Zwaluwe in oude ansichten deel 2

Zwaluwe in oude ansichten deel 2

Auteur
:   D.C. en P. van Elzelingen
Gemeente
:   Made
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0475-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Zwaluwe in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Grepen uit de historie van Hooge en Lage Zwaluwe

Burgerlijk vormen de dorpen Hooge en Lage Zwaluwe één gemeente, waarvan Hooge Zwaluwe ogenschijnlijk het belangrijkste is geweest. Het gemeentehuis of raadhuis, dat in 1835 is gebouwd, is dan ook daar gevestigd. De grote herenhuizen werden door de notabelen der gemeente en door de rijke landeigenaren bewoond. De hogere ligging van het dorp zal daartoe wel hebben bijgedragen. In de periode van 1880 tot 1930 was de bedijking in dit gebied beslist onvoldoende, zodat de mensen en huizen in Lage Zwaluwe veel meer overlast hadden van overstromingen dan in het hoger gelegen dorp. De dorpen Hooge en Lage Zwaluwe dateren van de dertiende eeuw. Eigenaars van de heerlijkheid Hooge en Lage Zwaluwe waren de graven van Holland en de ambachtsheren uit de familie Van Duivenvoorde. De Dorpstraat langs de haven was één slingerende dijk die als waterkering van de Amer dienst deed. Aan de voet van de dijk was hier en daar begroeiing van griendhout en hoge bomen ter bescherming tegen het water. Men kan dit nu nog zien achter de huizen vanaf dat van Jacob van Rijsbergen tot aan die van de havenkade. De ont-

gonnen terreinen zijn nu in cultuur gebracht voor aannemer Ruysenaars, voor de jachtwerf "Rima" van H. Weeland & Zn. en verder voor recreatie. Op winteravonden werd de dijk schaars verlicht met petroleumstraatlantaarns.

In 1715 werd het eerste huis buitendijks gebouwd voor Lambert de Visser Pzn. die de beurtvaartdienst waarnam tussen Lage Zwaluwe en Rotterdam. Deze verbinding geschiedde met een zeilscheepje en tot 1930 was het een "De Visser" die de beurtvaart bediende. Later werd zijn huis bewoond door aannemer-metselaar Huibert Lukas. In hetzelfde jaar, 1715, werd de boerderij gebouwd voor de familie Vermeulen, later bewoond door Adam de Graaf Czn. Vier jaar later (1719) werd de boerderij van Dingeman den Engelsen gebouwd. Aan het einde van de achttiende eeuw, in 1798, bouwde men de bierbrouwerij van Wouter van Gils, later bewoond door Lambert de Visser-Paans die beurtschipper op Dordrecht was. Een jaar later werden er twee boerderijen gebouwd; één voor Corstiaan Vogel, later eigendom van Maarten Crezéé Bzn., en één voor Adriaan Beljaars, later bewoond door Jaantje Beljaars. In 1839 ontstond de wagenmakerij van Arie den Engelsen-

Hoogendijk. Juist voor de laatste eeuwwisseling (1895) werd "Het Rotterdamse Veerhuis", het latere hotel "Centraal", herbouwd voor Cornelis de Visser Pzn. Bij graafwerk voor de wijnkelders werd de fundering blootgelegd van een huis met twee bedsteden en een vuurhaard en de romp van een houten scheepje. Dat huis en het scheepje waren verzwolgen door een van de vele overstromingen.

Zo groeide het dorp Lage Zwaluwe. De dijk werd, toen er huizen langs werden gebouwd, bestraat met ongelijke keien, totdat de gemeente in 1902 de dijk met zogenaamde kinderhoofdjes liet bezetten. Dit werk werd opgedragen aan en uitgevoerd door aannemer F.A. de Jongh voor de somma van vijfduizend gulden. De opzichter bij dit werk was Anton den Engelsen Dzn.

De hervormde kerk te Lage Zwaluwe werd gebouwd in 1795. In de muur van de kerk zijn gedenkstenen aangebracht met de volgende woorden erin gebeiteld:

"Dit kerkgebouw is vernieuwd en vergroot door de Herv. Gemeente van de Laage Zwaluwe in het jaar 1816". Een tweede gedenksteen vermeldt een tweede vergroting, waarvan de eerste steen werd gelegd door dominee J.D. Sigal op 2 juli 1868. Een derde steen

vermeldt: "Onder het bestuur van Heeren Kerkvoogden, Cornelis den Engelsen, pres. Jacobus den Rooyen, Hendrik den-Engelsen, D. Hagens, P. Dubbelman Pz., secr.". Naast de hervormde kerk werd de openbare school gebouwd, waarvan de eerste steen op 16 maart 1865 werd gelegd door hoofdonderwijzer Cornelis de Graaff die tevens voorlezer, voorzanger en koster van de kerk was.

Waar thans alles naar het nieuwe streeft, is het toch wel prettig om zo nu en dan een ogenblik stil te staan bij herinneringen uit vervlogen dagen. Dit tweede boekje met oude dorpsgezichten wekt misschien ook bij vele mensen gedachten op aan vroeger tijden die zoveel gemoedelijker en gezelliger waren, zoals dat altijd lijkt met dingen die voorbij zijn.

Van het protestantse gedeelte van Zwaluwe zijn meer foto's geplaatst dan van het katholieke gedeelte. De oorzaak hiervan is dat veel oude ansichten en foto's door oorlogsomstandigheden en door de watersnood van 1953 zijn verloren gegaan.

Wij besluiten deze inleiding met onze dank uit te spreken aan allen die ons foto's en kaarten ter beschikking hebben gesteld en zo medewerkten om de samenstelling van dit boekje mogelijk te maken.

1. Het gemeentehuis van Hooge en Lage Zwaluwe bevindt zich in Hooge Zwaluwe en is gebouwd in 1835. Het staat naast de hervormde kerk die dateert van 1641. De namen van de predikanten die in de periode van 1880 tot 1944 hier het woord hebben bediend luiden als volgt: A.J.E. Dick (1878-1882), E.M. van IJzendijk (1882-1886), H.G. Kleijn (1886-1888), A.H.M. Deussen (1889-1895), C. Plaatsman (1896-1927), H.S. van Rijs (1928-1931), A. de Bruin (1931-1935) en dr. A.R. Hulst (1935-1944) die later professor werd.

2. Ter gelegenheid van de feestelijke heropening van het gerestaureerde gemeentehuis, op 29 januari 1931, werd deze officiële foto gemaakt. Op het bordes staan burgemeester D. van Suylekorn en de wethouders J. Beljaars en G. Bossers. Voorts zien we gemeenteraadsleden en de volontairs van de gemeentesecretarie, onder wie C.W. Smits (eerste rij, tweede van links) die thans burgemeester van Made en Drimmelen is. Midden voor staat pastoor M.F. Sengers van Hooge Zwaluwe en rechts van het bordes zien we dominee H. van der Loos van Lage Zwaluwe. Het geheel wordt geflankeerd door de politie, met links de heren Badenhop. Scharier en Kerkhove en rechts vijf marechaussees uit Moerdijk en veldwachter Glerum van Hooge Zwaluwe, allen in groot tenue.

3. De receptie ter gelegenheid van de feestelijke heropening van het gemeentehuis is afgelopen. Voordat men huiswaarts gaat moet eerst nog de officiële foto worden gemaakt (zie de vorige bladzijde). Iedereen is voorzien van een "dure" sigaar (tien cent), waarbij ook de politie niet werd vergeten. We zien buiten de reeds eerder genoemde personen ook nog: hoofdonderwijzer G. Ruitenberg en gemeentearchitect Adr. van Schendel die de restauratie in handen had. Na het maken van de foto kunnen de hoge hoeden weer worden opgeborgen tot een volgende plechtigheid.

4. De tijd is voorbij dat er zo'n rustige sfeer om de mooie katholieke kerk van Hooge Zwaluwe met zijn ouderwetse pastorie heerste. Het drukke verkeer heeft die rust verbroken. Inmiddels is de pastorie afgebroken en is er een nieuwe voor in de plaats gekomen, die enigszins verder van de straat af staat. De bewoners van de oude pastorie waren de volgende pastoors: P.S. Klijssen (1867-1877), H.J. van de Ven (1877-1897), P. Kriellaars (1897-1918), M.F. Sengers (1918-1935) en E.J.J. Koeken (1935-1947).

5. Hooge Zwaluwe, 7 juni 1910. Tijdens een hevig onweer sloeg de bliksem in de toren van onze kerk ('S avonds om tien uur). De kerk brandde geheel uit en alleen de muren bleven staan. Het archief kon worden gered, maar 's zondags moesten de kerkdiensten in het lokaal van de zondagsschool worden gehouden. De predikant, dominee C. Plaatsman, sprak bij die gelegenheid over Jesaja 64 : 11. Nadat de herbouw was voltooid werd het kerkgebouw op zondag 24 maart 1912 weer in gebruik genomen. Dominee Plaatsman preekte toen over 1 Petrus 2 : 25.

6. In 1939 werd in de sfeervol versierde raadzaal van het gemeentehuis te Hooge Zwaluwe het vijfentwintigjarig ambtsjubileum van burgemeester D. van Suylekom feestelijk herdacht. U ziet hier hoe de burgemeester en zijn vrouw in de bloemetjes worden gezet. De foto werd gemaakt in tegenwoordigheid van de gemeenteraadsleden en het feestcomité. Aan de linkerkant zien we onder anderen:

Joh. Dubbelman, A. den Boer, C.B. de Visser, P. de Visser en wethouder J. Beljaars. Op de achterste rij herkennen we onder anderen: G. Schriek, K. Smits, D. den Engelsen en A. den Engelsen. Achter de jubilaris staat de "politiemacht". Van links naar rechts de veldwachters Barneveld, Glerum en Tabak.

7. Hier ziet u het fanfarekorps "Concordia" van Hooge Zwaluwe dat in 1923 is opgericht door dirigent Bruck. Het concert werd gegeven staande tegenover het raadhuis en het werd door veel belangstellende dorpsgenoten met aandacht beluisterd. In de vijftig jaar dat "Concordia" bestaat zijn meermalen op concoursen prijzen in de ereafdeling behaald, In verband met het grote aantal mensen op deze foto is het helaas niet mogelijk alle namen te noemen, maar voor Hooge Zwaluwnaars zullen er zeker bekende gezichten zijn.

8. De prachtige korenmolen "Zeldenrust" te Hooge Zwaluwe dateert van 1866 en hij heeft gelukkig de oorlogshandelingen van 1940/45 doorstaan. Nog steeds is de molen een sieraad voor het landschap. De molen werd bewoond door Jan Rombouts en zijn gezin. Het bedrijf was vanzelfsprekend afhankelijk van weer en wind, maar in 1920 werd op elektriciteit overgeschakeld.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek