Zaandam in oude ansichten deel 6

Zaandam in oude ansichten deel 6

Auteur
:   J. Hottentot
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3478-1
Pagina's
:   144
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Zaandam in oude ansichten deel 6'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Ingeval u al een poosje langer meeloopt in het theater Oud Zaandam, dat ik heb mogen opbouwen, weet u dat de foto's niet alleen beelden geven van de gemeente zoals die indertijd was, doch dat hiertoe ook kleine, sorns wat grotere groepen van mensen behoren. Uit ervaring is mij bekend dat u met liefde of vertedering de toestand van toen wilt bekijken, doch dat u uw eigen beeld en dat van uw buren, vrienden of van u totaal onbekenden niet ijlings voorbijgaat. Vandaar dat u in dit werkstuk een variabel beeld krijgt van straten, panden en mensen in Zaandam, wat ook in eerder verschenen boekjes het geval was.

Het is u bekend, als u hier al een poosje meeloopt, dat er bijster weinig van het Zaandam van toen is overgebleven. Noodzakelijke uitbreidingen op het gebied van woningen, wegen, industrieen en parkeerterreinen hebben ervoor gezorgd dat er nauwelijks nog de intimiteit is van straatjes en stegen. Het is nu allemaal erg ruim, soms klinisch, erg druk, erg vol en niet altijd even netjes. Kortom: "Zaandam is Zaandam niet meer," een term die op welhaast aIle gemeenten in Nederland slaat als men de plaatsnamen verandert. Het is een proces dat doorgaat, hier en overal. U mag weten dat in Nederland elke vier jaar een gebied met bos, gras en water dat zo groot is als de Noordoostpolder aan uiteenlopende werkzaamheden verloren

gaat, Onze horizon toont op een toenemend aantal plaatsen enorme flatgebouwen, een proces dat in toenemende mate ons leefmilieu zal bepalen, nou ja ... Hier is dan weer zo'n fotoboek, altijd (dat hoor ik meer dan eens) een goed geschenk, want niemand kan zich eraan bezeren, niemand kan zeggen dat hij het niet lust, dat hij 't in verband met zijn dieet niet mag hebben. Ik zie ze veel in de huiskamers waarin ik mag binnenstappen. Als er verder in het gehele huis geen boek is te bekennen, is er altijd toch wel zo'n handzaam boek vol nostalgische plaatjes. Meer dan eens verneem ik dat ik er goed werk mee doe. Het is alsof ik een zakdoek uitreik aan hem of haar om de tranen weg te vegen bij het zien van wat er verdween.

Even iets nuchters: bij het noemen van persoonsnamen begin ik altijd links.

Dank aan allen die het mij mogelijk maakten de toto's bijeen te brengen; de kleine en de grote verzamelaars, de mensen met dat ene kiekje dat van zo grate waarde is om zoveel mogelijk de volledigheid te benaderen.

Is er nog wat dat gezegd moet worden? Ja, een woord van dank aan de dames en heren van de uitgeverij te Zaltbommel, die zoveel meer aan hun hoofd hebben dan aIleen dat wat uit Zaandam komt. Zij dragen er op hun eigen manier toe bij iets te maken waarmee ik altijd weer blij ben.

1. Er was weI een pad tussen wat men later Houthavenkade en Havenstraat noemde: het zwarte pad. Dat moet hier ergens verscholen liggen tussen het gras. In die tijd zuIlen er vermoedelijk nog weI vaartuigen onder zeil zijn gegaan, maar de stoomboot was aan de winnende hand, dat is uit deze foto weI duidelijk. Het waren vooral boten met hout en met rijst, want Zaandam was ook een belangrijke rijsthaven. Laten we hier onze wandeling maar beginnen, om na dit kijkje even terug te gaan naar een tijd die later kwam.

2. Aan de Houthavenkade, vlak bij de brug, was eertijds de Verenigde Zaanse Steenkolenhandel gevestigd. Op de foto zijn eens gegaan: Willem Grin, Klaas Schenk, Alie Hellings (later mevrouw A. Mes-Hellings), Jacob Heistek en op de bok van de wagen Ko Rademaker. Op de achtergrond een berg brandstoffen in een tijd waarin niemand nog iets afwist van aardgas, Er is zo wat veranderd, mensen.

UITG. N. J. 900~. AMSi~ROAM.

Houthaven. Zaanda

3. De houtboot in de zeehaven was de Ittersum, een boot uit de reeks van wat men noemde "de sumboten"; Loppersum, Britsum, Hilversum en Bussum, De bomenrij op de oever van de Havenstraat ging vrijwel onbelemmerd naar het noorden door tot de Hogendijk; er was een uitsparing bij de Houthavenkade. Langs die bomenrij kwam je, naar het zuiden gaande, aan de oever van het Noordzeekanaal bij het trekpontje, waarmee je naar de Amsterdamse kant voer. Alvorens men dat kanaal groef, lag aan die kant ook nog een brokje Zaandam, Amsterdam pikte dat later in ...

3aandam

Weg langs oe }{ Cl'l..en

4. In de tijd dat achter op zo'n kaart stond "Briefkaart, Carte Postale", "Afzender, Expediteur", "Naam, Nom", is deze foto gemaakt, in de Havenstraat. Van woningbouw was daar nauwelijks sprake, er kwamen nog zeilschepen binnen met rijst en hout. Iemand heeft mij eens gezegd dat het gemeentebestuur van Amsterdam in die tijd het gemeentebestuur van Zaandam heeft geadviseerd vlak bij die haven een woonoord te bouwen. Dat deed Zaandam. Het gevolg was een tevreden Amsterdam: de Zaandamse haven kon niet groter worden.

5. Daar gingen de mensen vroeger naar kijken, naar zo'n scheef liggende, met hout geladen boot. Het kwam nogal eens voor dat op die manier de reis werd gemaakt. Kwestie, zo is mij wel eens gezegd, van schuivende lading en storm. U ziet aan de paal naast het wegdek dat de telefoondraden in elk geval hier nog bovengronds waren. Over dat wegdek reed men langs de haven en de Voorzaan naar het pontveer op de hoek Hemkade/Havenstraat. De fotograaf stond op de spoorlijn, die naar de eerste Hembrug voerde.

6. Er is een andere foto die de eerste Hernbrug toont, deze is ook nog voorzien van een stoomtrein, die in de richting van Amsterdam het Noordzeekanaal kruist. De fotograaf stond op de spoordijk bij de nieuwe spoorbrug, die toen vermoedelijk al bijna of geheel gereed was.

7. Van dit stukje Hogendijk bij de Jaap Haverstraat is vrijwel niets over: Links had je (hier niet te zien) het kaaspakhuis van Keg, dan de woningen van respectievelijk Beekhoven en Lubbers, Van Ederen en dan, weI te zien, het cafe van Kelder, de kapperszaak van Piet Bakker, later van Karel Stolk, en de woningen van Wehnes en smid Thesing, die zijn bedrijf naast de deur had. Het huis rechts is ook weg, evenals de woning achter de boom. Rechts van de boom staat mevrouw M.S. Keezer-van der Scheer, die met echtgenoot en kinderen Jo en Cor (zij zitten bij moeder op straat) in dat huis woonde. Hier staan ook twee jongens: Jaap Venbroek en Willem Machielsen. De twee kinderen aan de andere kant van de boom zijn Catrien en Jo Bakker en op de achtergrond, naast het meisje Bakker, staat Sientje Venniker. In de steeg, die rechts was, woonden Van der Linden en groenteboer Fernhout. Dan zien we nog een jongeman naast mevrouw Keezer, hij was commensaal. Zijn voornaam was Nico, maar de kinderen Keezer hebben zijn achternaam niet gekend.

ยท.

-

. - -

-, '-::::~:-:}

8. De deurenfabriek van Bruynzeel stond toen aan de Pieter Ghijsenlaan, doch wat de bebouwing betreft zou er meer komen. Er lag veel terrein braak voor ook andere bedrijven. Wie was die Ghijsen toch wel? Hij was houthandelaar, scheepsbouwer, hij bezat de werf aan de Zaan bij (later) de gasfabriek. Zijn nazaten, eventueel hij zelf ook, hebben zich mede beziggehouden met de walvisvaart. Men noemt Pieter de grondlegger van de Zaandamse houthandel.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek