Workum in oude ansichten

Workum in oude ansichten

Auteur
:   Prof. Dr. Jac. Jansen
Gemeente
:   Nijefurd
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4173-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Workum in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

49. Deze foto van omstreeks 1900, genom en in de richting van de Rooms-Katholieke kerk, geeft een blik op de Noorderbrug. Er waren nog al wat belangstellenden voor de fotograaf, enkele personen staan zelfs op de brugleuning. De brug verdween toen dit deel van het vaarwater, met de bocht om de linker bomengroep heen, gedempt werd. Ret nieuw gegraven grachtgedeelte, dat er voor in de plaats kwam, loopt langs de zijmuur van de hoef- en grofsmederij van Oepke de long en maakt, op de foto niet te zien, verderop verbinding met de Dolte. Hierdoor werd een voor de scheepvaart hinderlijke bocht weggenomen. Men vaart nu, komende van de Trekvaart, rechtdoor. De oude smederij is mooi gerestaureerd.

50. Het begin van de Trekwei (wei betekent weg) laat op deze afbeelding, eind vorige eeuw, alleen nog maar sehepen en pramen zien. De zijgevellinks is van "De Zwaan", destijds een belangrijke herberg. Het aangebouwde, iets aehteruit staande pereeel was een paardestal. Op de in de gevel aanwezige gevelsteen staat een zwart, Fries paard met deze woorden: Dit is die workummer peerdestal, 1649. Vanhier vertrokken de treksehuiten. Het vaarwater in de richting van het dwars staande huisje op de aehtergrond splitste zieh daar in een smaller deel, dat destijds onder de nu niet meer bestaande lange-brug doorliep naar de Holle-mar (mar betekent meer), doorgaande naar de, later drooggelegde, Workumermeer. Het breedste deel van het vaarwater gaat reehtsaf voor de seheepvaart naar Bolsward en de Friese meren.

WORKUM.

51. Aansluitend op de vorige afbeelding zien we, nu in het begin van deze eeuw, de stoomboot "De Stad Workum" van kapitein Klaas Groenhof, die een dagelijkse dienst op Sneek onderhield. Het sehip reehts is vermoedelijk een pleziervaartuig. De twee loodreehte vierkante palen, op de foto te zien tussen de paardestal en de handkar, maken deel uit van een brugje over de IJskeboerevaart, die van het noordwestelijk gelegen dorp Ferwoude komt en hier in de Trekvaart uitmondt. Dit brugje, dat nu niet meer bestaat, heette destijds in de volksmond Wikje-brug, zo genoemd naar de vrouw die de brug bediende. De Iange-brug, in de verte duidelijk te zien, is eveneens verdwenen, omdat de verbinding Trekvaart-Hollemar is gedempt.

52. De fotograaf heeft zich, to en hij deze foto nam, naast de toen nog bestaande lange-brug opgesteld en zijn toestel gewend in de richting van de Workumer paardestal. Op de achtergrond, boven de paardestal, is het bovenste deel van de houtzaagmolen van Fekkes te zien. De linkeroever van de Trekvaart is in de laatste jaren over een vrij groot oppervlak tot jachthaven geworden. De rechteroever is grotendeels ongewijzigd gebleven, doch de boerderij, waarvan de melkbussen op de wal staan, is vlak na de oorlog verb rand. Naar links afslaande, kom t men op de voortzetting van de Trekweg, waar men geen bebouwing meer aantreft.

TREKWEG, WORKUM

53. Deze afbeelding sluit direct aan op de vorige. Als men de lange-brug over gelopen was, had men een fraai uitzicht op de brede Trekvaart, met aan de overzijde de forse oliemolen, een monniksmolen met wriststelling en aangebouwd woongedeelte. De zeer vermogende Romke Potma was destijds de cigenaar. Het verhaal gaat dat hij verloofd geweest is, doch het kwam niet tot trouwen, omdat hij op de molen wilde wonen, hetgeen het meisje niet aanstond; hij is ongetrouwd gebleven. Helaas bestaat de oliemolen niet meer en waarschijnlijk het turfschip en de ervoor liggende schuit evenmin. In de verte, rechts op de foto, staat de watermolen "De Snip", behorende bij een boerderij: de "Sate Catharina".

Groet uit Workum.

54. Van Bolsward af komt men over de weg langs de Trekwei of over water via de Trekvaart Workum binnen. Men kreeg, zeals deze afbeelding uit het begin van deze eeuw toont, dan een aardig gezicht op de stad. Het grate molencomplex, met iets verder weg de ranke toren van de Rooms-Katholieke kerk, trok, vooral bij stil weer, de aandacht door de weerspiegeling in het water. Zoals reeds gezegd, zijn de oliemolen, de houtzaagmolen en twee nog te vermelden molens, de cementmolen en de korenmolen, allen verdwenen, hetgeen een ernstige verarming voor het stadssilhouet is geweest. Ook het pakhuis met de vele kozijnen, op de foto rechts voorbij de molen, bestaat niet meer.

WORKDf.

55. De "Begine" is een oude straat. Zij is zo genoemd omdat zij leidde naar het klooster "Marienacker", dat aan de oostelijke oever van de Dolte lag en bewoond werd door de "graewbaghijnen", die leefden volgens de derde regel van Sint Franciscus. In 1399 geeft Albrecht van Beieren een altaar in de kerk, "geheten Beghinen provende", waaruit valt af te leiden dat er toen al nonnen in Workum waren. In oude, in de Friese taal gestelde oorkonden wordt dit nader bevestigd. Thans is er niets meer van dit klooster terug te vinden. Deze foto is genomen in de richting van de Merk (l905? ). Het hoge gebouw, het stadhuis, sluit de rechter huizenrij af. In het huis met het grote raamkozijn, dat nu niet rneer bestaat, was vroeger een school gevestigd. In de laatste halve eeuw is er echter veel ten gunste van de Begine verbeterd.

56. Ret "Pilesteechje" (Pijlsteegje) vormt, alleen voor voetgangers, een verbinding tussen de Begine en het Skil. De lengte bedraagt slechts dertig meter. Dit steegje geeft geen toegang tot woonhuizen, echter wel tot een zeer kort, doodlopend zijsteegje, waarvan destijds een zijde bewoond werd. Deze foto toont de toestand van ongeveer een halve eeuw terug. Gelukkig bestaan dergelijke trieste woonomstandigheden niet meer in Workum. Ret steegje heeft een verbeterde rechter zijwand gekregen. Ret is door een houten schot, met een deur erin, in een voorste en achterste helft verdeeld en de woonruimten zijn toegevoegd aan de met de achterkant ertegenaan gelegen woningen van het Skil.

,U1or-kum.

57. Deze afbeelding laat de Begine zien in oostelijke richting. Geheel links op de foto (l900? ) is het voorrnalige schoolgebouw te zien. Het witte trapgeveltje bestaat niet meer. Aan de rechterkant leidde een kort steegje naar de zogenaamde "plaats", een vroegere boerderij, die later deels als opslagplaats en deels als woning diende, De bewoners, en ook die voorbij de brug, lie ten zich gaarne fotograferen. De brug, een draaibrug, overspant de Dolte, waarna de straat "Spoardyk" gaat heten, die naar het toen nog bestaande stationsgebouw leidde. De foto is genomen even voorbij een klein steegje aan de rechterkant, "Pilesteechje" geheten. (Zie afbeelding 56.)

WORKUM

Bagljnestraat

58. Op deze foto (1900? ) is het begin van de Spoardyk te zien en, over de bmg heen, de Begine in de richting van de Merk. Over de brug ging vrijwel aile verkeer van en naar het station, de zuivelfabrieken en de boerderijen in het Heidenskip. Achter het wit gekalkte huis en begrensd door de Dolte, heeft het klooster "Marienacker" met zijn bijbehorend erf gelegen. De houten draaibmg werd mim zestig jaar geleden vervangen door een brede ijzeren wipbrug, De huizen in de omgeving van de bmg werden in de loop der jaren verbeterd. Linksaf, nog v66r de brug, begint de Emmabuert.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek