Zierikzee zoals het was deel 2

Zierikzee zoals het was deel 2

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Schouwen-Duiveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-9998-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Zierikzee zoals het was deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Ondanks de tand des tijds en veel vandalisme in het verleden is Zierikzee tot op de dag van vandaag een aantrekkelijke plaats en een bijzonder mooie stad gebleven met een boeiend silhouet. Zierikzee is evenwel niet aIleen een stad om te bekijken, maar ook om te beluisteren. Ret heeft een geheel eigen "klankkleur". Ret schoonste geluid komt ongetwijfeld uit de torens: het grote carillon in de stadhuistoren en het veel kleinere, maar toch ook fraaie klokkenspel in de Zuidhavenpoort. En dan al die andere geluiden, die Zierikzee tot Zierikzee maken: het geroezemoes in de stad op de wekelijkse marktdag (donderdag) of de krijsende meeuwen, die vooral bij winderig en koud weer laag over onze stadswijken vliegen om te zien of er iets van hun gading te vinden is. Zouden ze misschien demonstreren dat er een nauwe relatie bestaat tussen deze stad en de zee?

De rijke geschiedenis van het Oosterscheldestadje valt overal nog afte lezen van de veIe historische monumenten: een interessant stadhuis, drie forse, eerbiedwaardige stadspoorten, een aantal kerken, het Gravensteen en vooral niet te vergeten de sterk dominerende "Dikke Toren" ofwel de Sint Lievens Monstertoren. Van de drieduizend monumenten die er in Zeeland zijn, bevindt zich zevenentwintig procentin Zierikzee. "We zijn daar erg gelukkig mee" heeft de huidige burgemeester van onze stad, mr. J.J.P .M. Asselbergs gezegd tijdens de presentatie van de resultaten van het Monumenten Inventarisatie Project Noord Zeeland, die in mei 1990 in het statige stadhuis plaatsvond. En waar zou de stedelijke historie nog verder te vinden zijn? Uiteraard in de stedelijke archieven van de stad. Ondanks enkele aderlatingen in vroeger tijden, nog steeds een rijke bron voor geinteresseerden in Zierikzee's verleden.

Zierikzee heeft haar voorspoedige ontwikkeling in belangrijke mate te danken gehad aan descheepvaart tussen Engeland en Brabant via de wijde Oosterschelde, en van Vlaanderen naar Rolland over de Gouwe. Deze stroom lag tussen de eilanden Schouwen en Duiveland. Een kreek mondde er uit en daar kwam Zierikzee tot ontwikkeling.

Twee veelgevraagde produkten bevorderden de welvaart: zout en meekrap. Ret zout werd uit opgedolven, verzilt veen bereid. Bovendien werd op het eiland uit de wortels van de meekrapplant een toen veelgevraagde rode verfstof gewonnen, die vooral werd gebruikt voor het verven van laken.

Reeds in 1248 kreeg de stad van graaf Willem II stadsrecht, dat een uitbreiding inhield van reeds eerder verkregen voorrechten. De stad was nog klein en besIoeg ongeveer de helft van het tegenwoordige oppervlak. De grote stadsuitleg yond plaats omstreeks 1325 langs beide zijden van de haven. De nieuwe havenkaden werden op den duur bebouwd en het gehele stadsdeel werd door een muur omsloten. Van die tijd dateren ook dedrie stadspoorten: de Nobelpoort, de Noordhavenpoort en de Zuidhavenpoort.

Er bestaat bij de mensen die nu onze stad bewonen en degenen die zich er op andere wijze sterk mee verbonden voelen at jaren vraag naar een vervolg op , ,Zierikzee zoals het was ... " .

Hier Iigt het dan voor u! Dank aan allen die mij met raad en daad terzijde hebben gestaan. Ik hoop dat u er veel kijk- en leesplezier aan zult beleven.

1. In het eerste deel van "Zierikzee zoals het was" zijn we via het havenkanaal de stad binnengekomen. Nu arriveren we per stoomtram van de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (RTM) aan de Graehtweg. Via de Caubrug over de stadsgraeht, een stukje Slingerbos en door de Driekoningenlaan bereikt men dan binnen korte tijd het hart van de stad. Van aIle tramstations op Sehouwen-Duiveland had het station Zierikzee de allure van een echt spoorwegstation met perron en overkapping als een geheel. Deze fotokaart, die vrij zetdzaam genoemd mag worden, dateert van 1908 en de tram komt het station juist binnenstomen uit de richting Duiveland. Op de sporen staan twee zogenaamde gesloten goederenwagens en reehts twee open bakwagens. De tram had in Zierikzee nag een stopplaats en dat was de halte aan het Sas ofwel aan het einde van de Seheepstimmerdijk.

Broefe uii 7{ierikzee.

2. We zijn nu de houten Caubrug overgestoken en als we vanuit het Slingerbos nog even achterom zien kunnen we de voorkant van het tramstation bekijken. Het was een representatief gebouw dat hier in 1899 werd gebouwd. Rechts van de brug kunnen we duidelijk zien dat aan de voorgevel een PTT-brievenbus was bevestigd met daarboven een lichtingsschema. De post werd destijds per tram vervoerd en sommige tramstellen waren met een speciaal postrijtuig uitgerust. Deze postwagens waren bovendien aan de zijkant van een brievenbus voorzien, zodat men poststukken in de tram kon posten. In de postwagen werden de poststukken ook gesorteerd en gestempeld. Ze werden dan van een tramstempel Burgh-Steenbergen of Steenbergen-Burgh voorzien. Op oude ansichtkaarten komt men deze stempelafdrukken nag vaak tegen. Rechts van het stationsgebouw staat een gel aden houten kar, waarmee de per tram aangevoerde bestelgoederen in Zierikzee werden bezorgd. Deze kar, die getrokken werd door een paard, was in feite een verlengstukje van de besteldiensten van Van Gend & Laos.

Ret Slingerbosch met de Caubrug te Zierikzee

3. Op de voorgrond een stille Graehtweg met reehts tussen de bomen het wat weggedoken tramstation. Een dicht bladerdak sloot hier en daar het zieht op de wijde hemelkoepel toe. Het gebladerte weerspiegelde zieh in het vrijweI rimpelloze wateroppervlak van de stadsgracht. De Caubrug was een rustiek houten bruggetje en somtijds dreven de gemeentezwanen op het roerloze wateroppervlak. 's Zomers Iieten de kikkers zieh hier horen en's winters sehoten de schaatsenrijders met een vaart onder de brug door. Wie durfde reed met de fiets stilletjes over de brug. Maar dat moeht niet en soms stond de politie aehter een boom op de loer. De Caubrug behoorde helemaal bij het vroegere Zierikzee.

Grachtweg t~ Zierikzee

4. Tussen de Korte Nobelstraat en de tegenwoordige Driekoningenlaan stond vroeger het klooster "De Drye Coninghen", Het was hier omstreeks het jaar 1430 gebouwd met toestemming van de bisschop van Utrecht en de stedelijke regering van Zierikzee. Het klooster bood woonruimte aan zo'n twintig nonnen, buitenzusters en andere "dienaers". De kloosterkerk was volgens een oude plattegrond voorzien van een daktoren en omgeven door een aantal bijgebouwen. Binnen het bemuurde kloosterterrein bevonden zich onder andere een boomgaard, een rosmolen en sehuren. Op verzoek van de mater en zusters werd het klooster in 1438 door graafPhilips de Goede en in 1469 door zijn zoon Karel de Stoute in bescherming genomen. De kloosterzusters die hierverblijfhielden waren deels afkomstig uit aanzienlijke Zierikzeese families. Zo was Jaeomina Mr. Lieven Booms een doehter van Mr. Lieven Jan Gilleszoon, die al in 1519 een reis naar het Heilige Land maakte en in 1539 als burgemeester van onze stad wordt vermeld. In de jaren zeventig van de zestiende eeuw raakte het klooster sterk in verval waarna het in 1583 publiek werd verkoeht. Voor de som van f 528,- werd Jan Anthonisse de Oude koper en in 1684 werd de boomgaard voor f 2982,- particulier aan de man gebraeht. Aanvankelijk heette deze straat bij de naamgeving in 1917 Drie-Koningenstraat maar later yond men blijkbaar Driekoningenlaan toeh beter klinken. Het huis reehts werd hier voor de weduwe Plaating, de moeder van Adriaan, gebouwd. Doehter Nelly legde op 5 mei 1920 de eerste steen. Links op de kaart ziet men de overtuinen van de huizen die er tegenover gebouwd werden. In het pand waar nu hotel-restaurant "Monique" gevestigd is (no. 7) woonde vroeger tandarts Johan George la Seur. Eerder was het pension Rensen en voor die tijd was er het notariskantoor van H.J. van Nouhuijs gevestigd.

ZIE~IKZEE, DRIEKONINGENLAAN.

5. Bijna niemand in Zierikzee wist nog iets van het bestaan afvan een fotograaf, die vroeger op de Sint Anthoniesdam woonde. Aanvankelijk woonde daar Franciscus de Leeuw, schilder van beroep en geboren te Oud- Vossemeer op Tholen. Deze schilder was gehuwd met de Zierikzeese Geertruida Lokker, die in onze stad op 9 oktober 1851 geboren was. Zij kijkt vanuit het opgeschoven zolderraam naar de verrichtingen van de fotograaf. Die fotograaf zal in dit geval wei haar zoon geweest zijn. Dat was Barthlomeus de Leeuw, die hier op 31 december 1889 geboren was en naast hetzelfde beroep als zijn vader, huisschilder, tevens fotograaf was. In de deuropening staat de op 1 april 1893 geboren zuster van de fotograaf en dat is Cornelia, die later in het huwelijk trad met G.J. den Dekker.

Op 1 februari 1913 verliet deze fotograaf zijn geboortestad en verhuisde naar Heemstede en vestigde zich in de Gierstraat 20 te Haarlem als fotograaf. Ook in onze tijd vindt men hier nog de fotozaak van de nazaten van Barthlomeus de Leeuw. Rechts van de schilder en fotograaf woonde later sigarenmaker Marinus van der Werven. Hij was gehuwd met Wilhelmina Everdina Holtus. In het dan volgende huis heeft onder anderen fietsenmaker en rijwielhandelaar Kees bij de Vaate gewoond. Deze had eerder een soortgelijke zaak in de Poststraat, waarin nu "De Lichtboei" van het Leger des Heils gevestigd is. Dat was de vroegere sigarenfabriek van J.J. Hanig, die zelf in het hoekhuis van de Manhuisstraat woonde.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek