Westzaan in oude ansichten deel 2

Westzaan in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A. Sol
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4325-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Westzaan in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Rond de eeuwwisseling was Westzaan nog een typisch Zaans dorp. De vier kilometer lange dorpsweg was niet aileen de westelijke verbinding met Zaandam, Koog aid Zaan en Zaandijk, maar genoot tevens grote vermaardheid door zijn prachtig dorpsaanzicht. Westzaan stond vaak op het programma van degenen die de Zaanstreek bezochten. Maar ook de Zaankanters zelf bewonderden de schoonheid van dit dorp. "De Ban in de rondte" was een graag ondernomen wandeltocht, welke geheel door Westzaan heen voerde. Over de to en nog bestaande wegsloot (waarvan nog een stukje is bewaard gebleven) lagen markante bruggetjes die naar de oude Zaanse huizen voerden, terwijl in het veld een groot aantal molens in bedrijf was. Een bomenrij langs de wegsloot vervolmaakte het pittoresque dorpsbeeld.

Veel van dat sfeervoile is nu verdwenen. De bomen zijn gerooid, de wegsloot is gedempt en de bruggetjes zijn gesloopt. Van de honderd zes molens, waaronder negenenveertig houtzaagmolens (paltrokken en

bovenkruiers), welke eertijds in Westzaan stonden, zijn er nu nog twee over, namelijk de pelmolen "Ret Prinsenhof" aan de Weelsloot en de papiermolen "De Schoolmeester" aan de Guisweg. De rest is gesloopt of verbrand. De laatste twee die verdwenen, zijn de houtzaagmolen "Ret Klaverblad" en de verfmolen "De Oranjeboom", gesloopt respectievelijk in 1942 en 1941. Wat gelukkig bewaard is geb1even is het mooie "Rechthuis van de Banne Westzaanen", daterende van 1782. In dit gebouw werd, de naam zegt het aI, recht gesproken voor de banne Westzaanen. Dit ge beurde tot 1811, in welk jaar de Banne werd gesplitst.

In de nabijheid van het rechthuis bevindt zich de hervormde kerk, in de wandeling ook weI Grote Kerk genoemd, welke met haar unieke wapen in de voorgevel, een van de mooiste kerken van de Zaanstreek is. Toen de Spanjaarden op 20 februari 1574 Westzaan binnenvielen, vluchtten de meeste bewoners. Bekend is het verhaal van Lambert Melisz., die zijn moe-

der op een berrie over het ijs naar Hoorn bracht. De kerk werd geheel verwoest, doch de toren bleef overeind. Op de ruines bouwde men een nieuwe houten kerk, die tot 1740 heeft dienst gedaan. Wegens bouwvalligheid werd ze gesloopt, waarna de huidige kerk werd gezet, terwijl de toren werd gerestaureerd.

In 1843, op nieuwjaarsmorgen, stortte de toren echter in elkaar, nadat hij in een nacht vijftien centimeter was verschoven. De toren verpletterde de kosterswoning, waarbij acht mensen omkwamen. Door de schok werd veel schade aangericht aan het dichtbijstaande wees- en armenhuis. Dit gebouw is gesloopt in de jaren zestig en werd herbouwd aan de "Zaanse Schans" en heet nu "Restaurant De Walvis". V66r de torenval was men reeds begonnen een onderzoek in te stellen naar de toestand van het fundament, daar de toren steeds meer begon over te hellen. Helaas kwamen maatregelen hier te laat.

Dat Westzaan een welvarend dorp is geweest, is nog te zien aan de "heerenhuizen", waarvan er een aantal

bewaard is gebleven. Men vindt deze hoofdzakelijk in het zuidelijk dorpsdeel, waar zich veel hout- en scheepsbouwindustrie beyond en waar de schepen die niet door de sluis konden over de Overtoom werden getrokken, waar ze in het "II" terecht zouden komen. Om een betere verbinding met de langs de Zaan lopende spoorweg te maken, werd in 1893 een bootdienst op Koog aId Zaan geopend. In 1915 werd deze boot vervangen door een auto bus.

In dit boekje zult u naast vele oude dorpsgezichten ook nog een aantal groepfoto's tegenkomen en tevens enkele afbeeldingen van dorpsfiguren. Ik hoop dat u veel plezier zult beleven aan het doorbladeren ervan. Ten slotte wil ik nog al degenen bedanken die hebben geholpen met de samenstelling van dit boekje en het achterhalen van de namen van de person en die hierin voorkomen.

1. Houtzaagmolen "De Tweeting", waarvan in 1823 de windbrief werd gegeven. De romp van deze molen was geheel met overnaadse planken betimmerd. De molen stond at v66r 1930 onder monumentenzorg. Toch werd hij in 1933 onttakeld en raakte een jaar later in brand waarbij hij geheel verloren ging. Een van de laatste eigenaren was de firma Brand. De molen stond bij de boerderij van Zwikker aan de Overtoom.

2. De Westzanerdijk met de Overtoom. Rechts staat de boerderij van Zwikker, die plaats heeft moeten maken voor de stenen boerderij van Koomen. De familie Zwikker staat op het straatje bij het klompenhok van de boerderij. De balken die in de sloot liggen behoorden toe aan de "Zaanse Zagerijen". Van de drie bruggen die zichtbaar zijn, is aileen nog de voorste overgebleven.

r.J

3. flier ziet u de ingang naar Westzaan, met links het winkeltje van Breeuwer, dat thans nog intact is. In het midden het huis van Kalf en het cafe van Schilperoort, waar de inrichting nog helemaal in oude stijl is. Rechts de boerderij van Beets, die in 1972 is gesloopt. Het plan van de gemeente is dit hele buurtje te laten verdwijnen, maar daar bestaat nog geen zekerheid over.

4. Een foto van de Zuidersehool van omstreeks 1895. De foto ziet er nog goed uit voor haar hoge leeftijd en de personen die erop staan zijn nog goed herkenbaar. Het zijn, van links naar rechts op de bovenste rij: Cor Schipper, Jaap Bes, Karel Ruysink, Jacob Schipper, Cor Velthuys, Roef Velthuys, een onbekende, Piet Visser, Christien Heymering en Jo Schoen. Voor hen: Anton Schipper, Kees Oudkerk, Walig Couwenhoven, Pi Schoen, Jo Honig, Jo Schipper, Jo Wilbrand, Ma v.d. Helm, A. Couwenhoven en meester Ruysink. Op de tweede rij: Jan Schoen, Aagje Velthuys, Geert Groot, Marij en Mien Couwenhoven, Coba Blaauw, Anne Visser, Anne Hildering, Grietje de Vries en Cornelia Fray. Voorste rij: Ma Hildering, Jans Oudkerk, Marie Ruysink, Ankie Mars, Ali Oudkerk, Jan Oudkerk, Griet Krom, Ma Groot, Annie Fray en Nellie Schipper.

5. Her "Witte Huis" van Rot werd gebouwd in 1729 en afgebroken in 1970. De onderdelen zijn opgeslagen voor mogelijke herbouw. Vooral de voorgevel was rijk bewerkt Boven de ingang bevonden zich een zonnewijzer en een zinspreuk uit de bijbel. De ingang werd bekroond door een topgevel met aan weerszijden gebeeldhouwde figuren.

6. Hier ziet u het oude kaaspakhuis van de firma Schipper, "De Wisselvalligheid" genaamd. Tot aan 1907 kon er een paard met wagen onderdoor rijden, daarna zijn de penanten (pilaren) aanzienlijk ingekort. In 1921 is het pakhuis verbrand en vervangen door een nieuw stenen gebouw.

7. Dit is een afbeelding van cafe "Schoonzicht" en de schutsluis aan de Overtoom. Het huis van Visser was nog niet gebouwd, dat gebeurde pas in 1906. De sleepboot "Wim" was van de scheepswerf van Hildering. Het zeilschip, waarvan nog juist een stukje is te zien, is "De lange Abraham" van de firma Couwenhoven. Met dit schip werd de beurtdienst Westzaan-Amsterdam onderhouden. Het cafe staat er nog steeds, alleen hebben er nogal wat veranderingen plaatsgevonden.

8. Het personeel van houthandel Rot, later Rote geworden, poserend voor een van de eerste houtloodsen, die sedert lang is verdwenen. Van links naar rechts ziet u: J. Louwe, J. Visser, J. Blaauw, een onbekende, P. Rot, H. Breeuwer, een onbekende en Rot zijn drie oudste zoons: Klaas, Cor en Herman.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek