Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie

Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie

Auteur
:   A.J.M. Sengers
Gemeente
:   West Maas en Waal
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1349-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen een wandeling door de historie'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

31 Dorsen in oorlogstijd

De dorsmachine van de familie Toonen Dekkers uit het Maas en Waalse Bergharen was, vooral in de jaren dertig en veertig, een bekend begrip in de dorpen van de streek. Met name bij de graanverbouwende agrariërs in de omgeving was in het seizoen de dorsmachine steeds te zien. Ook in de dorpen Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen werd voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog en in de decennia erna veel koren verbouwd, dat dus moest worden gedorst. Zonen van 'Banje Dekkers' namen grotendeels het bedrijf van hun vader over en beschikken intussen over flinke loonwerkbedrijven met een groot machinepark. De foto laat zo'n vroegere dorsmachine zien met verschillende familieleden van Toonen Dekkers. Ook de graanverbouwer zelflaat zich met zijn hulpen en personeel op de gevoelige plaat vastleggen. De opname werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gemaakt. Toen golden er verschillende Duitse voorschriften in verband met de rantsoenering en voor het juiste gewicht van het gedorste koren werden controleurs ingezet. Deze controleurs waren meestal vaderlandslievend ingesteld en deden vaak 'een oogje dicht' om zodoende degenen te kunnen helpen die met de hun toegewezen levensmiddelenbonnen niet toekwamen.

In het midden op de foto is Jan van Kouwen, afkomstig uit het Maas en Waalse Deest, te zien. Ook Jan, die later met Fientje Kolvenbach trouwde en in Beneden-Leeuwen ging wonen, nam het niet zo nauw met de bezettingsvoorschriften. Net als zovele anderen wist hij zich als een goed Nederlander te gedragen en paste de Duitse overheidsmaatregelen in het belang van zijn medeburgers, zéér soepel toe.

32 Het symbolische erekerkhof van de Stoottroepen

Jaarlijks, op de tweede zondag van oktober, wordt in BenedenLeeuwen een sfeervolle herdenking gehouden. Niet alleen zijn bij die herdenking burgerlijke en militaire autoriteiten, onder andere van het regiment Stoottroepen, tegenwoordig, maar ook buitenlandse mogendheden nemen via hun ambassades aan deze stijlvolle gebeurtenis deel. Tijdens deze jaarlijkse samenkomst worden alle militairen van het regiment Stoottroepen, die waar dan ook ter wereld zijn gesneuveld, herdacht.

Door het Beneden-Leeuwse kerkbestuur werd direct na de bevrijding welwillend een perceel grond afgestaan, waardoor de Stichting 'Herdenking Gesneuvelde Stoottroepen' een herinneringskapel kon bouwen. Aan de wanden van de kapel zijn alle namen van gesneuvelde stoottroepers vermeld. De lijsten geven de namen weer van soldaten die omkwamen in Europa, Indonesië, Korea en Nieuw-Guinea, respectievelijk in de jaren tussen I 944 tot 1962. Maar ook de in Bosnië in 1995 gevallen stoottroeper wordt vermeld. De kapel werd aan de Pastoor Zijlmansstraat in Beneden-Leeuwen gebouwd en op 9 oktober 1949 onder grote belangstelling in gebruik genomen. Er werd toen tevens een herdenkingssteen aangebracht met zowel Nederlandse als Engelse tekst. Het opschrift hiervan luidt: 'Hulde en dank aan alle soldaten der geallieerde legers, gesneuveld in de Tweede Wereldoorlog.' 'In honour and gratitude to all soldiers of the AlliedArmies, killed in the Second World War. 9.1 0.1949'.Op

8 oktober 1995 werd door de voorzitter van de Stoottroepersstichting, oud-legeraalmoezenier dr. L.A.M. Goossens, een herdenkingssteen aangebracht. Ook de Stoottroepveteranen eerden met een gedenksteen hun gevallen makkers. Meubelfabriek Van den Hurk uit Beneden-Leeuwen schonk in 1994 twee door dit bedrijf vervaardigde zitbanken met Stoottroeperswapen voor het interieur van de kapel. Het Regiment Stoottroepen, van wie velen uit het Land van Maas en Waal, heeft vooral in het najaar van 1944 samen met de geallieerden de Maas en Waalse dorpen langs de Waalbandijk helpen bewaken. De commandant die vanaf 1944 de leiding had over het Stoottroepersregiment was Sjef de Groot, die in 1979 overleed. Hij was in militaire en burgerlijke kringen een geziene en gewaardeerde persoonlijkheid. Naast de kapel werd een symbolisch erekerkhof aangelegd, waarop drie Stoters als vertegenwoordigers van het gehele Stoottroepenregiment hun laatste rustplaats vinden. Zij gaven immers in de strijd voor vrijheid en recht hun leven. Van links naar rechts zijn op deze grafmonumenten de volgende beschrijvingen te lezen: 'J van den Berg, soldaat 1 e Compagnie Stoottroepen, geboren 30.11.1918, gesneuveld 1.11.1944.

P.F. Anink, soldaat 1 e Compagnie Stoottroepen, geboren 30.11.1918, gesneuveld 4.11.1944.

B.P. Kreeft, soldaat 1 e Compagnie Stoottroepen, geboren 22.1.1922, gesneuveld 13.3.1945.

33 Vijftig jaren bevrijding

Voor Beneden-Leeuwen was 20 september 1994 een onvergetelijke dag. Toen was het namelijk vijftig [aaar geleden dat het dorp van de Duitse overheersing werd bevrijd. Dat gold niet alleen voor genoemde plaats, want voor geheel Maas en Waal was de maand september 1944 het tijdstip waarop de vrijheid werd ingeluid, maar nergens anders dan in Beneden-Leeuwen werd daaraan op zo'n luidruchtige wijze aandacht geschonken. Wel worden her en der op 4 mei de gevallenen uit de oorlog herdacht, vooral in de plaatsen waar verzetsstrijders, geallieerde oorlogsvliegers of andere oorlogsslachtoffers liggen begraven. Met stille tochten, oecumenische kerkdiensten en een kranslegging bij de opgerichte herdenkingsmonumenten vinden dan dergelijke herdenkingen plaats. Maar bij de vijftigjarige bevrijding wilde men in Beneden-Leeuwen terdege stilstaan. Aan deze bevrijdingsviering ging een stijlvolle herdenking vooraf van alle mensen uit het dorp die op welke wijze dan ook door oorlogsgeweld omkwamen.

In het kader van een halve eeuw vrijheid werden allerlei evenementen georganiseerd. Vooral op de Bikkelen en onder andere ook op en aan de Waalbandijk, waar zich tijdens de oorlog hartverscheurende taferelen afspeelden, waren diverse activiteiten opgezet. Zo was in een grote tent - waar ook diverse ontvangsten plaatsvonden - een uitgebreide tentoonstelling ingericht.

Men liet zelfs parachutisten droppen, waarmee de grote Airborne-landing nabij Arnhem in herinnering werd gebracht. Verschillende voorvallen uit de oorlog passeerden de revue en vooral voor de jongeren betekende dat een indrukwekkend stuk vaderlandse geschiedenis.

Om het gehele oorlogsverloop voor toekomstige generaties voorgoed vast te leggen, werd bovendien aan twee autochtone inwoners van Beneden-Leeuwen, Roel van de Pol en de auteur van dit 'Toen boekje' Antoon Sengers, gevraagd een boek te schrijven, dat een grote verspreiding vond in de streek. Meer daarover elders in deze uitgave.

De foto - genomen in de Beneden-Leeuwse Zandstraat -laat een gedeelte zien van een massale militaire intocht. Deze moest als symbool worden beschouwd van de binnenkomst van de bevrijders, de geallieerde legers, op 20 september 1944.

De herdenkingsactiviteiten van september 1994 waren voor jong en oud onvergetelijke gebeurtenissen. Daarvoor komt het organiserend comité met zijn vele vrijwilligers alsnog veel dank en waardering toe. En voor het nageslacht zijn de vele indrukwekkende momenten beslist de moeite waard om via foto- en videoreportage allemaal nog eens te laten herleven.

34 Voorbespreking wethoudersverkiezing

Elke gemeente kent een gemeenteraad en een college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad wordt telkens voor een periode van vier jaar door de kiesgerechtigde inwoners gekozen. Vervolgens kiest die nieuwe raad de wethouders. Samen met de burgemeester - die door de Koningin wordt benoemd - vormen de wethouders het college van burgemeester en wethouders. De periode die voorafgaat aan de gemeenteraadsverkiezing, is in de meeste gemeenten een spannende tijd, vooral voor hen die zich kandidaat hebben gesteld. Vanaf de kandidaatstelling tot aan de dag van de stemming nemen de verkiezingsactiviteiten toe. Elke politieke partij probeert via folders, bijeenkomsten en andere communicatiemiddelen de belangstelling van de kiezers te trekken en er worden bepaalde kandidaten of lijsten in de picture geplaatst.

Wanneer de gemeenteraadsverkiezingen achter de rug zijn en de zetels bekend, volgt nóg een belangrijke verkiezing, het benoemen van de wethouders, die met de burgemeester het dagelijks bestuur van de gemeente gaan vormen. Wanneer er meer gegadigden zijn voor het wethouderschap dan het vereiste aantal, kan het er soms 'heet' aan toe gaan.

Toen in 1978 de raad van de gemeente Wamel (destijds Wamel, Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen) was gekozen, moesten er uiteraard ook wethouders worden benoemd, in die tijd twee. De gemeenteraad, die in 1978 uit 13 leden bestond, hield daar-

om een voorbespreking. Die bijeenkomst, in de voormalige zaal van hotel-café-restaurant [urriêns in Beneden-Leeuwen, werd voorgezeten door raadslid Bert Arts. De raadsleden besloten dat Jan van Gelder (Beneden-Leeuwen) en Otto Ianssen (BovenLeeuwen) de wethouders zouden worden en die werden op dinsdag 5 september 1978 benoemd. Bij de voorbespreking voor de wethoudersbenoeming legde de fotograaf de raadsleden op de gevoelige plaat vast. Namens de C.D.A.-fractie werden in 1978 gekozen: Toon Banken uit Beneden-Leeuwen, Huib Wilhehnus en Jan Pompen uit Warnel en Sjaak van de Pol uit Boven-Leeuwen. Jan van Gelder, BertArts en Wim van Bon uit Beneden-Leeuwen, Jan Brouwers uit Boven-Leeuwen en Wim van Teeffelen uit Wamel vertegenwoordigden de P.I.D., de Partij voor Inspraak en Democratie. Hans van Zwam zat toen al namens de PvdA in de gemeenteraad en Arnold de Kock voerde de lijst aan van de Partij Democratisch Welzijn. Boven-Leeuwen, dat een eigen fractie had met de naam Partij Belangen Gemeenschap, vaardigde Otto [anssen en Adriaan van Oijen af in de gemeenteraad. Op de foto, van links naar rechts: Toon Banken, Huib Wilhelmus, Jan Pompen, Sjaak van de Pol, Hans van Zwam, Bert Arts, Arnold de Koek, Wim van Bon, Adriaan van Oijen, Jan van Gelder en Wim van Teeffelen. De ook aanwezige raadsleden Jan Brouwers en Otto [anssen, beiden uit BovenLeeuwen, staan niet op de foto.

3S Wamelse Rode-Kruiscolonne

In 1952 werd een afdeling Wamel van het Nederlandse Rode Kruis opgericht. Vanaf het begin werden tal van activiteiten ontplooid. Zo kan men een bootreis maken met het hospitaalschip 'J Henri Dunant' en er worden jaarlijks bloedafname-avonden georganiseerd. Oefenbijeenkomsten vinden de laatste jaren gezamenlijk met de afdeling Appeltem-Batenburg plaats, waarmee goede contacten bestaan. In 1954 ontstond een hulpverleningsgroep, officieel Rode Kruiscolonne genoemd. Enkele jaren later werd met welfare-werkzaamheden gestart. Intussen kwam ook het Jeugd-Rode-Kruis op gang. In 1992 werd op waardige wijze het veertigjarig bestaan van de afdeling gevierd. Bij het

1 OO-jarig bestaan van het Internationale Rode Kruis in 1963 werd in Beneden-Leeuwen een straat genoemd naar]. Henri Dunant, de grondlegger van het Rode Kruis. Bij een colonneactiviteit van het Wamelse Rode Kruis werd deze foto gemaakt. Van links naar rechts, voorste rij: Lena den Biezen uitWamel, Nellie van Oijen uitWamel, die nu in Beneden-Leeuwen woont. Zij was assistent-colonne-commandant, instructrice, een van de oprichters van de Wamelse afdeling en tot 1972 eerste penningmeester. Dan Gusta van Oijen uit Beneden-Leeuwen, die sinds haar huwelijk met Van Kraaij in Maasbommel woont. Daarnaast Mia Putters (Wamel), die nu in Overasselt woont, zij is met

Sj aak Martens getrouwd. Dan Toos van Wamel uit BenedenLeeuwen en Cisca van den Hurk uit Wamel die nu elders woont.

Ongeveer vanaf het midden, vlak achter de voorste rij: Hermie den Biezen-Suiker (Wamel) en Gien Rütenfrans en Tonnie Rossen uit Beneden-Leeuwen. Middelste rij: Wilma van Gelder, Door van den Broek uit Boven-Leeuwen die nu elders woont; Jo van Kees Sengers uit Beneden-Leeuwen, die in Oss woont, Toos -de Ruiter uit Boven-Leeuwen, getrouwd me

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek