Wemeldinge in oude ansichten

Wemeldinge in oude ansichten

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Kapelle
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4487-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Wemeldinge in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

37. In de meeste dorpen van Zeeland staat de hervormde kerk centraal, Een uitzondering op deze regel is wei de monumentale parochiekerk van Wemeldinge, die was gewijd aan Sint Maarten, gelegen op een hoogte even buiten de dorpskom. De toren en het koor dateren van het eind van de veertiende eeuw; het schip, de zuidbeuk en de sacristie van omstreeks 1500. De toren vertoont in de zogenaamde "opstand" veel overeenkomst met die van het naburige Kapelle. De toren heeft destijds vier hoektorentjes gehad, hetgeen nog duideJijk is te zien. Deze zijn helaas in 1607 verwijderd. De kerk is tegen het einde van de vorige eeuw (1898) gerestaureerd en de toren in de jaren 1960-1963. Aan het koor hebben de vensters gedeelteJijk hun rijke bakstenen kraalprofielen bewaard. Toen de kerk destijds werd vergroot met een vier traveeen diepe zijbeuk, werd het schip weliswaar versmald aan de zuidzijde, maar de in zes traveeen ingedeelde noordwand werd behouden en tevens verhoogd. Het interieur (zie elders een foto hiervan in dit boekje) heeft natuurstenen zuilen met Brabantse kapitelen. In de sacristie treffen we prachtige gewelven aan op puntig opengewerkte kraagstenen. Het Jigt in de bedoeJing deze kerk in de toekomst te restaureren.

lUeme/dinge J{erk

38. Een oude fraaie opname van het interieur van de hervormde herk in Wemeldinge. Het meubilair is erg oud. De fraai gesneden herenbank dateert van 1655. Uit de tweede helft van de zeventiende eeuw zijn het doophek, de zandloper, de doopbekkenhouder, vier koperen kronen, een schildering op het koorschot en de wetgeving (Tien Geboden) op Sinai; In de kerk ontbreekt hier nog het kerkorgel. Mejuffrouw Maria Coomans, de ambachtsvrouw, had in haar testament diverse bezittingen van haar aan de kerk geschonken, onder andere de "Stelhoeve", echter op voorwaarde, "dat er geen orgel ten dienste van het gezang in de kerk van Wemeldinge voor rekening daarvan, noch opgericht mag worden". Mocht er eventueel toch een orgel in de kerk komen, dan zou het legaat vervallen!

39. Vooral de ouderen in Wemeldinge zullen hem nog wel herkennen. We bedoelen ds, J.W. Drost, die de Hervorrnde Gemeente van Wemeldinge van 1896 tot 1930 heeft gediend. Na zijn theologische studie werd kandidaat Drost in zijn eerste gemeente Biezelinge in het ambt bevestigd. Hij was van 1890 tot 1896 hervorrnd predikant in Biezelinge. Een beroep naar de Hervormde Gemeente van het naburige Wemeldinge werd door hem aangenomen, waar hij met zijn vrouw en drie kinderen zijn intrek nam in de inmiddels afgebroken oude hervormde pastorie. Ds. Drost was afkomstig uit Nunspeet, waar zijn vader hoofd van de school was. Mevrouw Drost-Nonhebel was afkomstig uit Middelburg. De naam Nonhebel doet denken aan de in de Lange Delft gevestigde apotheek van die naam. Ds. Drost was een zeer trouw pastor, die vele jaren lang zijn gemeenteleden, vaak over verre afstanden, te voet bezocht. Op zaterdag maakte hij twee preken en wei in de voormiddag van half tien tot elf uur en in de namiddag van drie tot vier uur. Koster Jaap Poelman haalde 's zondags de toga op, die in een trommel (tegen de mot) was opgeborgen. Op zekere zondag ging per ongeluk het deksel van deze trommel open, waardoor de toga er uitviel en op straat terechtkwam. Dominee vond de toga nogal vuil, waarop de koster zei: "Het is me droog vuul, dominee!" Dominee antwoordde op zijn beurt: "Ja, maar neem hem eerst maar goed onderhanden! " Toen Johan acht jaar oud was, overleed mevrouw Drost, diep betreurd door haar man, kinderen en door de gemeente. Ds. Drost overleed op 25 oktober 1940.

40. De kansel, of ook wel de preekstoel genoemd, uit de hervormde kerk van Wemeldinge, zien we hier op dit plaatje. Deze kansel dateert van 1657 en heeft een eigenaardige, van 1790 daterende, koperen lezenaar. De kansel is opgesteld tussen twee gebrandschilderde ramen met de symbolen van de apostelen Mattheus en zien we de symbolen van de apostelen Mattheus en Johannes met het onderschrift: "God is Liefde". Rechts ontwaren we de symbolen van de apostelen Marcus en Lukas met als onderschrift: "Ret is Volbracht". De zogenaamde katheder, die we beneden voor de kansel aantreffen, is in de loop der jaren verwijderd. De taak van de voorlezer en voorzanger is inmiddels respectievelijk overgenomen door de predikant en het orgel. Vele ouderen zuIlen zich koster Jacob Poelman nog weI kunnen herinneren! Met zijn grote stok moest hij 's zondags de orde bewaren in de achterste gelederen van de kerk. Zijn zoon Jan had die stok niet nodig. "Als ik ze goed aankijk, is dat voldoendc." Genoemde Jan trad ook wel eens op, als de latere hulppredikers geen raad wisten met de lastige jeugd bij de catechisatie.

41. Een prachtige opname van ds. J.W. Drost. Hij poseert hier met zijn eerste kleinzoon, Johan. Deze is later werkzaam geweest als militair in het voormalig Nederlandsch Oost-Indie, Tijdens het samenstellen van dit boekje was de heer Drost in Rome, om daar een opdracht van de Nato uit te voeren. Ds. Drost was bevriend met ds. Buinink, hervormd predikant in 's-Heerenhoek, die na zijn vertrek uit dit Zeeuwse dorp bemiddelde in het beroep naar Rhcden- De Steeg, waar hij tot aan zijn emeritaat predikant bleef. In Wemeldinge zal men de nagedachtenis aan deze herder en leraar in ere houden. Ondanks de lange ambtsperiode zag men deze geliefde predikant node heengaan.

42. Tijdens de ambtsperiode van ds. J.W. Drost werd van de kerkeraad deze fraaie opname gemaakt. We zien ze hier voor de deuren van de zogenaamde wandelkerk. Staande kijken ons aan: de diakenen A. Haaij, J. Slaakweg, C. van de Plasse en J. de Schipper. Voor de tafel, die voor deze gelegenheid uit de consistoriekamer hier werd neergezet, zitten: de ouderlingen L. Ruissen, Jac, Wabeke, ds. J.W. Drost, Arnt, Vleugel en Jac. Burger. Tegen het eind van de ambtsperiode van ds. Drost was er in Wemeldinge nog een hulpprediker werkzaam in de persoon van kandidaat A.T.W. de Kluis. De helft van de kerkeraadsleden poseert nog in de Zuidbevelandse klederdracht. Vroeger maakten alleen de boeren deel uit van de kerkeraad. Als bijzonderheid kan nog worden gemeld, dat schilder J. Slaakweg de eerste persoon in de kerkeraad was die niet tot de boerenstand behoorde. De tijden zijn inmiddels weI veranderd!

43. Na ingewonnen juridisch advies, bleek in 1907 dat men zich niet letterlijk aan de tekst van het testament van ambachtsvrouwe Maria Coomans behoefde te houden, wanneer men eventueel een orgel in de hervormde kerk van Wemeldinge zou plaatsen. Als dat maar niet plaats had op rekening van de kerk. Hier zien we een opname van het interieur, maar nu met het eerste hulporgel, dat is geplaatst op de orgelgalerij. Daarachter zien we de Tien Geboden, met aan weerszijden de borden met de Geloofsbelijdenis (Twaalf Artikelen) en het Gebed des Heeren (het Onze Vader). Thans staat daar het huidige orgel (zie elders een opname in dit boekje), afkomstig uit de hervormde kerk van het naburige Kruiningen. Ook dit orgel is aan een opknapbeurt toe. Juist achter de rechter pilaar ontwaren we de lijst van predikanten die de Hervormde Gemeente van Wemeldinge vanaf het begin der hervorming hebben gediend. Bovenaan de lijst prijkt de naam van de eerste hervormde predikant in Wemeldinge, ds. Gheleyn Adriaenszoon, anno 1578. In deze kerk bevinden zich mooi gegraveerde grafzerken, onder andere Maria met het kind Jezus uit 1517, Johannes, de evangelist met gifbeker voorstellend uit 1546, en een uit 1553 met merkwaardige voorstelling van een aan het kruis gebonden gekroonde vrouwen verder nog diverse priesterzerken.

44. Tijdens de ambtsperiode van ds. J.G. van Ieperen, die de Hervormde Gemeente van Wemeldinge diende van 1951 tot 1957, werd de gedachte geopperd de gemeentezang in het vervolg instrumentaal te begeleiden. Enkele muzikanten zijn naar de kerk gekomen om het vreemde besluit van ambachtsvrouwe Maria Coomans van zijn kracht te ontdoen. Maar ze kan gerust zijn, want haar besluit zal worden geeerbiedigd en blijven. Een blaasinstrument is immers geen orgel. Zo zou op die bewuste witte zaterdagmiddag voor het eerst na honderd vijfenzestig jaar muziek klinken binnen de hoge gewelven van de hervormde kerk. Kerkmuziek met een eigen karakter. In de consistoriekamer werd door de leden van de kerkeraad, de bazuinblazers en ds. Van Ieperen druk beraadslaagd. Het voor en tegen van de begeleiding van de gemeentezang met een harmonium werd overwogen. Men kwam tot de slotsom, dat de zuivcrheid van klank het meest tot haar recht kwam zonder gebruik van een orgel. Allen zijn het er over eens, dat de wat doordringende klank van het koper zal worden gedempt, wanneer de kerk is bevolkt. En zo valt na rijp beraad tegen vier uur in de middag van de 26ste januari 1952 het besluit, dat aan dat van Maria Coomans uit 1787 zijn kracht ontneemt. Na enkele jaren werd in 1957 het kerkorgel uit de hervormde kerk van Kruiningen aangeschaft. Dit werd in 1899 door de firma L. van Dam gebouwd en op 20 maart 1958 in gebruik genom en.

HERV. PASTORIE, WEMELDINGE

45. Een fraaie opname van de oude hervormde pastorie met daarachter de hervormde kerk. Vele hervormde predikanten hebben dit grote huis tijdens hun ambtsbediening bewoond. Het kapitale gebouw was wei berekend op een groot predikantsgezin, want er waren niet minder dan acht bedsteden in. In 1794 werd dit gebouw aangekocht door de diaconie en vernieuwd. Op deze oude pastorie stond vroeger een zogenaamd klokketorentje. Later werd dit grote gebouw gesloopt en vervangen door de huidige pastorie.

46. Tegenover de hervormde pastorie woonde vroeger op de boerderij de familie Houtekamer. Cornelis Houtekamer leefde samen met zijn zuster Jannetje. Maar ze woonden daar niet altijd aileen. Want er woonden later ook nog twee aangenomen kinderen bij hen in en wel Kaatje de Heere en Anna Dagevos, die ons in hun Zuidbevelandse klederdracht aankijken. Men droeg in die tijd nog klompen, zoals op het plaatje duidelijk is te zien. Links zien we twee zogenaamde Keulse potten, die werden gebruikt voor de inmaak van bonen en dergelijke. Thans wordt deze boerderij bewoond door de heer A.J. de Haes. Helaas heeft ook deze boerderij in de loop der jaren haar oorspronkelijke bestemming verloren.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek