Zweeloo in oude ansichten

Zweeloo in oude ansichten

Auteur
:   H.J. Nijhoving
Gemeente
:   Coevorden
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3394-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Zweeloo in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Toen ik in 1935 Zweeloo leerde kennen was De Olde Landschap Drente al van gezicht aan het veranderen. De nieuwe tijd met zijn vele nieuwigheden en technische vernieuwingen had er zijn intree gedaan. Nieuwe landbouwmethoden wonnen het van de oude. Het gebruik van kunstmest begon algemeen door te dringen en dit maakte ontginningen op ruime schaal mogelijk. Ruilverkavelingen kwamen aan bod. De oude landbouwwerktuigen bij uitstek, de schop en de zeis, werden geleidelijk opzij gedrongen door landbouwmachines van allerlei aard. Tractoren begonnen de paarden te vervangen. Voor Zweeloo, een echt landbouwdorp als het was, betekende dit ongekende veranderingen. Het oude boerenbedrijf, waar bijna alles op de boerderij zelf gebeurde - dorsen, karnen, boter maken, brood bakken, al het nodige zelf repareren - had zijn tijd gehad. Een cooperatieve zuivelfabriek, een cooperatieve dorsvereniging en een steeds grotere specialisatie van ambachtsbedrijven namen de boeren steeds meer taken uit handen.

Met de nieuwe tijd veranderde ook het dorpsbeeld. Tussen de boerderijen kwamen steeds meer burgerhuisjes en winkels. Het verkeer eiste zijn to1. De oude dorpsweggetjes, dikwijls onverhard of met keitjes bestraat, kregen een nieuwe verharding, heel sma I aanvankelijk, van straatkIinkers. Maar ze bleven eerst nog bochtig. Geleidelijk werden ze steeds rechter getrokken en de klinkerverharding moest her en der wijken voor asfalt. Alles werd steeds mooier afgewerkt en opgesierd met een horde verkeersborden. De straatverIichting werd uitgebreid en geperfectioneerd. Er verrees een menigte palen voor de elektriciteitsvoorziening en de telefoon, die later weer grotendeels verdwenen. De oude stoomtram, bij eerste aanleg een geweldige technische verbetering, werd na de Tweede Wereldoorlog definitief opgeruimd en vervangen door goedkopere en soepeler autobussen. Kleurrijke auto's en glimmende fietsen gingen het straatbeeld verlevendigen. De watervoorziening werd verbeterd. Er kwam na de Tweede Wereldoorlog waterleiding. Deze maakte de schilderachtige maar vaak vervuilde en altijd weinig effectieve, op centrale punten in de dorpen gegraven brandkuilen voor bluswater overbodig. Er kwamen nieuwe scholen die er heel anders uitzagen dan die van vroeger. Er kwamen dorps- en buurthuizen, gymnastieklokalen, een zwembad en andere recreatie-objecten.

Vroeger hadden de oude Drentse dorpen een zuiver agrarisch karakter. Ze bestonden uit louter met riet en

stro gedekte boerderijen, schuren en schaapskooien, erg onregelmatig neergestrooid langs kromme weggetjes. Sinds er na de Eerste Wereldoorlog geleidelijk meer burgerwoninkjes en winkels werden gebouwd, verburgerlijkten deze agrarische darpen steeds meer, ook al doordat de boerderijen steeds meer uit de dorpen verdwenen. Werd een vervallen boerderij afgebroken of brandde er een af - boerderijbranden waren in deze brandbare darpen een gevreesd verschijnsel en zelden bleef het bij een - dan kwam zo'n te gronde gegane boerderij meestal niet weer terug in het dorp, maar werd daar buiten herbouwd, bij het akkerland. Nu heeft de verburgerlijking in Zweeloo niet zo hard toegeslagen als in veel andere Drentse gemeenten. Dit komt doordat Zweeloo de afgelopen halve eeuw nauwelijks groeide. Het inwonertal bleef ongeveer gelijk. WeI nam door de gezinsverdunning, het kleiner worden van de gezinnen, het aantal huizen flink toe, maar stedebouwkundige maatregelen hielden deze aanwas nauwkeurig in toom. Maar ook in Zweeloo is veel veranderd en die verandering gaat door. Daarom is het nuttig zo goed mogelijk vast te leggen hoe het allemaal veranderde. Aileen dan kunnen volgende generaties zich enig beeld vormen van hoe het eens was. Oude ansichten vormen daarbij een uitstekend hulpmiddel. Immers, veel andere afbeeldingen zijn er niet. Daarbij is het een voordeel dat ansichten er destijds niet op gemaakt zijn om als documentatiemateriaal te dienen. Ze gaan dus niet mank aan het nadeel van veel typisch documentatiemateriaal, dat het al te duidelijk dit doel dient.

Oude ansichten zijn in dit opzicht onverdacht. Het zijn willekeurige prentjes van het leven en het dorpsbeeld zoals het eens was, gewoon ontleend aan die verleden tijd. En juist dat bepaalt hun waarde. Was die oude tijd werkelijk een goede oude tijd? Lang niet in elk opzicht. Want Drente was er in de tijd van de oude ansichten stellig heel wat armoediger aan toe dan nu. Maar het was wei een tijd waar onze belangstelling nog steeds naar uitgaat, omdat we ons er in de geest nog steeds aan gebonden voelen. Want als er van oude ansichten iets uitgaat, dan is dit wei een licht gevoel van nostalgie, van heimwee naar verlaren waarden.

A. Kleijn oud-burgemeester van Zweeloo (1935-1946)

· .?.??. --"C

-

'Dorpsslraat

3wee/oo

1. Dorpsstraat Zweeloo omstreeks 1900. Het huis op de achtergrond is Hotel Mensingh, waar de postwagen van Groningen naar Coevorden voor de deur staat. De rit duurde in de eerste helft van de lSe eeuw ongeveer 16 uren. In de wintermaanden, voor 1750, wanneer de tocht niet in een dag kon worden afgelegd, werden de reizigers en de voerman in de gelegenheid gesteld te overnachten in de herberg van de Mensinghs.

De splitsing op de voorgrond is de Hoofdstraat-Kruisstraat.

2. Ret huis links vooraan is het eerste zelfstandige gerneentehuis van Zweeloo, dat gebouwd is in 1897 en dienst heeft gedaan tot 1920.

Voor 1897 was van een gerneentehuis in Zweeloo nog geen sprake; toen bevond dit zich nog in boerderij/cafe Abraharny. Deze boerderij is uiterst links op de foto te zien. Bij velen beter bekend als boerderij/cafe R. Ruinernans. Dit pand is bij onweer op tweede pinksterdag 6 juni 1960 afgebrand. Thans staat hier de burgerneesterswoning.

Groete

U1t Zweeloo

3. Dit is het tweede gemeentehuis, dat bovendien dienst deed als ambtswoning voor de burgemeester gedurende de periode 1920-1940. Na de opening van het nieuwe gemeentehuis heeft het tot augustus 1958 enkel dienst gedaan als ambtswoning.

Voordat het gemeentehuis hierin gevestigd werd, was dit een dokterswoning. Thans is hierin het garagebedrijf Germs gevestigd.

De persoon rechts op de foto is burgemeester l.H.H. Romelingh.

4. Op 23 oktober 1935 nam de heer J. Tonekens officieel afseheid als burgemeester van de gemeente Zwee100. Hier zien we hem voor het laatst te midden van de raadsleden en het gemeentepersoneel.

Voorste rij, van links naar reehts: 1. Jan Hoving, 2. Rijmsma, 3. Van Tarel, 4. mevrouw Tonekens, 5. burgemeester Tonekens en 6. Lueas Warmolts.

Aehterste rij, van links naar reehts: 1. Bokma (opperwaehtmeester), 2. vee arts Seubring, 3. Floor v.d. Vijver, 4. mevrouw Rijmsma, 5. Grietje Zwols, 6. Geert Zwols, 7. L.H. Hadders, 8. Hrs. Perkaan, 9. Willem Koops, 10. Roelof Frensen en 11. Johannes Reinders.

5. De marechausseekazerne omstreeks 1905. Deze stond in De Wheem, ter hoogte van de nummers 17 en 21 (zie tevens de voorplaat van dit boekje).

Nadat de nieuwe kazerne aan de Hoofdstraat in 1923 in gebruik is genomen, he eft dit pand vele jaren voor vele gezinnen dienst gedaan als woonhuis. In het begin werd het bewoond door vier gezinnen; na de verbouwing van de paardestallen in 1949, door zes gezinnen.

In 1961 is dit gebouw afgebroken. Thans staat hier een dubbel woonhuis.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek