Wesepe in oude ansichten

Wesepe in oude ansichten

Auteur
:   A.J.J. Stegeman en J.A. Dieperink
Gemeente
:   Olst
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2085-2
Pagina's
:   96
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Wesepe in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De geschiedenis van Wesepe gaat terug tot het jaar 1230, in welk jaar de naam Wesope voor het eerst voorkomt als een "Hof" in bezit van de edelman Wouter van Keppel. Het geslacht Van Keppel heeft vele eeuwen de havezate "Dingshor' in bezit gehad. In 1822 is deze oude havezate geheel afgebroken, doch de buitengracht is er tot in de jaren vijftig geweest.

Wesope betekent "weidebeek", hetgeen er op wijst dat het hier in vroeger tijden een zeer drassig gebied betrof, afgewisseld met de hoger gelegen veldgronden. Door de ontginning van deze veldgronden ontstonden later de kampen en enken, zoals de Weseper Enk. Langs de vloedgraven en weteringen lagen de weidegronden, ook weI groengronden genaamd. Wesepe werd een zelfstandig kerspel in 1371 en behoorde aan het kapittel van Deventer. Een kerk wordt reeds in een oorkonde van 1303 genoemd, maar hierin is niet duidelijk of het hier werkelijk om de kerk van Wesepe gaat. In een oorkonde uit 1348 wordt de kerk weI met name genoemd, waarin paus Clemens VI Jordanus de Moreberg het rectoraat van de parochiekerk te Wesepe opdraagt. De kerk is een eenbeukig, gotisch gebouw en is in meerdere fasen gebouwd. In 1503 werd het priesterkoor vergroot, een eeuw later werd de toren opgetrokken en in de zeventiende eeuw kwam het bovenstuk met zadeldak erbij.

Een zelfstandige marke werd Wesepe in 1549. Toen was er een behoorlijk groot gebied met palen afgebakend, hetgeen een marke werd genoernd. Onder het beheer van zo'n marke behoorden de gronden, doch

ook de wegen, weteringen, bruggen, vonders en leemkuilen. Deze waren gezamenlijk bezit van de in de marke gelegen grote en kleine boerderijen, de zogenaamde gewaarden en de katersteden. De leiding was in handen van een of twee gekozen markerichters, die voor naleving van de bepalingen werden bijgestaan door enkele schutters. Ieder jaar kwam men bijeen om de belangen van de marke te bespreken, de "holtspraoke", waar dan de bewoners van de "Hunne", "Averdijk", "Bonenkamp", "Middeldorp", "Lenderink", "ten Have", "Westerik" en anderen als gewaarden bijeen kwamen.

Hierbij komen we ook op het terrein van onze zuiderburen, de marke Averlo. Hoewel de marke Averlo onder het schoutambt van Colmschate behoorde en Wesepe onder het schoutambt van 01st, waren beide marken tot 1810 gezamenlijk eigenaar van de kerk in Wesepe en zorgden gezamenlijk voor het tractement van eerst de pastoor en later de dominee en de kosterschoolmeester. Dit maakte geregeld gezamenlijke markevergaderingen noodzakelijk, die doorgaans in de kerk plaatsvonden. Voor de marke Averlo waren daar de bewoners van het "Avergoor", "Meilink", "Malbarg", de "Lippe", "Wesselink", "Alferink", "Beernink", "Middelwijk" en anderen als gewaarden aanwezig. Door dit gezamenlijke beheer van de kerk is er tussen deze twee marken een zeer hechte band ontstaan, die tot op de dag van vandaag bewaard is gebleven.

De marke Wesepe bestond oorspronkelijk uit slechts 41 gezinnen en het type dorp heet "hoevenzwerm-

dorp" en had in 1748 een inwonerta1 van 239, in 1849 van 410, in 1879 van 505 en in 1979 ongeveer 1250. Overstromingen heeft ons dorp vroeger ook gerege1d gekend. Zo ook op 3 maart 1784: Door te .xannoneren'' is een ieder gewaarschuwd, dat twee doorbraken van dijken hebben plaatsgevonden, een in de Snipperlingsdijk en een in de Klinkenbeltsdijk achter de Platvoet om 3 uur 's morgens. De volgende dag het volgende: Door de watersnood staan grote gedeelten van Wesepe onder water, 3/4 voet hoog aan de achtermuur van de kerk, de Kosterswoning is behalve de opkamer totaal ondergelopen. Bij de "Meier" van Boxbergen zijn aile beesten en varkens verdronken, de varkens op Boxbergen zijn ook verdronken. Op 5 maart begon het water weer te vallen. Dus zo rustig a1s het thans is met de waterhuishouding, is het lang niet altijd geweest. De oudste kern van Wesepe is deze rond de kerk, ook weI het "Dorp" genaamd. Later is er een tweede kern bijgekomen langs de Raa1terweg, waar zich toen de herbergen, winkeliers en de bedrijven gingen vestigen. Deze kern werd "de Weg" genoemd.

Zuidelijk van Wesepe vestigden zich in 1890 de paters en broeders van de cistercienzer orde op klooster Sion. Deze waren in 1883 op huize "Frieswijk" beland vanuit de Achelse K1uis in Belgie. Aanvankelijk wilde men daar een klooster stich ten, doch men yond het toch niet de juiste p1aats met het exercitieterrein van de militairen daar dicht in de buurt, zodat men naar een rustiger ge1egen oord om ging zien. Het erve "De Vulik" en "Het Leeuwen" werden toen aange-

kocht, waar men in 1899 begon met de bouw van het huidige k1ooster. Op 29 april1890 was het in zoverre gereed dat het in gebruik kon worden genomen. Dit was het eerste klooster in noordoost-Nederland dat na de reformatie opnieuw gesticht werd. In de loop der jaren is er steeds bijgebouwd, zodat heden ten dage abdij Sion in de verre omtrek een begrip is geworden. De bewoners van Sion kunnen het in al1erlei opzichten goed vinden met het voor het merendeel hervormde Wesepe. Dat dit mogelijk is, is vooral te danken aan de dominees die in Wesepe gestaan hebben en aan de paters die Sion gehuisvest heeft en nog huisvest. Wellicht speelt hier van Weseper kant ook het Sallands vo1kskarakter een ro1, dat onder meer inhoudt dat men niet graag ruzie of strijd ziet, een ander ook de mond gunt en eerst eens de kat uit de boom kijkt alvorens een oordeel te vellen. Karaktertrekken die door niet-Sallanders vaak niet begrepen worden of gewaardeerd, maar mede door de oude burenplicht nog steeds de basis vormt waaruit de gemeenschapszin, die in ons dorp aanwezig is, voortkomt.

Alvorens af te sluiten, willen wij al die Wesepenaren en oud-Wesepenaren hartelijk danken voor het afstaan van het materiaal dat nodig was voor het tot stand komen van deze uitgave. Ook diegenen die ons hebben geho1pen bij het verkrijgen van de nodige informatie bij het fotomateriaa1 willen wij bij deze harteliik danken.

1. De kerk nog met een pannendak, zoals dat tot 1900 geweest is, want in dat jaar werd het huidige leiendak op de kerk gemaakt door aannemer J. te Wechel uit Twello. Vooraan ziet u nog de beukenhagen, die toen aan weerszijden van de weg stonden. Op de voorgrond staat hier de toenmalige herberg van G.J. Koopman, die tevens het timmermansvak uitoefende. De oude herberg is thans verdwenen, maar die stond waar nu het parkeerterrein van cafe Dieperink is.

2. Het oude kerkinterieur nog met de petroleumlampen. De kansel stond toen nog tegen de achterwand van het koor, met ervoor de lessenaar van de koster-voorzanger. Jan Lichtenberg was de laatste koster die tevens voorzanger was. Links ziet u de bank met de luifel die de "Boxbergenbank" werd genoemd. Deze was gereserveerd voor de bewoners van kasteel Boxbergen. In 1950 is het gehele interieur gemodemiseerd en werd tevens hetjeugdgebouw bij de kerk aangebouwd.

3. Een kijkje in de Ds, Kreikenlaan in 1917, welke benaming deze dorpsweg in 1958 kreeg. Dominee Egbert Kreiken was predikant van 1832 tot 1875, dus niet minder dan drieenveertig jaar. De poort die thans voor het oude kerkhof staat stond vroeger voor de ingang onder de toren. Links een stukje van de kosterswoning, die in 1834 zo bouwvallig was geworden dat men toen besloot haar geheel nieuw op te bouwen.

4. Cafe Dieperink zoals dit er rond 1930 uitzag. Toen was het net andersom als nu, de winkel zat toen links en het cafe rechts. In 1937 is dit oude cafe afgebroken en is het huidige gebouwd. In 1903 nam W.A Dieperink het over van Gerritjen Horstman, die weduwe was van Albert Brinkman. Vervolgens ging het cafe over op diens zoon W.H. Dieperink en thans beheert zijn zoon G.J. Dieperink het, die het in de loop der jaren drastisch uitbreidde. Wie thans bij cafe Dieperink binnenloopt, zal nooit gedacht hebben dat het er rond 1930 nog zo uitzag.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek