Yerseke in oude ansichten deel 2

Yerseke in oude ansichten deel 2

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Reimerswaal
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4497-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Yerseke in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Een van de vissersdorpen in de provincie Zeeland is Yerseke, gelegen in het noordoosten van Zuid-Beveland aan de Oosterschelde. Toen we van "De Zeeuwsche Boekhandel" van de heer Ci P, Pols de opdracht kregen om een tweede deeltje van dit welvarende dorp Yerseke samen te stellen, was dit wel een moeilijke opgaaf, te meer daar er in 1973 van auteur W.E.P. van IJsseldijk het boek ,,1000 jaar Yerseke" en twee jaar later "Yerseke in oude ansichten" door CiP, Pols zijn verschenen. Maar er was nog zoveel materiaal, dat het wei verantwoord is om het boekje "Yerseke in oude ansichten deel 2" sam en te stellen. Het is niet onze bedoeling om beide voorgaande bockwerken te verbeteren, maar wei hebben we getracht een aanvullend werkje te schrijven over dit Zeeuwse vissersdorp.

Ten noorden van dit welvarende dorp Yerseke ligt de Burenpolder, ook wei de Schaapspolder genoemd, die in 1530 werd ingedijkt en een oppervlakte heeft van ongeveer 27 ha. Ten westen van Yerseke ligt de Polder De Breede Watering Bewesten Yerseke, die een oppervlakte heeft van niet minder dan circa 9275 ha en zich uitstrekt tot over het Kanaal door Zuid-Beveland. Men noemt deze polder ook wei de Westwatering. Dit is een van de oudste en tevens grootste door dijken omringde gebieden, vermoedelijk ontstaan door bedijking of omkading van klein ere gedeelten. In de jaren zestig van de vorige eeuw werd dit gebied in vier gedeelten verdeeld door de aanleg van het Kanaal door Zuid-Beveland in noordzuidwaartse richting en tevens door de aanleg van de Zeeuwse spoorlijn in oost-westclijke richting. De grens met het overige deel van de Westwatering wordt gevormd door de zogenaamde "Vijfzodendijk". De oostelijke grens van dit gebied wordt gevormd door de Zanddijk met de Molendijk tussen Yerseke en Hansweert. Deze beide dijken werden na de stormvloed van 1530 versterkt tot zeewering. Ten zuiden van Yerseke liggen nog enkele poldertjes, te weten de Molenpolder, ook wei de Poppendijkschepolder genoemd, met een oppervlakte van ongeveer 42 ha, de Nieuwe Olzendepolder, die in 1672 werd ingedijkt en de Pieterspolder, die in 1878 werd drooggelegd. Ten noorden van de Breede Wateringe Polder liggen de moeren van Yerseke en ten zuiden de moeren van Vlake. De Yersekse Dam, gelegen ten noorden van Yerseke, scheidt de Deurlohoek van de Haven. Indertijd bestond er een overzetveer van Yerseke naar Gorishoek. Dit overzetveer was des-

tijds de kortste verbinding tussen Zuid-Beveland en Tholen. Deze veerdienst werd vier genera ties lang door de familie Larooy uit Scherpenisse onderhouden. Een van de eerste overzetschippers was Gerard Larooy, die op 19 september 1817 werd geboren en op 12 januari 1908 is overleden. Vervolgens waren overzetschippers: Gerard Marinus Larooy, geboren op 3 mei 1853 en overleden op 23 augustus 1928. Hij was de enige van de vier schippers, die een baard had. Na hem kwam Gerard Larooy, geboren op 7 juni 1881 en overleden op 29 januari 1936. De laatste overzetschipper was Gerard Marinus Larooy, geboren op 25 december 1907. Laatstgenoemde heeft nog twee knechts gehad en wei Brammetje van Dies van den Boogaard en Willem Moerland, beiden uit Sint Annaland.

Wanneer we een bezoek willen brengen aan Yerseke, moeten we van het openbaar vervoer gebruik maken. De bussen van de Auto-Maatschappij-Zeeland b.v, (A.M.Z.) brengen ons vanuit Goes, of eventueel vanaf het station Kruiningen, in korte tijd naar dit gezellige, leuke dorp met zijn gemoedelijke bevolking. Een gedeelte van het grondgebied rondom dit vissersdorp bestaat uit zeer vruchtbare zeeklei, die dan ook zeer geschikt is voor de land- en tuinbouw. Het moerengebied ten westen van Yerseke is meer geschikt voor de veeteelt. Verder is er nog wat pluimveeteelt. Daar Yerseke aan het water ligt, is uiteraard de visserij een van de voornaamste middelen van bestaan. Met name de mossel- en oestervisserij vormen een belangrijke bron van inkomsten.

In verband met de toekomstplannen om de Oosterschelde geheel af te sluiten, waardoor eb- en vloedstroom tot het verleden zou gaan behoren, ging een aantal inwoners van Yerseke over op de champignonteelt. Gelukkig echter wordt de afsluiting van deze zeearm niet de nekslag voor de mosselen oesterteelt, want in de afsluitdam komen sluizen die de eben vloedstroom rnogelijk blijven maken, zodat het water tweemaal per etmaal wordt ververst.

Evenals dat met andere dorpen in Zeeland het gevalis, heeft ook Yerseke zijn zelfstandigheid verloren. Sinds de herindeling, op 1 januari 1970, maakt Yerseke deel uit van de toen nieuw gevormde gemeente Reimerswaal, waartoe ook nog de kernen Hansweert, Rilland-Bath, Krabbendijke, Kruiningen en Waarde behoren. De bestuurszetel is in het

naburige Kruiningen gevestigd. Burgemeester van Reimerswaal was tot voor kort mr. C. Pijl-Hogeweg, die in 1976 tot burgemeester van de gemeente Zwijndrecht werd benoemd. Tijdens het samenstellen van dit boekje was nog niet bekend, wie deze vacature van burgemeester in de toekomst zal gaan vervullen.

Het verenigingsleven in Yerseke neemt een grote plaats in. Het zou vanwege de beschikbare ruimte niet mogelijk zijn om op al die verenigingen uitvoerig in te gaan, maar enkele willen we er toch noemen zonder te kort te doen aan de niet genoemde verenigingen, die in elke plaats bestaan, zoals bijvoorbeeld de brandweer, de E.H.B.O. enzovoort. Er zijn in Yerseke niet minder dan twintig buurtverenigingen, diverse vrouwen- en meisjesverenigingen, schoolverenigingen, afdelingen van diverse politieke partijen, visserijverenigingen, de muziekvereniging "Mozart", de vereniging .Ycrseke Vooruit", de Oranjevereniging, de sportvereniging en diverse andere verenigingen, teveel om ze alle afzonderlijk te noemen.

Op godsdienstig terrein is er in Yerseke een grote verscheidenheid. Er zijn nogal wat kerkelijke groeperingen. De grootste kerkelijke gemeente is die van de Nederlands Hervormde Kerk met haar 2100 leden. De eerste predikant sedert de Hervorming was ds. Jan Ghijn, die op 9 februari 1580 naar Yerseke kwam. Sinds de Hervorming hebben ruim veertig predikanten de gemeente gediend. De huidige predikant is ds. B. Duisterhof, die sinds 7 april 1974 in Yerseke staat. De Gereformeerde Gemeente heeft 1437 leden en heeft destijds bekende en geliefde predikanten gehad. We noemen in dit verband ds. G.H. Kersten, ds. A van Stuijvenberg, ds. F.J. Dieleman en ds. P. Honkoop. De huidige predikant is ds. Chr. van der Poel, die sinds 2 september 1965 hier predikant is. Dan volgt de Gereformeerde Kerk aan de Damstraat met 575 leden, waarvan elders in dit boekje een uitvoerige beschrijving voorkomt. De Vrij Evangelische Kerk telt 114 leden. Deze kerk werd gediend door ds. J. Timmerman, ds. G. Post, ds. K. van den Hoek, Ierend-ouderling J. Bromet, ds. I.J.J. Vasseur, ds. M.J. Mooy, ds. H.R. Timmerman, ds. D. de Jonge en de huidige predikant is ds. J. Enter, die sinds 27 augustus 1972 predikant is bij de Vrij Evangelische Kerk. De RoomsKatholieke Parochie telt ongeveer 200 leden. De eerste

pastoor was J.B.A Diekman en de laatste M.A Verstijnen. Verder heeft de Gereformeerde Gemeente in Nederland een kleine veertig leden en ten slotte is er nog het Leger des Heils. We willen alle bij de fotoverantwoording genoemde personen hartelijk danken voor het in bruikleen afstaan van oude kaarten en/of foto's en voor hun uitvoerige inform atie s. In het bijzonder willen we in dit verb and noemen J.S. Duinkerke aan de Azalealaan 15a en M. Moerland aan de Noordzandstraat in Yerseke, die beiden een belangrijk aandeel hebben gehad in de samenstelling van dit boekje. Eerstgenoemde gaf ons diverse uitvoerige informaties en de heer Moerland maakte ons wegwijs in de te bezoeken adressen. In dit verband noemen we om ook haar hier een pluimpje te geven mevrouw c.c. Stevense-Louisse. Helaas moesten we vanwege de plaatsruimte heel wat oud materiaallaten liggen, dat mogelijk D.V. nog eens gebruikt kan en mag worden voor een eventueel te verschijnen derde deeltje over Yerseke. Tot slot wensen we u allen veel lees- en kijkgenot en gaan beginnen aan onze rondwandeling door het oude Yerseke.

FOTOVERANTWOORDING

Mevrouw c.c. Stevense-Louisse: voorplaatje, 4, 5, 6, 19, 20, 32, 43b, 48, 53, 54, 59a, 64, 65, 67 en 68.

Mevrouw W.M. der Weduwen-van Oeveren: 2, 8b, 9, 33, 42, 43a, 55 en 66.

Eigen archief (van de samensteller): 3, 11, 12, 22, 30,31 en 44b.

J. Glemm: 7, 10,21,25,57,58 en 69.

C.F. Stevense, Middelburg: 8a, 13, 14, 15, 16, 23, 26, 27, 28, 29,34,36,37,45,46,56, 59b, 63,70,72,73 en 74. Mevrouw B.J. de Winter: 17 en 18.

D. van Boven: 24,41, 44a, 60, 62 en 76. J.S. Duinkerke: 35,39,61 en 71.

J. Nieuwenhuize: 38, 39,40 en 47. Mejuffrouw J.P. Duinkerke: 49 en 50. J.M. Staal: 51.

Mevrouw C. Nieuwenhuize-Steketee: 52. G.M. Larooy, Scherpenisse: 75a en 75b.

1. Het grondgebied van de voormalige zelfstandige gemeente Yerseke bestond uit 1353 bunders, terwijl het dorp destijds 850 inwoners had.

Sch ?.?. l YlLn t : 50.000. H4I1f __ ,~

?? .v.J-l-otb5.Jw x,l~ ?.

. t. ;; :I;

s c

s. ?? ~'

Sehor~

G<- ???? __ b!1k '" Kn"~ ~tr'rI:l

? .11:,,1.

c ~l{.b1V

l

Pasterle der ~eref. ~elilee'le, Jerseke

2. Een oude opname van de pastorie van de Gereformeerde Gemeente te Yerseke. In dit grote huis heeft wijlen ds. G.H. Kersten nog gewoond toen hij predikant was van de Gereformeerde Gemeente in Yerseke, van 3 november 1912 tot 11 mei 1927. Het kerkgebouw dat inmidde1s is afgebroken, stond in de Kerkhoekstraat. Momenteel is ds. Chr. van der Poel, sinds 2 september 1965, predikant van de Gereformeerde Gemeente; laatstgenoemde woont op de Molenlaan 1. Deze gemeente beschikt over een zeer modern kerkgebouw, dat aan de Breeweg staat. Er worden's zondags nog drie kerkdiensten gehouden, waarbij in de morgen- en avonddienst de plaatselijke predikant voorgaat. Des middags is er leesdienst.

3. Vele ouderen uit Yerseke zullen hem nog wel herkennen. We bedoelen ds. G.H. Kersten, die niet aileen in Yerseke, maar ook in het gehele land bekendheid verwierf. Hij werd op 6 augustus 1882 te Deventer geboren. Hij was het tweede kind uit het huwelijk van Gerrit Hendrik Kersten en Jannetje van Veldhuizen. Hij werd naar zijn vader vernoemd. Na zijn studie voor onderwijzer werd de jonge Kersten benoemd aan de Keucheniusschool in Den Haag. Buiten de schooluren studeerde hij voor predikant. Hij kwam veel bij ds. Jac. Overduin in Lisse. De c1assis Rotterdam verleende hem toe stemming om te proponeren. Hij was toen eerst oefenaar in Meliskerke en daarna predikant. Van 3 november 1912 tot 11 mei 1927 was hij predikant van de Gereformeerde Gemeente van Yerseke, waarna hij naar Rotterdam vertrok. Ds. Kersten kreeg vooral betekenis als oprichter van de Staatkundig Gereformeerde Partij, waarvan hij van 1918 tot 1946 voorzitter was. Van 1922 tot 1945 had hij voor de S.G.P. zitting in de Tweede Kamer der Staten Generaal. Verder had hij zitting in de redactie van "De Saambinder", het correspondentieblad van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland en Noord-Amerika. Tevens was hij jarenlang hoofdredacteur van "De Barrier". Hij doceerde aan de theologische school in Rotterdam. Van zijn hand verschenen diverse geschriften, waaronder vele predikaties en tijdreden. Op 6 september 1948 overleed ds. Kersten te Waarde op Zuid-Beveland, waarna hij op 9 september van dat jaar op de begraafplaats "Crooswijk" in Rotterdam ter aarde werd besteld.

4. Hier zien we een afbeelding van het oorlogsmonument op het kruispunt van de Welleweg en de Grindweg. Toen daar het verkeer steeds toenam, werd het verplaatst naar de Molenlaan, waar het een plaats kreeg tegenover de begraafplaats. We zien hier het monument met de twee volgende opschriften:

Den Op de andere zijde lezen we:

Vaderlandt 1940-1945.

Ghetrouwe. In het verzet vielen:

Daaronder lezen we: Cor Hirdes, Geb. 11-8-1923.

Gesneuveld: Overl. in het concentratiekamp

Matr. Le kl. Boone Piet. Buchenwald 20-12-1944.

Matr. 2e kl. Stobbelaar. Frans. Wim Gunning, Geb. 12-1-1922.

Marinier Van Espen. Kees. Sergo Overl. in het concentratiekamp

Sergo Pieterse. Wim. Neuengamme-Harnburg.

Sold. Daane. Finus 8-3-1945.

5. Nagenoeg elke plaats in Zeeland heeft een molen. Er zijn zelfs dorpen, waar twee molens staan, zoals bijvoorbeeld in het naburige Wemeldinge. Ook Yerseke heeft destijds twee molens gehad. Vele ouderen zullen zich nog weI de molen kunnen herinneren die destijds tegenover het oude kerkhof stond aan de Damstraat. In de loop der jaren werd deze molen "onttakeld" (van de wieken ontdaan). Nadat hij als molenromp enkele jaren de omgeving ontsierde, werd hij omstreeks 1950 afgebroken. Een foto komt elders in dit boekje voor. Hier zien we een plaatje van de molen die destijds zijn plaats had aan de Langeville, schuin tegenover de rooms-katholieke kerk. Deze molen werd in 1729 gebouwd. De laatste molenaar was Pieter van Iwaarden, die deze molen in de jaren veertig heeft gesloopt, zodat Yerseke sinds 1950 niet meer in het bezit van een korenmolen is. WeI erg jammer, want meestal domineert een molen in een dorp.

MolenĀ· Yerseke

6. Een schoolfoto van klas 5 van de open bare lagere school 1 in de Vierstraat te Yerseke, met als onderwijzer A. W. van Dijke. In Yerseke sprak men van "meester Anton". Op de bovenste rij poseren, van links naar rechts: Marie Mieras, Marie de Munck, Lina Koster, Kee Servaas, Jo Kooman, Hanna Kopmels, een onbekende, Dina Duijnkerke, Neeltje Scheele en Pietje van Stee. Op de tweede rij kijken ons aan: meester A. W. van Dijke, een onbekende, Bram Verbeeke, Dies de Munck, Piet Verschuure, Ko de Jager, een onbekende, Willem van de Vrede, Kees Sanderse, een onbekende en Ko Oele. Op de derde rij zitten: Jaantje (Adriana) Hoebeke, Lina de Leeuw, een onbekende, Jaantje (Adriana) Bazen, Jo Duinkerke, Wantje Pekaar, Jaantje (Adriana) van der Endt, Greta Reitsma, Jo Jasperse en Jacob Westplate. Op de vier de rij kijken ons aan: Jaantje (Adriana) van de Pas, Maatje van Steveninck, Keetje Pekaar, Koos Nouse, Jaantje (Adriana) Holleman, Janna Soeters, Jo Kole, een onbekende, Wantje Duinkerke, Jannie Lamper en Minnaard. Op de onderste rij poseren: Dies van Stee, Sas Verlare, Dirk Kloosterman, Willem Cornelissen, Bram Westplate, twee onbekenden, Marien Korstanje, een onbekende, Marien Pekaar en nog een onbekende.

7. Jaren geleden werd van de voetbalvereniging "Yerseke" deze foto gernaakt. We zien hier de spelers van de twee elftallen op de foto. Op de bovenste rij poseren, van links naar reehts: politieagent J. Griep, Lou Minnaard, Piet van IJsseldijk, Wirn Born, Adriaan Meijaard, Peet van Sprundel, Jan van Sprundel, Toon van Sprundel, Eduard Zoeteweij, Daan van Boven en Willern de Leeuw. Gehurkt kijken ons aan: Job Glerurn, Leen Steketee, Frans Paauwe, Rinus Pekaar, Alidus Born, Lou Minnaard en Frans van Stee. Vooraan zien we: Henk Christiaanse, Paehier Lindenberg, M. Maas, Ko Minnaard, Sas Luteijn en Lourus Minnaard. Deze opnarne werd gernaakt in de jaren twintig.

IERSEKE

un;CI Vio.:o

8. Boven: op dit plaatje zien we de bus van Kees Versloot, die een busdienst onderhield van YersekeKapelle-K1oetinge naar Goes. Links zien we de personenauto van burgemeester H.CJ. Gunning. Op het eerste gezicht zou men kunnen denken aan een ongelukje, gezien het verwrongen spatbord van de auto en de gebroken lantaarnpaal. Het personenvervoer stond hier nog in de kinderschoenen. Achter de personenauto zien we de inmiddels afgebroken woning van meester A W. van Dijke. Op deze plaats is thans de toegang naar de Kerkhoekstraat. Achter de bomen ontwaren we de voormalige hervormde pastorie. Onder: een gezicht op de Langeville in Yerseke. Op de voorgrond zien we de vrouw van jachtopziener Bek met haar dochter Trui en de vrouw van gemeenteveldwachter Van Hertum, komend in de richting van het dorp na de mis te hebben bijgewoond in de op de achtergrond staande parochiekerk van de heilige Anna, waarvan we de toren nog in zijn oude toestand op het plaatje zien. Verder zien we de pastorie van de Nederlands Hervormde Kerk, waarvan elders in dit boekje een aparte opname voorkomt, het woonhuis van Joz. de Koeijer-van de Velde en helemaal rechts staat het woonhuis van Otto Reitsma. Het ijzeren hek is inmiddels uit het straatbeeld verdwenen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek