Zaandijk in oude ansichten deel 2

Zaandijk in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J. Hottentot
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4506-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Zaandijk in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

Gedurende enige weken ben ik vrijwel dagelijks, jawel ook op zondagen, op 't fietsje naar Zaandijk geweest. Een noodzakelijk trimmen. Er moet altijd wel een en ander gebeuren aleer de uitgeverij te Zaltbommel kan worden bericht dat de foto's en de teksten gereed liggen. Omdat mijn jonge vriend Kees van den Kommer geen tijd meer had (hij maakte "Koog-Zaandijk in oude ansichten"), kreeg ik van de Europese Bibliotheek het verzoek een boek te maken van Koog en een van Zaandijk. In mijn boek waarin Koog centraal staat, heb ik iets gezegd over "lang beraad" en "het is niet dan na lang aarzelen". U kent die term en van hooggeleerde sprekers. Hetgeen er dan op neerkomt dat de sprekers natuurlijk de gelegenheid hun mond open te doen van harte aangrijpen.

Goed, Koog is gereed. Ik heb er daarna ook nog een van Zaandam gemaakt. Daarna begon ik aan Zaandijk, maar toch wel met die lichte aarzeling. Inderdaad, ik heb er wel over nagedacht, want, even ernstig jongens en meisjes, wat moet een Z'ndammer in Z'ndaik? U begrijpt het best. Mensen, ik zag het voor mij. Ik heb het zelfs gezien in een kwade droom: een niet geheel

juiste naam: Heinis of Heijnis, Velthuijs, Veldhuis of Veldhuys, Muller of Mulder, Bonekamp of Boonkamp, Ruijs of Ruis en ga zo maar door. Kortom, een met geheel juiste naam, een niet geheel passende aanduiding van een huis, van een winkel. In mijn droom kwamen daar langzaam, maar wel erg duidelijk, de Engelen, de Landsmannen, de Vissen, de Heijnen, de De Jongen, en vergeet de Pielkenrooden niet, en zij grepen mij vast en zij riepen: "D'r oit met die kirrel." Zij wierpen mij over de dichtstbijzijnde grens. Ik zag die witte streep tussen Koog en Zaandijk en ik lag plots aan de kant waar Jan van Delft z'n koekfabriek had, in Koog dus. Licht gewond en hollen, zonder fiets. Ik zag hoe de dragers demonstratief hun handen afveegden. Toen ik wakker werd, heb ik beloofd dat ik erg mijn best zou doen. Ik wenste dat u tevreden zou zijn, maar geheel tevreden zijn de mensen toch nooit, Aaltje. Er blijft iets te wensen, ook na het bezien van de foto's, die ik bijeenbracht, en de teksten, die ik er voorzichtig bij maakte. Weet u wat ik heb gedaan? Ik heb goed geluisterd. Mijn opa Jan zei altijd: "Goed luisteren is het halve werk.'

Ik heb zoveel mogelijk namen verzameld, ik heb foto's terzijde gelegd als ik ze niet "rond" kon krijgen. En ik ben naar uw plaatsgenoot Klaas Landsman gegaan. Hij is in 1979 vijfenzestig jaar oud geworden en heeft, nou ja weI voor een daggie uit, de gemeente nooit verlaten. Een deskundige, zou ik zeggen, met erg mooie foto's en veel namen eronder. Hem heb ik gevraagd mijn werk te controleren. Als er t6ch nog iets is dat niet deugt, dan moet u mij de schuld geven, want ik ben verantwoordelijk.

Het was mij een plezier in Zaandijk te vertoeven. Ik kwam graag in De Boed, waarin wel eens wat meer mensen mogen komen. 'k Yond het er puur stil, mensen. En ik kwam graag in de huiskamers, waarin vele dozen en albums voor mij opengingen. Toch was er enige lichte droefheid. Want weet je wat een nadeel is van boekjes als deze? Je ziet op die oude foto's hoe aardig het dorpsbeeld was en Je ziet vandaag de dag wat ze er van hebben gemaakt. En dat is soms bar en boos, niet aileen in Zaandijk trouwens.

Er moest ruimte worden gemaakt voor 't verkeer. Mooie, grazige weiden zijn ook to en (net als nu) vol

met zand gegooid, omdat dit in tal en last groeiend volk moest en nog altijd moet wonen. Ze komen ten slotte uit de hele wereld vandaan, om hier onder dak te komen. En daar is bouwgrond voor nodig. Het zal u, als Zaandijk u ter harte gaat, bedroeven, voor zover het u nog niet bekend was, wat er in Zaandijk ging en wat er voor in de plaats kwam. Zie er de foto's maar op na, al was to en alles lang niet best. Laten we dat even goed voor ogen houden, jonge, nee!

Genoeg gepraat. Even dit: ik begin, als het om rijen van personen gaat, altijd aan de linkerkant, op een enkele uitzondering na, maar dat geef ik dan weI aan. Dank aan allen die mij hebben geholpen. Dank voor de goede koffie in De Boed en in de huiskamers. Ais er uwerzijds wat te wensen is, en dat zal weI, dan wijs ik op een bordje dat vroeger naast een pianist in een cafe in het Wilde Westen stond. Ik vertaal de tekst maar even: "Schiet hem niet neer, hij doet zijn best." Dag Zaandijksen en Zaandijkers, u was erg vriendelijk voor mij!

1. Laten we beginnen met Simon Engel, die hier, bij zijn woning aan het Guispad, een zeis zit te haren, zit te slijpen zogezegd. Een plaatje om aan te geven hoe rustig Zaandijk lang geleden was, hoe agrarisch ook, want Simon Engel was boerenknecht. Vandaag zouden we zeggen agrarisch assistent, dat klinkt betel. Hij werkte bij boer Simon Fonteijn, die zijn woning in de buurt van het badhuis had. Het pand staat er nog. Het land van deze Fonteijn maakte deel uit van wat men het Guisveld noemt. Een veld dat toen nog niet ter discussie stond, dat to en niet of nauwelijks door enige bebouwing was aangetast. Rust en schoonheid in Zaandijk, hoewel... Als u deze pagina even wilt omslaan ...

2. Veel moois is er niet aan. Het is of even tevoren twee strijdende legers zijn langs gekomen. De molen De Dood was een trieste peperbus. Een wonder dat die ruine toch weer is uitgegroeid tot molen. Op de hoek van het Guispad en de Lagedijk waren huizen gesloopt voor de weg die moest leiden naar de Julianabrug en voor de oprit van die brug was een flinke hap uit de bebouwing genomen. Het naast het pand van molenaar Stuurman staande winkeltje (dat van muziekhandelaar Steijn was) is ook onder slopershanden gevallen.

3. Ret is in 1928 geweest dat een straatfotograaf naar 't Zaagselpad kwam. U mag zien wie voor hem poseerden. Op de achtergrond, links, staat Cornelis Bank, eigenaar van een kleine winkel. Men mocht hem, meen ik, ook "Bankie" noemen. We beginnen met mevrouw F. Kingrna-Vrieling, die tot aan haar overlijden in 1978 aan het Zaagselpad heeft gewoond, in een oud, houten huis. Zij was de laatste van 't pad. Haar woning is na haar overlijden gesloopt. Naast haar staan: mevrouw G. Ruis-Klopper met op de arm Trien Boomkamp, Aagje Ruis met op de arm Dirk Oosterhuis, mevrouw E. Oosterhuis-Teuthof, Grt) Teuthof met op de arm Annie Oosterhuis, mevrouw Muusse-Valk met een kind, Jo Boomkamp, mevrouw Boomkamp met zoontje Jaap en ten slotte melkhandelaar Zwaan.

4. Het moet in of rond 1920 zijn geweest, toen de winters echte winters waren, dat rijwielhandelaar Jan Leurs, een man met een werkzame geest, op de bevroren Zaan verscheen met een merkwaardig voertuig, een eigen maakseL Achter had hij een motor die een autoband voortdreef. Een band die enige greep op het ijs had en v66r had hij een schaats gemonteerd. Achterop zitten zijn zoons Jan en Wim. Op de achtergrond de bebouwing die nog niet voor de Julianabrug was doorbroken. De molen De Dood maakte deel uit van die rij. Ernaast stond de woning van molenaar Stuurman, vervolgens, naar het noorden toe, de muziekwinkel van Steijn en dan de panden van Schuddeboom en Leurs.

5. In een boek van Koog aan de Zaan behoort een foto van Simson, in een boek van Zaandijk eveneens. Want Simson was en is nog altijd Koog en Zaandijk, hetgeen met enige andere verenigingen ook het geval was. De fotograaf heeft op een mooie, zonnige dag plaats genomen op de stelling van De Dood en hij zag zo het een en ander voorbijkomen. Er moest heel wat verdwijnen om te komen tot de situatie van vandaag. De Julianabrug was er nog niet en de stroh oed was best in de mode.

6. De Jan Plezier van Kees de Boer, die zelf links op de bok zit met naast zich Gerrit Karten. Zo ging dat vroeger, je huurde de Jan Plezier en je liet je plezierig rijden naar enige, niet minder plezierige uitspanningen, Daar spande men de paarden uit, vandaar: uitspanning, Inderdaad, de goeie, ouwe tijd. Er was veel rottigheid, er was, in vergelijking met onze jaren, op tal van punten ook veel goeds. De wagen rijdt op de plek waar Lagedijk en Guispad samenkomen. Op de achtergrond de galanteriezaak van Kees Brand met daarachter het cafe van Jaap Timmer, later van Piet Kelder, kruidenier Oosterhuis en kapper Breeuwer. Het hekje rechts is bezongen in een revue van Klaas Smit: ,,'s Avonds bai 't hekkie ... "

7. Maarten Fonteijn liet lang geleden dit dubbel woonhuis bouwen. In de oostelijke helft namen hij en zijn echtgenote, mevrouw M. Fonteijn-Woudt, hun in trek en de andere helft werd verkocht. Het pand staat aan de Dr. Jan Mulderstraat 38, de met de drukke Guisweg parallellopende straat. De wegsloot was er toen nog. De brug, waarover beide panden moesten worden bereikt, lag voor een iets westelijker gelegen, eerder gebouwd perceel. De bouw van deze huizen mag worden gezien als het begin van Rooswijk. Naderhand is de sloot gedempt.

De andere foto toont een locomotief (bekend als nummer 100) die een zandtrein trekt. Geladen werd aan de Zaan, op de plek waar naast de molen De Dood huizen waren gesloopt. De trein liep eerst naar de Hoornselijn in Zaandam en deponeerde zand voor de Provincialeweg. Later reed hij naar het noorden, naar Wormerveer. De foto is op het Guispad genomen.

8. In het zuidelijk deeI van de gerneente werkten deze brandweerrnannen. In ieder geval, zij hadden daar hun kazerne, de bergplaats van de spuit. Hier staan: Piet Schaar, Hannes Dil, Arie Starn, Johan Molenaar, Dirk de Vries, Jan Woudt en Piet Husslage. Geknield: Arie van Heiningen en Dirk Bakker.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek