Warning: mysql_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50156 Library:50527 in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php on line 15

Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2
Uitgeverij Europese Bibliotheek | Weert in oude ansichten deel 1 | boeken | alfabetisch-overzicht
Weert in oude ansichten deel 1

Weert in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J. Henkens
Gemeente
:   Weert
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4149-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Weert in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Weert, momenteel een nijvere en welvarende industriestad van circa 38.500 inwoners, was bij de aanvang van deze eeuw niet meer dan een kleine plattelandsgemeente van nog geen 9000 zielen; elke inwoner had er gemiddeld meer dan 1 ha Weerts gebied om te wonen, te leven en te werken. De landbouw vormde er het hoofdmiddel van bestaan; zelfs binnen de stad lagen op meerdere plaatsen boerderijen met moestuinen zodat men er zelfs knorrende varkens en kakelende kippen op straat kon tegenkomen. De industrie betekende nog niet vee1; naast een scheepswerf en de drukkerij Smeets was er nog een kerkorgelfabriek en verder enige zelfverzorgingsbedrijven zoals leerlooierijen, zoutziederijen, touwslagerijen etc. Handel was er praktisch aileen in granen en vee.

Uiterlijk had de plaats meer weg van een welvarend dorp dan van een stad. Men kende veellaagbouw en talrijk waren zelfs de huisjes zonder enige verdieping. Vele woningen hadden nog de kleine karakteristieke ruitjes en vensterluiken en als ingang een half-deur, die in de breedte in tweeen openging. Overigens strekte de eigenlijke stad zich niet verder uit dan het gebied binnen de grachten, de huidige singe1s; daarbuiten regen zich de akkers en bossen aaneen. Klinkers en maaskeien vormden de bestrating, terwijl de wallen een grintlaag als wegdek hadden, dat bij regen weer grote modderplassen vertoonde. Langs de straten liepen open riolen, de z.g. "ziepen"; slechts

hier en daar lagen trottoirs, die bij de betere woningen links en rechts waren afgesloten met sierkettingen. De stadsgrachten waren omgrensd door gras- en onkruidvelden, waarop de huisvrouwen de was bleekten.

Het leven bestond uit vroeg opstaan, hard werken en met donker binnen zijn, Amusement was er weinig, maar de gemeenschapszin was groot. Het was de tijd , dat nog elke burger zijn medeburgers ken de en ook diens familie tot in de 3e graad terug met al hun goede en kwade eigenschappen. Men leefde er van en voor elkaar, gemoedelijk en zelfgenoegzaam zonder enige geldingsdrang naar buiten. Deze mentaliteit van de bevolking en de raad bracht mee, dat het zeer moeilijk was voor het dagelijks bestuur van de gemeente .om bepaalde verbeteringen er door te krijgen. Welke strijd heeft het b.v, niet gekost om de bouw van een gasfabriek er door te krijgen in 1905. De oorzaak van deze kortzichtigheid en bekrompenheid was het isolement van de plaats. Er was te weinig contact met andere grote plaatsen. Brabant en "Holland" lagen ver weg en waren tot 1913 per spoor enkel te bereiken via een omweg over RoermondVenlo-Helmond of over Neerpelt-Eindhoven. Zeker, reeds v66r 1900 bestonden er plannen voor een tramverbinding met Maaseik en een spoorverbinding met Eindhoven en deze plannen vormden zelfs jarenlang het gesprek van de dag maar het zou nog tot resp,

1910 en 1913 duren alvorens zij gerealiseerd waren. Eerst daarna zou het ingedommelde Weert wakker worden, doordat men constateerde dat elders alles beter was.

Geleidelijk aan begon men ook de noodzaak in te zien van goede organisaties. Dat de oprichting van een arbeidersbeweging, de RK Werkliedenvereniging, hier eerst in 1911 plaats Yond, 20 jaren na de encycliek Rerum Novarum, lag aan de toenmalige structuur van de gemeente, waar het agrarisch element overheerste. De boeren gingen na jarenlang armoede gekend te hebben omstreeks 1900 een iets betere tijd tegemoet. De bedrijfsvoering en het ontwikkelingspeil werden door de kennismaking met kunstmeststoffen en veevoederprodukten verbeterd. Op sociaal-economisch gebied kwamen cooperaties tot stand met als eerste de cooperatieve zuivelfabriek in Tungelroy in 1892, spoedig gevolgd door de oprichting van z.g. "casino's" op de diverse gehuchten, een 800rt inkoopverenigingen, waaruit later de boerenbond zou ontstaan.

Als er een terrein was waarop Weert de vergelijking met andere plaatsen van gelijke grootte kon doorstaan, dan was dit het terrein van "het rijke Roomse leven". Voorbeelden hiervan? De verhoging van de St.-Martinustoren tot meer dan 100 meter reeds lang v66r 1900, de daarop gevolgde verfraaiing van de kerk, de bloei van de talrijke godsdienstige broederschappen en liefdewerken, de bouw van de St.-Jozefs-

kapel op de Wal met de afmetingen van een kerkgebouw speciaal ten behoeve van de mannen-, vrouwenen jongelingencongregaties, de toenemende devotie tot de Weerter Martelaren van Gorcum, de H.H. Hieronymus en Antonius, de pracht en praal bij processies, de enorme toeloop bij het jaarlijks .Persionkele-bidden" bij de Paters op de Biest, de grootse godsdienstige manifestatie tijdens de 5e Limburgse Katholiekendag in Weert in 1903 enz.

Wellicht dat U door deze korte inleiding iets proeft van de sfeer in Weert bii de aanvang van deze eeuw. Beter echter nog zullen de hierna volgende bladzijden U het gezicht van Weert en daarmee ook het leven in Weert laten zien kort v66r en kort na de laatste eeuwwisseling. In de huidige jachtige tijd, waarin de aandacht geheel op het heden en op de toekomst is gericht, kan het voor velen misschien een verademing betekenen zich nog eens te koesteren in een sfeer van vroeger.

Wanneer U dezelfde rondwandeling thans opnieuw zult maken, zult U een geheel ander Weert ontmoeten. Immers, nadat het isolement voorgoed was opgeheven en Weert was wakker gepord, is de achterstand snel ingehaald en he eft de plaats een geweldige metamorfose ondergaan. Met recht zijn de Weertenaren trots op datgene wat er nadien is gepresteerd.

Een aangename rondwandeling zij U toegewenst.

In 1879 kreeg Weert de eerste spoorverbinding door de opening van de lijn AntwerpenWeert-Roermond-Monchengladbach, eigendom van de Belgische Maatschappij "Grand Central Belge". De passage over de Zuid-Willemsvaart in Weert geschiedde via een lage draaibrug, die opengedraaid kon worden, als er schepen moesten passeren. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vervoerden de Duitsers hierlangs grondstoffen en dat heeft een ogenblik het gevaar opgeleverd, dat de geallieerden Nederland niet meer als neutraal beschouwden.

5

"p rblll~

6

Voor de in 1913 geopende spoorlijn Eindhoven-Weert werd een nieuwe brug aangelegd, nu een hoge, vaste vier-voudige. Bij de intocht der Duitse troepen in mei 1940 werd zij door het N ederlandse leger opgeblazen. Op de voorgrond de nag niet gesloopte lage draaibrug van de lijn Antwerpen-Weert.

Het stationnetje van Weert voor 1913, dee] uitmakend van de lijn Antwerpen-Weert. Het was gelegen langs de huidige Parallelweg, ongeveer tegenover de Wilhelminastraat, destijds .Jiet Statiepaadje" geheten. De verhoogde spoordijk zou eerst tegelijk met de lijn Eindhoven-Weert aangelegd worden.

7

8

I n september 1910 ging de eerste spade in de grand voor de spoorverbinding met Eindhoven; de opening van deze lijn vond plaats op 30 oktober 1913. Hier een overzicht van de werkzaamheden aan de perrons, waar tot 1926 de vriendelijke restauratrice Antje van de Statie met haar heerlijke Weerter vlaatjes een internationale populariteit zou verwerven bij de reizigers. Links langs het oude spoor "d'n dipo", 't gebouwtje van de Landbouwbond.

Gedicht van Henri 't Sas. gewijd aan Antje van de Statie.

Zeg Antje op 't randje van 't Weerter perron.

A Is ikjou langs de trein daar zie schuiven in je propere bloes

met je lollige smoes.

Ja, dan moet ik mijrelf wel fuivcn op vlaatjes van kersen,

van pruimen of rijst,

van goudglanzende abrikozen. Jij reikt die. zo kwiek

aan 't reizend publiek

en je krijgt geen kans om te blozen.

Zeg Antje op 't randje van 't Weerter perron.

M'n maag, die begint jou te kennen. H ij wil niet voorbij

zonder vla -Lekkernij.

Hij is aan jouw babbel gaan wennen. Je legt dat zo netjes

op chique servetjes.

Jij geeft nog wel eens crediet

En is er de trein in Roermond of M aastricht Dan vult er 't servetje nog in 'I gezicht

Dan wensch je nog "Bon appetit",

10

De spoorwegovergang van voor 1913 op "de Drees", gezien in de richting van de huidige Stationsstraat. Midden op de achtergrond woning Saes en rechts woning van Jan Hendriks, bijgenaamd "Bolle Jan", een pionier op 't gebied van ontginningen in Weert.

·'

/

.. --"

..?....?..

"j ~t

De verbindingswegen van het station naar het centrum nl. "het Statiepaadje" (de huidige Wi1helminastraat) en "d'n Drees" (de huidige Stationsstraat) had den rand 1900 nog weinig stedelijke allure. Hier "d'n Drees" anna 1904. Op de voorgrond Clerc x' mo1en (ges1oopt ± 1912) ongeveer ter plaatse van 't tegenwoordige Chinees-Indisch-Restaurant.

11

12

"D'n Drees" een 20-tal jaren later. Geheellinks het voormalige concertgebouw, in 1902 opgericht door de Weerter Jongelieden Societeit, van 1918-1939 in gebruik als postkantoor, thans een zaak in keukens en TV-toestellen. Rechts in het wegdek een zijspoor van de tramlijn Weert-Maaseik (1910-1934); vanaf de Langpoort liep nl. een zijlijntje van deze tram naar het goederenemplacement van de N.S.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek