Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie

Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie

Auteur
:   A.J.M. Sengers
Gemeente
:   West Maas en Waal
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1349-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

6 Hooitijd

Het is zomer en bovendien hooitijd. Dat is te zien op de foto, want Grad van Dreumel, met zijn zomerhoedje op, rijdt met zijn traditionele boerenwagen zijn woonplaats, het dorp Wamel, uit om in de polder een flinke vracht hooi te gaan halen. Grad was vanwege zijn vele functies in het maatschappelijk leven op een trouwe knecht aangewezen en die zit ook in de hooiwagen.

Grad van Dreumel was wethouder en loco-burgemeester van de gemeente Wamel, rijkstaxateur, secretaris van harmonie 'Koningin Wilhelmina' , voorzittend poldermeester van de Wamelse dorpspolder en organist van de Wamelse parochiekerk 'St. Victor en Gezellen', om maar enkele van zijn vele functies op te noemen.

Grad, die een vlotte pen had, beschreef de oorlogsbelevenissen vooral in de tijd dat het Land van Maas en Waal in 1944-1945 in de voorste frontlinie lag.

Toen de Nazi's hem vanwege zijn anti-Duitse houding wilden arresteren, bleek dat hij in zijn woning een zodanig veilige schuilplaats had ingericht, dat hij gedurende de vele razzia's onvindbaar was.

7 Bestuur Wamels Muziekkorps

Harmonie 'Koningin Wilhelmina' te Warnel, die in 1896 werd opgericht, neemt in de Wamelse dorpsgemeenschap nog steeds een onmisbare plaats in. Dit actieve muziekgezelschap, dat tijdens zijn verenigingsbestaan belangrijke successen wist te boeken, kan dan ook vanuit de Wamelse bevolking regelmatig rekenen op veel morele en fmanciële steun.

Het bestuur van 'Koningin Wilhelmina' liet zich bij een bepaalde gelegenheid op de gevoelige plaat vastleggen, zodat wij op de foto de volgende bestuursleden aantreffen (gerekend van links naar rechts), zittend rondom de tafel: Sjaak Bokken, Nol

van Beers, Grad van Dreumel (secretaris) Hent van Hellemondt (voorzitter), Gert Larners en Jan van Haren, die naast poldermeester ook brandweercommandant was.

Geheel rechts zit Jo Vincent, die kassier was van de plaatselijke Boerenleenbank, secretaris-ontvanger van de Wamelse Uiterwaardenpolder en die daarvóór administratief medewerker op het Warnelse kantoor van notaris Caron was.

8 Woonhuis-café van Antoon Walraven

Deze foto werd in 1926, na de watersnood, gemaakt, toen de familie Antoon Walraven -van de Werdt, die in het afgebeelde huis woonde, voor het water op de vlucht moest.

Antoon had een veelzijdig beroep. Hij was caféhouder, agrariër, handelde in fruit en had in zijn schuur een mandenmakerij, waar zogenaamde Engelse bussels werden gemaakt, die hoofdzakelijk naar Engeland werden uitgevoerd. Antoon Walraven kan als de grondlegger van de meubelfabricage van Walraven en Bevers worden beschouwd. Hij maakte namelijk bij wijze van hobby in zijn bedrijfsruimte al meubels en schafte hiervoor in 1928 machines aan, die afkomstig waren van Meijer's Scheepsbouw. Toen met de meubelmakerij werd begonnen, waren Wim Lamers, afkomstig uit de Gelderse Achterhoek, en Wim Bosch, de latere mede-firmant van Goretti's Meubelindustrie, de eerste werknemers. Wim Lamers, die in Beneden-Leeuwen 'in de kost' was, vertrok later weer naar zijn woonplaats, om ook daar met meubels maken verder te gaan. In 1938 ontstond de combinatie met de familie Bevers, met wie Walraven later ook verwant raakte. Ook de zoons Walraven gingen meubels maken. Er werd steeds meer uitgebreid: er kwam een grote showroom annex meubelfabriek aan de Van Heemstraweg in Beneden-Leeuwen. Onder de naam 'Walraven-Bevers' ofwel 'WéBé-Meubelen' werd dit bedrijf wijd en zijd bekend. Tonnie, een kleinzoon van Antoon Walraven, drijft nog steeds een meubelfabriek aan de

Provincialeweg in Beneden-Leeuwen. Toen in april 1943 in geheel Nederland een massale staking uitbrak, als protest tegen de onmenselijke Duitse maatregelen, werd ook in deze meubelfabriek het werk neergelegd. Daarop volgden al spoedig Duitse represailles. Directie en personeel werden aan hardhandige verhoren onderworpen met bedreigingen, die uiteindelijk leidden tot doodvonnissen en tot het concentratiekamp. Jan Walraven, directielid en zoon van Antoon Walraven, bood toen zijn leven aan, om fusillering en concentratiekampstraf van het personeel te voorkomen. Desondanks werden vijfmensen doodgeschoten, onder wie Jan Walraven. Vijf werknemers kregen langdurige concentratiekampstraffen en slechts één keerde na de oorlog terug. Verschillende andere meubelmakers gingen voor korte of langere tijd naar het kamp in Vught. De Jan Walravenstraat in Beneden-Leeuwen herinnert aan deze zéér droevige episode. Op de foto staan een zoon en een dochter van Antoon Walraven; geheel links Wim, die bijna 80 jaar werd, en Cis (naast de voordeur), die met haar 94 jaren, zich alles nog precies weet te herinneren en in Beneden-Leeuwen aan de Zandstraat woont. Naast haar staat Antoon Walraven zelf, die in 1944 overleed. Geheel links op de foto is een gedeelte te zien van het huis van Hent van Eldijk-van Lieverloo. Daarnaast woonde Gerrit Rütenfrans met zijn smederij. Tijdens een zwaar onweer op 12 juli 1932, brandde dit pand geheel af

9 Boerderij 'D'n Ondersta!'

Vlak bij de plaats waar thans aan de Van Heemstraweg, nabij de grens van Boven-Leeuwen en Beneden-Leeuwen, tankstation 'De Fakkel' is gevestigd en nabij de bungalow van Werner de Kadt, stond tot in het begin van de jaren zeventig de grote boerderij van Toon van Elk.

Toon was algemeen bekend als 'Toon van d'n Onderstal' , genoemd naar de naam van zijn landbouwbedrijf.

Toen in de buurt een paardenmanege werd gebouwd, werd ook de naam van 'D'n Onderstal' daaraan verbonden.

Helaas kreeg deze manege door verkoop een andere bestemming en dit gebouw met bijbehorend terrein ging dus voor de paardensport verloren.

10 Huize 'De Aalst' in Beneden-Leeuwen

Zoals de omschrijving op de foto reeds aangeeft, wordt hier Huize 'De Aalst' aan de Dijkstraat in Beneden-Leeuwen afgebeeld. Het gold indertijd als een statig herenhuis, dat notaris Hoeben in 1889 voor f. 10.000 door aannemer Van de Weerdt uit Altforst liet bouwen.

Notaris Hoeben was getrouwd met Johanna van Beek, die tijdens de watersnood in 1 86 1 van een wisse dood werd gered. Notaris Hoeben had al geruime tijd naar een geschikt bouwterrein uitgezien. Hij liet ten slotte zijn oog vallen op een stuk bouwland dat eigendom was van Jan van Aalst en wel op de plaats waar later het gemeentehuis zou komen. Het toekomstige bouwterrein was van een behoorlijke omvang, geschikt voor een royaal aan te leggen tuin. Met zijn platanen, vijver en een grote inrit, maakte het huis in zijn totaliteit een machtige indruk, een notaris van die tijd waardig.

Aangezien het perceel grond dus van genoemde Van Aalst afkomstig was, gaf Notaris Hoeben zijn huis de naam Huize 'De Aalst'.

De notaris liet zich onder andere voor zijn ambtelijke verplichtingen, in een rijtuig met twee paarden vervoeren. Daarom werd er naast zijn woning - zoals op de foto links te zien is ook een koetshuis gebouwd. Na de oorlog werd het pand door de gemeente Wamel aangekocht, met bestemming gemeente-

huis. Aanvankelijk werd daartoe Huize 'De Aalst' verbouwd. Nadien kwam er een geheel nieuw gemeentehuis voor in de plaats, aangezien door de samenvoeging in 1984 van de gemeenten Appeltern, Dreumel en Wamel, tot één nieuwe gemeente West Maas en Waal, een veel groter bestuurscentrum nodig was.

Zoals hiervoor al is vermeld, werd de echtgenote van notaris Hoeben, Johanna van Beek, in 1861, toen in Beneden-Leeuwen de Waalbandijk doorbrak, van de verdrinkingsdood gered en wel door landbouwer Van der Zandt uit het naburige Puiflijk. Toen deze, voor zover dat nog mogelijk was, met zijn roeiboot in de polder zijn landerijen controleerde, ontdekte hij het uitgeputte meisje. Johanna van Beek had toen al zes dagen op het water rondgedobberd.

Ter hoogte van de plaats waar de dijk het toen begaf herinnert een monument aan de 37 slachtoffers die toen de dood vonden. In de nabije woonwijk 'De Doorbraak' is een straat naar Johanna van Beek genoemd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek