Westzaan in oude ansichten deel 3

Westzaan in oude ansichten deel 3

Auteur
:   A. Sol
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4161-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Westzaan in oude ansichten deel 3'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Dit is alweer deel 3 van "Westzaan in oude ansichten". Ret eerste deeltje werd geschreven door J.W. van Sante, terwijl ik het vorige deeltje voor mijn rekening nam. Dit is nu vijf jaar geleden en nu is dan het derde deel verschenen. Men vindt in dit boekje niet alleen schitterende oude ansichtkaarten, maar ook vele oude foto's, waarop ook u misschien wel mensen zult herkennen. Mijn dank gaat dan ook uit naar de mensen die mij geholpen hebben met de talrijke gegevens en het verschaffen van oude foto's. Bijzonder wil ik dan het gemeentearchief van de gemeente Zaanstad bedanken voor het verschaffen van een tiental oude foto's. Ret grootste gedeelte van de afgebeelde foto's en kaarten komt echter uit mijn verzameling. Ik heb het dorp bekeken van zuid naar noord en op deze manier is het boekje samengesteld. Men kan het bekijken als een wandeling door Westzaan, zo omstreeks de eeuwwisseling. Ret merendeel van de afbeeldingen is oude foto's, omdat het aantal ansichtkaarten beperkt is. Bovendien zijn de ansichtkaarten veelal van dezelfde plekjes. Want hoeveel ansichten waren er niet van het gemeentehuis of van de wipbrug en van de hervormde kerk?

In dit boekje vindt men het landelijke Westzaan, wat

het dorp eens was. Toch yond men ook hier een grote industriele bezigheid. Onder andere de houtindustrie, de scheepsbouw en de papierindustrie waren hier in volle bloei. Dit vindt men ook in het boekje terug, met name bij de molenfoto's en de foto's van de fabrieken. De toenmalige industrie in Westzaan is nu verleden tijd, als wij terugdenken aan het beroemde Molenaar's Kindermeel of aan de chocolade van Grootes.

Ik hoop dat u mijn boekje niet als geschiedenisboek bekijkt, maar gewoon als een leuke terugblik op het Westzaan van deze eeuw. Dat oudere Westzaners kunnen terugdenken van: Ja, zo was het. En dat de jongeren het kunnen zien zoals het vroeger was. Men kan bekiiken hoe mooi Westzaan vroeger was en wat we daar nog van over hebben. Veel van zijn schoonheid en Zaanse karakter dankt Westzaan aan de welstand in de zeventiende en achttiende eeuw. Dit waren de tijden van de barok en later had den we de Franse tijd met zijn ernpirestijl. In die tijd lieten de Zaanse kooplieden en industrielen grote, prachtige huizen bouwen, met rijk versierde gevels. Allerlei grondstoffen uit de gehele wereld werden hier op de industriemolens verwerkt en zelfs de tsaar van Rus-

land, Peter de Grote, kwam in 1697 naar het Zaanse land om het vak van scheepsbouwer te 1eren. Ook de twee mooiste monumenten van Westzaan stammen uit die tijd: het rechthuis, dat werd gebouwd in 1781, en de hervormde kerk, gebouwd in 1740.

Aan het eind van de negentiende eeuw kwam de ontwikkeling van de stoommachine op gang en vonden vele molens hun einde door sloop of door brand. Anderen werden omgebouwd tot stoomfabriek. Ook de houten huizenbouw is voor een groot gedeelte, vooral in deze eeuw, verloren gegaan. Nu zijn er merendeels stenen huizen in de Zaanstreek, die u in dit boekje weinig zult aantreffen. Hoe groot de houtindustrie aan het Zuideinde was, zien we in het volgende berichtje: Windhoos te Westzaan. Ben orkaan of windhoos teisterde op de 28 januari 1847 onder andere de volgende molens op het Zuideinde; De Tweeting van Jan Kruyt, verspeelde 1 roed, Het Kind van Weelde van C. Dekker en Co., verspeelde 2 roeden, De Huismuscb van Adriaan de Lange, 1 zeil, De Groene Jager van A. Buys, 4 end hekkens, 1 draaihoofd en wijfelaar, Het Vliegend Hert, eveneens van Buys, 3 end hekkens en een gang kammen, De Jonge Dekker van Adriaan de Lange, 1 roed, de as en lui-

tens, De Kruytberg van C. Kruyt, 1 end hekkens, De Dude Visser van Adriaan de Lange, 1 roed, 1 end hekkens, 2 gangkammen (met begin van brand), Het Witte Schaap van Jan Dekker, 1 end hekkens. De Kapol, 1 roed, De Blauwe Kuiper van Jan Kruyt, verspeelde 1 end hekkens, De Witte Troffel van J. Huysinga, 1 end hekkens, enkele kammen en de roed gespleten, De Kerseboom van L. Robert verspeelde enige hekkens, De Kikkert van Ptet Kee, vier zeilen geheel weg. Deze molen had ook nog, evenals "De Kruytberg", enige tijd linksom gemalen. De mo1enmakers had den hier toen gelijk weer volop werk. Ten slotte hoop ik dat ik het boekje zonder al te vee1 fouten heb geschreven. Als u wel fouten tegen mocht komen, dan hiervoor mijn excuses. Gaarne zou ik miin fouten willen vememen van u, met het oog op een eventuele tweede druk. Ik hoop dat u veel plezier zult hebben met het bekiiken van miin boekje,

Arnold Sol Zuideinde 28 Westzaan

1. We beginnen op het grondgebied van Zaandarn, maar men kijkt toch hoofdzakelijk naar Westzaan. Als u zo kijkt, dan ziet u dat hier de houtindustrie een grote plaats innam, want alle molens waren houtzagers. Van links naar rechts ziet u de volgende molens:

"De Groene Jager", "Het Vliegend Hert", "Het Klaverblad", dan op de voorgrond "De Tweeling", verder "De Oude Visser", die net boven de bomen uitsteekt, en ten slotte uiterst rechts de "Grote St. Jacob". Links staat de boerderij van C. Zwikker, gebouwd in 1876.

2. Dit was het restant van houtzaagmolen "De Tweeling", na de brand op 24 november 1934. Het enige dat nog overeind bleef was de vierkante onderbouw waarop de molen stond. De molen, die overigens met hout was betimmerd in plaats van met riet gedekt, werd gebouwd in 1823 op naam van Jacob Kruyt. De eerstesteenlegging werd verricht door de tweeling van de eigenaar. Het tafereel van dat gebeuren was afgebeeld op het naambord van de molen. Dit naambord bestaat nog steeds en bevindt zich in het molenmuseum te Koog aan de Zaan.

3. De Overtoom omstreeks 1900. Links het huisje waar de heer P. Wijtenkamp zijn bedrijf is begonnen. Dit huis heeft moeten plaats maken voor het voormalige kantoor en woonhuis van Wijtenkamp, nu jachtwerf "De Nieuwe Onderneming", Het dubbel woonhuis in het midden bestaat nog steeds. Rechts de boerderij van Zwik, waar eens verffabrikant Pieter Schoen woonde. De verfmolens van Schoen stonden hier dicht in de buurt. Het huisje aan de slootkant werd dan ook gebouwd als verfpakhuis, omstreeks 1825. Het is in 1981 door sloping verdwenen.

4. Een doorkijkje vanaf de Overtoom en weI op het witte huis van Rot. Dit huis, dat door sloping verdween in 1970, werd opgeslagen voor mogelijke herbouw. Deze vergevorderde herbouwplannen vinden tot nog toe veel bezwaar op hun weg. Links nog een stukje van de boerderij van C. Beets. Deze boerderij werd in 1971 afgebroken. Rechts een dubbel woonhuis, waarin onder anderen J. Denhoorn woonde. Dit huis yond ook het einde door sloping. Dit pIekje is tegenwoordig moeilijk terug te vinden: ongeveer schuin tegenover het winkeltje van Breeuwer.

WE') LA N.

5. Op deze ansichtkaart een plekje waar sinds enkele jaren grote veranderingen hebben plaatsgevonden, dit vanwege de bouw van een gemaal. links het woon- en winkelhuis van J. Kalf, gesloopt in 1979. Daarnaast het cafe van lb. Schilperoord. Dit werd in 1980 vervangen door een nieuw huis. Verderop de huizen van de families De Boer en Breeuwer, die nog aanwezig zijn, Rechts het toen vrij nieuwe huis van kaashandelaar Schipper. De vrouw rechts is sluiswachtster Jans Mulder.

6. Een foto van de Westzanersluis. Deze sluis was vroeger een echte zeesluis, want tot hier aan toe was vroeger het II. Dit stond toen nog in open verbinding met de Noordzee en de Zuiderzee. Het II werd in de vorige eeuw ingepolderd en dit is nu het Noordzeekanaal met de omliggende polders. Links op de foto het voormalige cafe "Overtoom", waar de familie Lagerwey jarenlang menig borreltje heeft getapt. In het midden het sigarenwinkeltje van Visser. Rechts het sluiswachtershuis, waarin als laatste bewoner de sluiswachtersfamilie H. Kalfheeft gewoond.

7. Deze fete's zijn afkomstig uit de winter van 1944. Deze winter, die men ook weI de hongerwinter noemt, was verschrikkelijk koud. Hierdoor zijn vele bornen in de kachels verdwenen. De houthandel Rot, tegenwoordig Rote, kon in die dagen van kou en Duitse overheersing een grote partij kistenhout aankopen uit Zweden. Dit hout werd gebruikt als aanmaakhout. Dat hier grote belangsteJling voor was, zien we op de foto boven. Het hout werd verkocht aan rnensen die hiervoor van heinde en verre kwarnen. De prijs van het hout werd bepaald door het gewicht van het pakket. Op de onderste foto zien we de bascule staan met daarbij de verkopers. Rechts staat G. Hartog sr., naast hem staat kastelein Jb, Schilperoord. Links bij de handkar staat (met de pet op) G.J. Reurslag.

8. Een ansichtkaart van de Veldweg en niet van het Zuideinde, zoals op de kaart staat aangegeven. Links een nog geheel onbebouwde dijk, met alleen op de achtergrond het huis van Maarten Visser. Deze begon in 1918 groente te verkopen en had later hier zijn groentewinkel. Het vak van groenteman heeft hij ruim vijftig jaar uitgeoefend. In 1973 werd het huis door brand verwoest, nadat men met slopen was begonnen. Rechts de nu nog bestaande woningen van de Veldweg.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek