Zwartewaal in oude ansichten

Zwartewaal in oude ansichten

Auteur
:   Historische Werkgroep Zwartewaal
Gemeente
:   Brielle
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1875-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Zwartewaal in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Wanneer we de oude kaarten van Zwartewaal bezien, dan valt de ronde bedijking van de polder Zwartewaal op. Uit naburige bedijkingen, waarvan de datum van inpoldering bekend is, kunnen we opmaken dat de polder Zwartewaal omstreeks 1180 moet zijn bedijkt. Daardoor is het een van de oudste polders van Voorne-Putten. Uiteraard moet men zich van deze dijken niet al te veel voorstellen en als we dan in de kronieken van Egrnond le zen over grote vloeden in onder andere de jaren 1219, 1248, 1263, 1277 en 1278, dan kunnen we wel aannemen dat Zwartewaal daar ook zijn deel van gehad zal hebben.

AI direct heeft het dorp zich ontwikkeld tot een vissersplaats. Reeds in 1345 kocht ene Jan van Diest ,,400 cabbe1" voor rekening van graaf Willem IV voor diens veldtocht tegen de Friezen van C1aes van den Swartewale. Bij een telling die Karel Vliet houden, bleek dat slechts drie tot vier personen zich bezighielden met de "lantneringhen". De overigen waren visser of werkzaam in aanverwante bedrijven. De vissers lieten zich maar weinig gelegen liggen aan het onderhoud van de dijken. De toestand werd zo ernstig dat, na een lang proces, de achter de polder Zwartewaal gelegen polders door Karel V gedwongen werden om mee te betalen voor het onderhoud van de Zwartewaalse Maasdijk. Het oude stand punt van "die het water deert, het water keert" werd hierdoor verlaten.

Door allerlei omstandigheden ging de visserij voor Zwartewaal verloren. In de periode 1763 tot 1779 gingen acht zware gaffelschuiten met elk een bemanning van twaa1f koppen verloren. Door het verzanden van de Maas werd de bereikbaarheid van Zwartewaa1 steeds moeilijker, hetgeen tot gevolg had dat veel

reders naar Vlaardingen en IJmuiden vertrokken. Het vergaan van twee sloepen in 1895, met alle opvarenden, betekende nagenoeg het einde van de verre visserij. Slechts een bescheiden aantal schepen bleef zich bezighouden met de kustvisserij. Daarnaast was er nog de zalmvisserij op de rivier. Het vertrek van de vissersvloot had een ontvolking van Zwartewaal tot gevolg. Hieraan kwam een einde door de industrialisatie van het Botlek- en het Europoortgebied. Na de afdamming van de Brielse Maas, in 1952, veranderde het gebied in een belangrijk recreatiegebied. Ook Zwartewaal heeft hiervan geprofiteerd.

In dit boekje wordt aandacht geschonken aan het dorp in de vooroorlogse periode. We wandelen als het ware door het dorp en blijven bij de interessantste plaatsen even staan.

We beginnen onze wandeling aan de haven met het havenhoofd en gaan daarna over de dijk naar het "Even Buiten" en de Hollemaarsedijk. We keren weer terug naar de Kade, om vervolgens het Zuideinde af te lopen naar de Molendijk. Vandaar via Wouddijk en Maasdijk weer terug naar het dorp, waar we op het Noordeinde aankomen. De scholen en de kerk worden aangedaan, waarna we via de Dorpsstraat terugkeren op de Kade. We vertoeven nog even in het nieuwe dorp en bes1uiten het boekje met enkele foto's over het verenigingsleven en de burgerlijke overheid.

We hopen met dit boekje een bijdrage te hebben geleverd aan de belangstelling voor de historie van Zwartewaal.

Zwartewaal, maart 1982 Historische Werkgroep Zwartewaal

1. We beginnen onze wandeling door Zwartewaal aan de haven. De haven was in het verleden de levensader van het dorp. Eeuwenlang was de visserij het middel van bestaan. Gezien het aantal afgemeerde sloepen, moet deze foto gemaakt zijn veer 1890. In die tijd voeren ongeveer honderd inwoners van Zwartewaal uit ter zeevisvaart. Elke sloep had een bemanning van dertien personen.

.

2. Een van de sloepen, afgemeerd in de haven. Het is de ZW 12. De naam van de sloep is "Sirene". De sloep werd gebouwd in 1868. De "Sirene" was uitgerust voor de kabeljauwvisserij. Als we naar de twee mannen in de mast kijken, dan krijgen we een indruk van de lengte van de mast.

3. Een volgetuigde sloep moet een machtig gezicht zijn geweest. Hier de ZW 15, de "Presto 2", van eigenaar B. Verschoor, met als schipper Jacob Zwartveld. De dertien bemanningsleden zijn duidelijk te zien. De "Presto 2" werd in 1899 verkocht en vertrok naar Maassluis.

4. De laatste twee sloepen werden in 1902 verkocht. Hierdoor was het einde van de Zwartewaalse visserij een voldongen feit. Aileen de zogeheten kustvisserij bleef op bescheiden schaal bestaan. Met de visserij was ook de bedrijvigheid weg en daardoor nam de armoede toe. Op een trapje zoals er op de voorgrond van deze foto staat, werd op maandag de was gespoeld of waswater gehaald.

5. Op deze foto komt de achteruitgang van de haven goed tot uitdrukking. Hier ziet u nog slechts een botter, die ter kustvisserij voer, en enkele zalmschouwen. De zalmvisserij werd uitgeoefend op de Brielse Maas.

6. Hier ziet u dan een zalmschouw, de ZW 2, in actie op de Brielse Maas. Op deze foto ziet u de Brielse Maas nog in volle breedte. De foto werd gemaakt, omstreeks 1938, vanafhet havenhoofd. Zouden we op dezelfde plek nu een foto nemen, dan zag u de industriegebouwen op Rozenburg.

7. Varen op de Brielse Maas en een zeiltochtje naar Oostvoorne was altijd een attractie. Hier vaart de familie Van der Zee op tweede pinksterdag 1921 nabij Oostvoorne. Aan het roer Kees Kaptein en op de voorplecht Jan van der Zee.

8. Hier zien we de laatste Zwartewaalse zeevissers in actie met het binnenhalen van een net. Dit was een inspannend, maar tegelijk ook spannend werk.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek