Workum in oude ansichten

Workum in oude ansichten

Auteur
:   Prof. Dr. Jac. Jansen
Gemeente
:   Nijefurd
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4173-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Workum in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

39. Dit deel van het Noard ligt noordelijker dan dat van afbeelding 38. De foto is vermoedelijk van omstreeks 1920. De gevellinks is jarenlang Workums oudste trapgevel geweest. In de muur, boven de deur, beyond zich een gevelsteen, voorstellende een gulden vijzel met stamper, links en reehts hiervan stond in de gevel Anno - 1612. Helaas bestaat deze gevel niet meer, de steen met de vijzel en de twee stenen voor de jaartalaanduiding bevinden zieh in het museum van "Warkums Erfskip", dat ondergebraeht is in de waag op de Merk. In het huis is ongetwijfeld een apotheker gevestigd geweest. De trapgevel, deels reehts op de foto te zien, werd redelijk goed gerestaureerd. De twee auto's, in de verte, bewijzen dat omstreeks 1920 de auto in Workum in gebruik kwam.

??? "'t' ,

Workum.

Uitg. firma Simon Brandenburgh .

40. De foto van dit deel van het Noard, iets noordelijker dan afbeelding 39, is van vroeger tijd, namelijk van 1904. Het jongetje, dat vierenzeventig jaar later de samensteller van dit album zou zijn, was toen vier jaar. De witte klokgevel in de westelijke huizenrij is verdwenen. Een huis verder was de koperslagerij van Piet Bijvoets. Het huis van twee verdiepingen, naast de witte trapgevel, is in vroeger tijd de pastorie voor de doopsgezinde predikant geweest. Later woonde daar de heer Swart, opzichter van de ingepolderde Workumermeer. Daarna woonde er dierenarts Houthuis en na diens vertrek dierenarts Heeringa. Tussen deze gevel en de bomen is op de foto de spits van de toren van de Roorns-Katholieke kerk te zien.

· oordeinde

Vorkum.

41. Deze foto, van omstreeks 1900, toont het noordelijkste deel van het Noard, dat eindigt bij de ruim honderd jaar oude Rooms-Katholieke kerk met toren. De kledingvan de afgebeelde personen, vooral die van de meisjes, doet nu zeer ouderwets aan. Tussen het zesde en zevende huis, van links af gerekend, is de ingang van een oud steegje, de "pilekaen". Pilekaen is de Friese naam voor pelikaan. In de folklore is deze vogel het symbool van de zieh voor haar kinderen opofferende moeder, de pelikaan beet ziehzelf een halsader open om haar zwakke jongen met haar bloed te voeden. Op het dak van het hoekhuis, reehts van de steeg, stond destijds een beeldje van de zieh opofferende pelikaan. In het begin van deze eeuw was het nog aanwezig, het is er nu helaas niet meer, maar het steegje heet nog altijd de pilekaen.

WORKmf.

42. Deze ornstreeks 1900 genornen foto, in noordwestelijke richting, toont de thans niet rneer bestaande houtzaagrnolen van Fekkes. De boornstarnrnen werden destijds in Scandinavie gekocht, die van daar naar Harlingen verscheept werden. Van Harlingen werden ze als vlotten naar Workurn gesleept, waar ze tot planken gezaagd werden. Ornstreeks 1935 was de rnolen dringend aan een uitgebreide, kostbare reparatie toe. Voor de eigenaar was het, econornisch gezien, voordeliger een zaagrnachine aan te schaffen, Hij had de rnolen gaarne behouden, doch daar de overheid geen subsidie voor herstel wilde toekennen, werd tot afbraak besloten. Op de achtergrond waren toren en kerk fraai te zien; nu is een groot deel van het ervoor gelegen weiland door nieuwbouw ingenornen.

43. Het Dwarsnoard. De foto is genomen van oost naar west en dateert van ongeveer 1900. De Rooms-Katholieke kerk is het eindpunt van het Noard, de straat die er dwars op uitkomt heet daarom Dwarsnoard. Er liep in het midden een vaarwater, dat bij de kerk op de Wimerts aansloot. Helaas werd dat omstreeks 1910 gedempt, waardoor het straatbeeld saaier werd. De zesenvijftig meter hoge toren met kerk en de pastorie, deze laatste links van de kerk, met trapgevel, werden gebouwd door architect Tepe, in neo-gotische stijL Het uiterlijk van het geheel is van een rustige voomaamheid, het inwendige van de kerk valt daarom des te meer op door zijn weldadige opgewektheid. De kerk is gewijd aan de heilige Werenfridus. De inwijding vond plaats op 22 september 1877.

44. Deze foto van het Dwarsnoard, van omstreeks 1900, is op iets grotere afstand van de toren genomen dan de vorige. Ret Dwarsnoard is, historisch gezien, een oude straat. Dit blijkt niet alleen uit het feit dat volgens een plattegrond van 1649 beide zijden volledig huis aan huis bebouwd waren, doch ook uit een aantal bewaard geblevcn oude gevels, waarvan er enige mooi gerestaureerd zijn. Ret huis geheellinks is een zeventiende-eeuwse schoudergevel. Van deze gevel werd de pleisterlaag verwijderd, waardoor een mooi baksteenpatroon zichtbaar werd; de deur en de ramen werden in oude stijl vernieuwd. Ret brugje, dat beide straatkanten destijds verbond, was zeer smal, doch het was wel een draaibrug. De groenten- en aardappelhandelaar Pieter Veldman is er vele malen met zijn scheepje door gevaren.

45. Hetzelfde brugje van het Dwarsnoard als van de vorige afbeelding is hier van de tegengestelde kant af gefotografeerd. Het tweede huis van links, met het fietsenrekje op de stoep, was de herberg "De Gouden Leeuw". De trapgevel, half te zien door de boom, is van 1762; het tweede huis reehts ervan is een achttiende-eeuwse klokgevel met de jaartalaanduiding: Anno - 1786. Deze twee woonhuizen zijn kort geleden mooi gerestaureerd. Even voorbij het brugje, maar v66r de iets verder liggende bredere brug, kwamen de vaarroute van de Trekwei (wei is weg), de vaart van het Dwarsnoard en de Dolte (geheel rechts, voor de bomengroep) samen. Dit alles werd enige jaren geleden gedempt. De vaart van het Dwarsnoard werd altijd Noarderhaven genoemd.

WORKUM.

Uilg. T Gaastra Oz .? Worhm.

46. De Dolte, onder de brug doorkomend, ontmoet het water uit de Noarderhaven, waarna de Dolte rechtsaf gaat langs de zijkant van het huis met de slanke klokgevel. Het rijtje huizen verderop, voorbij deze gevel, is het laatste van de zuidkant van het Dwarsnoard. De huizen op de achtergrond, waarbij links een klokgevel, behoren bij Algeraburren. De noordkant van het Dwarsnoard eindigt met de trapgevel van de herberg "De Swan" (Zwaan), Anno 1744. Op het uiteinde van het Dwarsnoard eindigde het middeleeuwse Workum, de toegang was versterkt door een poort en een bolwerk. Dit bolwerk en de poorten, met de diepe Dolte aan de ene en de droge (ondiepe) Dolte aan de andere zijde der stad, gaven een redelijke bescherming. Het water dat op de foto is te zien is gedempt, de brug is verdwenen. Ook de slanke klokgevel bestaat helaas niet meer.

GROET UIT WORKUM.

DWARSNOORD

47. Deze foto van het Dwarsnoard toont aan dat omstreeks 1900 het vrachtvervoer op Sneek, Bolsward, Leeuwarden en andere plaatsen niet langer per beurtschip, doch met stoomboten of motorboten verricht werd. "De Stad Workum" van kapitein Klaas Groenhof voer op Sneek, de "Johanna Jacoba" van kapitein Durk Faber op Bolsward en de "Mintje" van kapitein Freerk Faber op Leeuwarden. De klokgevel Anno 1762, links op de foto, werd ongeveer een jaar geleden door storm beschadigd, doch hij werd spoedig en goed hersteld. Bij het huis emaast, met de schoudergevel, behoorde de zeilmakerij van Posthumus. AI het water dat op deze foto is te zien is later gedempt en tot straat geworden.

48. Deze foto, vermoedelijk van 1908, toont de laatste huizen van het Dwarsnoard, de andere woningen, op de achtergrond, behoren bij Algeraburren. De foto laat zien hoe de Noarderbrege opengedraaid werd door Pieter Kramers vrouw, Lysbet Dijkstra. Bijna aile scheepvaart van en naar Workum moest door deze brug. De twee trapgevels, verbonden door een kort horizontaal verbindingsdeel, vormen met een aangrenzend pand, links om de hoek, een geheel. Deze hoekbebouwing is kort geleden buitengewoon mooi gerestaureerd; het is nu dan ook een sieraad van de stad. Pramen, zoals er hier een door de brug vaart, werden destijds zeer veel gebruikt, Er heeft zelfs een gilde van "praemluyden" bestaan. Ook het water op deze foto is nu straat.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek