Warning: mysql_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50156 Library:50527 in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php on line 15

Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2
Uitgeverij Europese Bibliotheek | Wolvega in oude ansichten | boeken | alfabetisch-overzicht
Wolvega in oude ansichten

Wolvega in oude ansichten

Auteur
:   J. de Boer
Gemeente
:   Weststellingwerf
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4171-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Wolvega in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING.

Hoe zag W olvega er uit in de periode tussen 1880 en 1930, welke veranderingen in het dorpsbeeld, in het levenspatroon hebben sinds die jaren plaats gevonden?

o ja, diegene bij wie de herinneringen aan dit vroegere dorpsbeeld nog levendig zijn, kan er zeker smakeJijk over vertellen, maar oude prentbriefkaarten, foto's en archiefmateriaal, in het bezit van Oudheidkamer en particulieren, kunnen ons nog meer helpen een beeld te krijgen (zij het dan niet volledig) van hoe-het-vroeger-was. Wolvega droeg door zijn Jigging in een gebied waar de veehouderij een belangrijke plaats inneemt, het stempel van eenagrarisch dorp.

1 n 1880 bedroeg het aantal inwoners 2002, in 1930 was dit slechts gegroeid tot 3746.

Thans telt het dorp echter reeds bijna 10000 inwoners, mede als gevolg van de op gang gekomen industrialisatie. De toekomst van Wolvega lijkt dan ook heel wat roeskleurigerdan in de tachtiger jaren van de vorige eeuw toen de veehouderij geteisterd werd door een economische crisis, die veel veehouders aan de rand van de ondergang bracht.

De boeren verwerkten de melk op de boerderij tot boter, die op woensdag, ook nu nog de marktdag, naar de boterwaag vlak bij het gemeentehuis werd gebracht en bij opbod werd verkocht.

De verhandelde boter werd door de beurtschippers naar Leeuwarden vervoerd en daar door de opkopers verkocht voor de export naar Londen.

De eerste tekening in de ontwikkeling van fabriekmatige zuivelbewerkingzagen we ook in Wolvega, waar W. Hol-

werda in 1894 de eerste met handkracht gedreven zuivelfabriek stichtte, terwijl in 1896 de stichting volgde van de particuliere fabriek van Brouwer en De Boer, thans nog de meubelfabriek vande firma De J ong.

In 1914 kwam de grote Cooperatieve Zuivelfabriek tot stand, thans door concentratie van ondermeer de melkaanvoer, een der grootste fabrieken in Friesland.

De weekmarkt werd gehouden op de "Oude Koemarkt" aan de Rijksweg naar Heerenveen. De in de negentiger jaren van de vorige eeuw opkomende varkensmesterij voor export naar Engeland maakte de bouw van een waaggebouw op dit terrein nodig. Reeds na enkele jaren bleekhet oude marktterrein veel te klein en moest worden uitgezien naar een nieuw terrein, dat in 1911 tot stand kon komen door aankoop van een complex land en bos van de familie Van Heloma. Dit had tevens tot gevolg dat de Hoofdstraat-Oost in oostelijke richting, vanaf het toen nog bestaande hotel Bosscha, een bebouwing kreeg van winkelpanden.

Bovendien kon een nieuw stratenplan worden geprojecteerd, waaronder Spoorsingel, Van Helomalaan en Blomslaan.

De varkensmarkt bloeide met weekaanvoeren van soms 2000 tot 2500 varkens als nooit te voren en werd een der grootste varkensmarkten in ons land. Een ander gevolg van de bloei der markt was de bouw van een exportslagerij van de firma Lezer uit Assen, nu eigen aan de firma Van de Bent. N og twee exportbedrijven volgden later, nl. de firma Douma en de firma Mendels.

Helaas heett de markt na de laatste wereldoorlog aan be-

tekenis verloren, ondermeer als gevolg van rechtstreekse inkoop. De bedrijfsgebouwen van de firma Douma en Mendels hebben nu een andere bestemming gekregen. De firma Douma verplaatste haar bedrijf (reeds voor de oorlog overigens) naar Nijkerk, Het bedrijf van de firma Mende1s bestond na de oorlog niet meer; de familie werd in de Duitse concentratiekampen vermoord.

In 1908 bracht de stichting van de gasfabriek een omwenteling op het gebied van de verlichting in huis en op traat. De weinig Iicht verspreidende en soms walmende petroleumlamp kon worden afgedankt, evenals de lantaarnopsteker die's a vonds met zijn laddertje het dorp doorkruisteo Het toentertijd gegeven advies van de installateur was: 's avonds bij het naar bed gaan de gasmeter afsluiten",

Een bejaarde dame, die nog niet ontkleed was, volgde dit advies op en stond tot haar schrik in een donkere gang. Ze dacht dat er nog wei voldoende gas in de buizen zou zittenom op bed tekunnenkomen.

In 1926 werd de gehate keibestrating in de Hoofdstraat vervangen door een klinkerbestrating met tegeltrottoirs. Op het gebied van het onderwijs heeft de openbare lagere school, de toen enige dorpsschool, een dominerende rol gespeeld tot 1890. Het aantal katholieke gezinnen was nog klein, maar toch kon reeds in 1865 katholiek onderwijs worden gevolgd in een klein schooltje tegenover de kerk.

In 1929 kon worden overgegaan tot de bouw van de thans bestaande school.

In 1891 yond de opening plaats van de " School met den Bijbel" voor gereformeerd onderwijs, dank zij het onver-

moeid ijveren van een aantal voorstanders en de grote offervaardigheid van de leden der Kerk.

De school voor "Christelijk Volksonderwijs" kwam in hetjaar 1921 tot stand. Nieuwe scholen voor dit bijzonder onderwij s zijn intussen alweer gerealiseerd.

De eersteopenbare Ulo-school werd in 1919 gebouwd aan de Spoorsingel. Het is nueen B.L.O.-school.

Het in 1921 gestichte Tuindorp over het spoor kreeg in 1923 een openbare school.

Tenslotte was er nog een kleuterschool, toen "Nutsbewaarschool" geheten, die was gevestigd in het Nutsgebouw, nuN.V.V.-gebouw.

Wij menen dat met het bovenstaande weI zo ongeveer de belangrijkste gegevens uit de peri ode 1880 tot 1930 zijn weergegeven. Er zal misschien hier en daar wei iets ontbreken of niet geheel volledig zijn. V olledigheid werd ook nietnagestreefd en is ook niet doenlijk.

Wei hoop ik dat dit boekje met oude gegevens, ansichten en foto's een goede ontvangst mag hebben, zowel bij jong als bij oud.

Bij het doorbladeren zal het vele herinneringen oproepen bij de ouderen. Prettige, maar zeker ook herinneringen aan een tijd van zorgen en moeilijkheden. Een tijd, waarnaar zij vermoede1ij k niet zullen terugverlangen.

En de jongeren? Levend in een dynamische tijd, waarin de techniek hoogtepunten heeft bereikt. ; .n zij de plaatjes we1 met verwondering bekijken. Gaarne wil ik dank brengen aan degene die mij bij de samenstelling hebben geholpen.

I. Gezicht naar de s poorweg. F oto van 1900. Links staat in uniform veldwachter Koopmans, naast hem Albert Koelma, de boekbinder Tienus Visser, de drukker Harm Kremer, de timmerman Martinus Scheltinga; bij de kruiwagen staat J. Veenstra en bij de wagen vooraan Wijnia. De eerste woning rechts is het huis van de maker van deze foto Wessel Kuipers, fotograaf. Met dewitte ias zien wevoorzijn woningde kruidenier P. Brouwer.

2. Een oude foto van ongeveer 1880, genomen vanaf het vroegere hotel "Bosscha" in de richting van de kruising van Hoofdstraat en Rijksweg. Rechts eerst het hotel "Bosscha". Verderop de boekhandel en boekbinderij van P. Posthumus, voorheen hotel "De Posthoorn" van de gebroeders Kapfer. We zien ook nog een noodstal voor het beslaan van paarden die in deze tijd gewoon langs de straat werden gebouwd. Dit was toen de smederij van de weduwe Faber. De smeden Albert v.d. Lende, Bijlsma, Boersma en Rozenburg hebben hier ook achter het smidsvuur gestaan.

Wolvea¤l. Kel'kstJ'ac:>t.

3. De Kerkstraat, met een gezicht op de hervormde kerk die in de volksmond "de kerk op de hoogte" genoemd werd. Een foto van ongeveer 1906. Rechts tegen het hekwerk staan schoolgaande kinderen van de gereformeerde school. Daarnaast zien we de woning van het hoofd der school, deheerTer Borg, en vervolgens de pastorievande gereformeerde kerk.

4. Dit zijn de heren, die zich hebben beijverd voor de totstandkoming van de "School met den Bijbel" (voor gereformeerd schoolonderwijs). Van links naar rechts: Egbert Wierda, ds. De Geus, Lubber Smilde, Eelco Dijk en Lammert Woudstra. Staande links: meester Raap. Rechts het hoofd der school J. ter Borg. Deze school kwam in 1891 tot stand.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek