, Kees Peters, Alida van Ingen, directeur Angevaeren, Bernard van Lith, Jo van Lith, Rina Laponder en Ida Laponder.

Derde rij, staand: Adrie Uijterlinde, Cor van Valburg, Annie den Dunnen, Tonia Robbemondt, Jaantje van Zuidam, Joke van Zuidam, Stien van Zuidam, Anneke van Zuidam, Stien Ernste, een onbekende en Wim van Zuidam.

Vierde rij, staand: Henk van Valburg, Wim van Lith, Meeuwis Uijterlinde, Hans Hooteboom, Henk van Ingen, Kobus Osenbruggen, Jan van Ingen, EvertVerwoerd, joop van Zoelen, Willy Verseveld en Arnold ?

S Café en stalhouderij van Klaas van Echteld

Een afbeelding van het fraai ogende woonhuis met café en stalhouderij van Klaas van Echteld. Dit bedrijf stond binnendijks van de Wamelse Waalbandijk. Helaas zou ook dit pand in het najaar van 1944 ten prooi vallen aan het Duitse oorlogsgeweld. Behalve het cafébedrijfwas er een druk beklante stalhouderij. Daarvoor repareerde Eijckmans sr. uit Boven-Leeuwen elke week in het achterhuis het tuigwerk en de verdere uitrusting van paarden en rijtuigen voor de stalhouderij.

Eijckmans, die als een zéér kundig vakman bekend stond, deed dit werk ook regelmatig bij 'De Gouden Leeuw' van de familie Rutten aan de Wamelse Dorpsstraat.

Van links naar rechts. zijn op de foto te ontdekken: de vrouw van Klaas van Echteld, hun dochterTruus, zoon Karel (koetsier) en Anna van der Wielen-van Echteld. Daarnaast staat zoon Bernhard van Echteld, die later naar het Brabantse Uden zou vertrekken. Daar begon hij aanvankelijk ook met een stalhouderij en wel tot de tijd dat de auto in opmars kwam en dus de stalhouderij naar de achtergrond werd gedrongen.

Geheel rechts op de foto is Klaas van Echteld te zien.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek