Watergraafsmeer in oude ansichten deel 2

Watergraafsmeer in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J.H. Kruizinga en J.A.M. van Deudekom
Gemeente
:   Amsterdam
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5102-3
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Watergraafsmeer in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Het is een bekend verschijnsel dat de mens naast zijn dagelijks werk zoekt naar ontspanning. Dat hij in zijn vrije tijd zijn gedachten wil richten op andere zaken dan die, waarmee hij in zijn werkkring van doen heeft. Er zijn talloze liefhebberijen, waaruit ieder overeenkomstig zijn aanleg en milieu een keuze kan doen. Onder de vele hobbies neemt verzamelen een belangrijke plaats in. Onder de verzamelaars zijn velen die zich toeleggen op het bijeenbrengen van oude ansichten of zoals men juister zegt prentbriefkaarten. Er is een tijd geweest dat deze stukjes drukwerk weinig aandacht kregen. Maar sedert de Tweede Wereldoorlog is de belangstelling gegroeid en vindt er een levendige handel in deze kaarten plaats. Tal van musea schamen zich er niet voor om prentbriefkaarten in hun collecties op te nemen. De laatste jaren is er een groeiende belangstelling waar te nemen voor kaarten die bij bepaalde gelegenheden zijn uitgegeven. Ook vinden naspeuringen plaats naar uitgevers van dergelijke drukwerken. Tot dit doel werd in maart 1982 te Amsterdam de Vereniging Documentatie Prentbriefkaarten (door S.F. Blokland)

opgericht. Doel is het verkrijgen en publiceren van gegevens betreffende prentbriefkaarten, uitgevers, fotografen en drukkers.

Verschillende monografieen werden door de VDP reeds uitgegeven. Tot de medewerkers aan de VDP behoort onder anderen de heer J.H. van Haverkate, die in het maandblad "Ons Amsterdam" een serie artikelen over uitgevers van prentbriefkaarten schrijft. Een van de grootste verzamelingen van prentbriefkaarten bezit de medeauteur van dit boekje, bakker Jan van Deudekom, die in de Watergraafsmeerse Willem Beukelsstraat woont. Zijn "specialiteit" is naast Amsterdam Watergraafsmeer, waar zijn grootvader honderd jaar geleden een kruidenierszaak startte.

"Zo'n vijftien jaar geleden begon ik met het verzamelen van ansichtkaarten. Dat kwam doordat ik destijds de mogelijkheid zag om door oude prentbriefkaarten meer inzicht te krijgen in het verleden van mijn familie. Ik ben namelijk bezig met het uitzoeken van mijn stamboom. Daar ben ik vrij ver mee. Ik zit nu in 1570 en ik wil aIle Van Deudekoms te pak-

ken krijgen. Met oude ansichten kan je je verhaal verfraaien. Ze geven je een goede voorstelling hoe het vroeger was. Mijn familie is afkomstig uit de Vechtstreek en zo begon ik met het verzamelen van prentbriefkaarten uit die-omgeving.

Honderd jaargeleden opende mijn grootvader een kruidenierszaak aan de Ringdijk en de familie is hier blijven zitten. Mijn vader startte in 1923 deze bakkerij. Van Deudekom is dus echt verbonden aan de Watergraafsmeer. Om deze reden ben ik gespecialiseerd in ansichten van deze buurt, waarvan ik er nu tegen de vijfhonderd heb.

Laatst hield een bank hier in de buurt een expositie ter gelegenheid van haar zestigjarig bestaan. Toen heb ik kaarten uitgeleend en de mensen van de bank hebben de lokatie die op de prenten staan afgebeeld, opnieuw gefotografeerd. Zo kon je zien wat er allemaal veranderd is. Daar heb ik erg leuke reacties op gehad. Die krijg ik trouwens ook op de afbeeldingen die ik in de wissellijst in de winkel plaats. De klanten herkennen vaak hun eigen woning of het huis van familie." Tot zo ver Jan van Deudekom.

Ik ontmoette hem tijdens de expositie in het bankgebouw. Toen was het boekje "Watergraafsmeer in oude ansichten" reeds verschenen (1981). Uit de collectie van Jan van Deudekom kon gemakkelijk een tweede deeltje over Watergraafsmeerse prentbriefkaarten worden samengesteld. Voor de historie van deze kaarten kon geput worden uit mijn boeken: Watergraafsmeer, eens een parel aan de kroon van Amsterdam (1949), Watergraafsmeer, de geschiedenis van een polder (1974), Watergraafsmeer van dorp tot stadsdeel (1977) en 350 jaar Watergraafsmeer (1979). Alle afbeeldingen zijn ontleend aan de collectie Van Deudekom, slechts nummer 70 is afkomstig uit de Topografische Atlas van het gemeentearchief, terwijl foto 24 gemaakt werd door mevrouw G.M.G. van Breugel-van den Berg.

Wij wensen dit boekje een zelfde enthousiaste ontvangst toe als het eerste deel.

J.H. Kruizinga

einnaeU6siraaf, cIlmsferdam.

.~ ...

'.

- ~ .:::. ...

1. Nadat het Watergraafsmeer in 1629 was drooggemalen werden er twee hoofdwegen, de Middenweg en de Kruisweg, aangelegd. De Meer werd door zes bruggen met Amsterdam verbonden. De belangrijkste verbinding was de Oetewalerbrug, een stenen welfbrug waarover men de Meer inging. In 1880 werd deze vervangen door een smalle wipbrug, die tot 1924 dienst deed. Door de uitbreiding van het verkeer was de huidige stenen brug nodig.

2. De Gooise stoomtram maakte van 17 mei 1881 tot 15 oktober 1939 van deze brug gebruik. Rechts van de brug was het brugwachtershuis, waar oorspronkelijk tot moest worden betaald. Het tolhek bestond in 1861 uit een draaibare boom die tussen twee hardstenen pijlers was aangebracht. De wapens van Holland, Amsterdam en Watergraafsmeer en het stichtingsj aar stonden erop vermeld. In 1917 werd de tot afgebroken en opgeborgen in de kelders van het Rechthuis.

Sou?enir Cafe "Schollenbrug".

3. De tweede brug over de Ringvaart was de Schollenbrug, een herinnering aan de 17deeeuwse Schulpbrug. Daar was ook de herberg De Schulp, genoemd naar een bij de droogmaking gevonden schelp. In later tijd ontstond daar de uitspanning Schollenbrug, een belangrijke pleisterplaats van onze voorouders. Schollenbrug was geheel van hout opgetrokken en men kon zowel in de serre als in de overdekte veranda wat drinken. Daar werd op Koninginnedag druk gebruik van gemaakt.

4. Omstreeks 1900 breidde G. van Schaik zijn cafe Schollenbrug uit. Een zonnescherm behoedde de gasten voor regen en wind en voor de ingang kwam een lantaarn. Er werd ook reeds reclame gemaakt (Michelin-banden) en de "achterkamer" werd vergroot. In 1931 werd dit vermaarde cafe met speeltuin afgebroken om plaats te maken voor de huidige brug, die nog de oude naam draagt.

Amsterdam. Berlagebrug

5. De Berlagebrug verbindt Watergraafsmeer met Amsterdam-Zuid. Deze schepping van H.P. Berlage (1856-1934) werd op 28 mei 1932 in gebruik genomen en hij vormt in onze dagen een onmisbare schakel in het verkeer met het oosten. Op deze kaart uit 1937 wordt het verkeer nag gevormd door een vrachtauto en een bakfiets, die zich stadwaarts spoeden. De afsluithekken zijn reeds aangebracht en bij de "doop" gingen ze moeilijk open.

~l.

6. De verbinding met Watergraafsmeer is nog niet geregeld en loopt uit op de Weesperzijde. Aan de verbreding van de weg wordt nog gewerkt. Op de achtergrond rechts staat de cacaofabriek van Blooker die van 1886 tot 1975 in bedrijf was. Op die plaats kwam in 1978 de Rijkspostspaarbank. Ook op deze afbeelding is nog geen auto te bekennen.

7. Watergraafsmeer was reeds heel vroeg door een brug over de Weespertrekvaart met Duivendrecht verbonden. Oorspronkelijk lag er een smalle houten ophaalbrug, die later door een draaibrug werd vervangen. Sinds 1925 doet een ijzeren ophaalbrug dienst. In 1787 vormde de Duivendrechtse brug een obstakel in de aanval van de Pruisen. In onze dagen zijn er in deze omgeving grate veranderingen op til.

C1'<J~' nil /)itll/(II.

8. De Meerbewoners konden via de Hartveldse (ook weI Hartsveider of HartweiIer)brug hun buurtdorp Diemen bereiken. Oorspronkelijk via een smalle houten verbinding werd deze brug verschillende malen vernieuwd en verbreed in aansluiting met de verbreding van de Hartveldse- en Muiderstraatweg. Op deze afbeelding staat links de zogenaamde Turkse Tent, die beheerd werd door A.J. Hesp (1905). Latere eigenaren waren Vervetjes en v.d. Vuurst. Rechts de graanmolen die in 1914 afbrandde.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek