Workum in oude ansichten

Workum in oude ansichten

Auteur
:   Prof. Dr. Jac. Jansen
Gemeente
:   Nijefurd
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4173-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Workum in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

69. De meest verwaarloosde woningengroep stond, omstreeks 1900, op het Turflan (turfland), gelegen aan de Dolte, nabij de Beginebrug, op de rand van de plek waar het voormalige klooster "Marienaeker" gestaan heeft. De foto toont duidelijk welk een armoedige indruk dit rijtje huizen maakte. De walbesehoeiing van de Dolte is deels vergaan en met onkruid overwoekerd. De houten hokjes, waarvan het hoogste missehien wel een .Juiske" (w.c.) is, de sleehte rnuren, goten en daken wijzen op verval. De naam Turflan doet vermoeden dat aan de Doltewal ter plaatse turf gelost werd door de destijds vrij vele turfschippers, die de in Workum benodigde brandstofuit Weststellingwerf en Drenthe haalden.

70. Deze foto komt wat de huizen betreft grotendeels overeen met de vorige, De reden waarom zij toch geplaatst werd, is dat er een vrij grote groep personen, vierentwintig in totaal, van allerlei leeftijd op voorkomt. Men krijgt sterk de indruk dat allen zich volgens de wens van de fotograaf opgesteld hebben en dat de meesten zich er netjes voor gekleed hebben. De oude verwaarloosde woningen zijn afgebroken of zeer verbeterd. Ret is nu een straat geworden, bestaande uit nette woningen, die door nieuwbouw in noordelijke riehting, sinds enige jaren, verlengd is.

71. De "Nonnenstrjitte" (Nonnenstraat) loopt van de Dolte, het vaarwater op de voorgrond, tot voorbij de gasfabriek, waarvan nog net iets van de gashouder te zien is. De voortzetting van de straat, voorbij de gasfabriek, heet het "Skil" en eindigt bij de toren. Op oude plattegronden, onder andere van 1649 en later, was er een brug die de Nonnestrjitte verbond met de overkant van de Dolte; die brug heette "Nonnenbmg". Later werd de brug opgeheven, aileen als de Beginebrug moest worden hersteld, werd er tijdelijk een draaibrug geplaatst. In 1819 wordt een zoutkeet "de Non" aan de diepe Dolte bij de Nonnenbmg verkocht. Deze namen doen denken aan de tijd van vaar de hervorming. Misschien dat de nonnen dit straatje kozen om van "Marienacker" naar de kerk te gaan. (De foto is van 1908.)

72. Deze foto van omstreeks 1910 toont een tijdelijk geplaatste draaibrug, zij verbindt het uiteinde van de Emmabuert, over de Dolte heen, met de Nonnestrjitte. Vrijwel aIle Workumer bruggen waren vroeger van ditzelfde type. Ze werden met handkracht gedraaid, waarvoor een houten loopvlonder, in de vorm van ongeveer een kwartcirkel, nodig was, die op in het water geheide palen rustte. Het merkwaardige kloeke huis, met steil dak, bestaat helaas niet meer. Dit pand hoorde bij de zoutkeet "de Non". Het zout werd gewonnen uit zeewater, dat uit de nabije Zuiderzee werd aangevoerd. In 1858 vindt men de zoutkeet nog vermeld. Ter plaatse staat nu een nieuwe woning en ernaast is een mooie, nieuwe gevel gekomen, die volkomen in de stijl van oud-Workum past.

~asfabriek ?. Workulll

73. Het eerste pand voorbij de gashouder hoort nog bij de Nonnestrjitte, hier sluiten op aan, iets afbuigend naar links, de witte huisjes van het "Skil" (kleine zeesehelpen). Het Skil, dat nu met klinkers bestraat is, moet dus vroeger een sehelpenpad zijn geweest. Het Skil, komende van het "Sud" nabij de toren, loopt eerst tot aan het begin van de Nonnestrjitte, gaat vervolgens langs het witte hek van het kerkhof en buigt dan nog even linksaf in de riehting van de Merk. Er was in Workum skil volop en in vorige eeuwen waren op de oever van de Dolte vele kalkbranderijen. Het scheepje dat voor de walligt is een klein vrachtschip voor vervoer van steenkool naar en cokes van de gasfabriek.



Workul1]

74. De roggemolen, van het monnikstype met wrists telling, met links ervan de bijbehorende woning, was missehien oorspronkelijk een zeemleermolen. Op 14 april 1820 werd te Workum verkoeht een kaarsenmakerij en zeemleermolen. Missehien was het deze molen, die later ingericht werd voor het malen van rogge. Omstreeks 1905 ging hij ten onder door brand, de oorzaak bleef onbekend. Verder weg gelegen zien we, van links naar reehts: de oude toren, de Sinte Gertrudiskerk, de spitse toren van de Rooms-Katholieke kerk en uiterst reehts in de verte de houtzaagmolen, waarvan Fekkes de laatste eigenaar was. Ook die molen bestaat niet meer. Een groot deel van het weiland dat we op deze foto zien is nu gebruikt voor nieuwbouw.

Uilg. F. J. Sikhs. W.,ku".

Emmasiraai. JVorkum.

75. De Emmabuert is, vergeleken met de andere straten, jong. Op een plattegrond van 1649 is er geen huis te vinden. De buurt ligt eigenlijk ook buiten de stad, aan de overzijde van de Dolte, Het oude Workum was reeds vroeg geheel omsloten door water, aan de zuidoostkant werd de diepe Dolte, aan de noordwestkant de droege (droge, dus ondiepe) Dolte gegraven. In Workum wordt in den regel met Dolte altijd de "djippe Dolte" bedoeld. Hier op de Emmabuert zijn dus geen oude geveltjes te verwachten. De foto, vermoede1ijk van voor 1900, toont ons op de achtergrond de brug over de Dolte, waar van links de Begine op uitkomt. Het is nog de tijd van schepen en pramen. Achter de linker helft van de brug is de 100ds van de scheepswerfvan Jan Nauta. Het vrij grote schip, links op de foto, is een jacht. Het vaartuig vooraan, aan de wal, is een melkpraarn.

76. Deze foto van de Emmabuert, van even voor 1900, is vermoedelijk van de Beginebrug af genomen. De twee huizen geheel rechts zijn het einde van de Nonnestrjitte. Op het einde van de Emmabuert staat een dwars geplaatst gebouwtje waarin vroeger patienten, verdacht lijdende te zijn aan een besmettelijke z

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek