Artikel niet aanwezig

Het artikel dat u wilt bekijken is niet aanwezig.

Fragmenten uit het boek ''

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

De huidige gevel van het stadhuis, het derde in de rij die op dezelfde plaats gestaan hebben, werd gebouwd door de Rotterdamse stadsbouwmeester Claes Jeremiasz Persoons, van wie er in onze stad nog nakomelingen leven. In de St.-Jan herinnert een grafzerk nog aan hem. Van eenvoudig metselaar werkte hij zich op tot een knap bouwmeester, die de Laurenstoren te Rotterdam behoedde voor instorting. De timmerman Dirk van der Lek heeft hem bij de gevelvernieuwing grote diensten verleend. Op 10 mei 1670 werd de eerste steen gelegd voor deze gevelvernieuwing waarvoor Jacob van Campen geadviseerd had Claes Persoons in te schakelen. De voorzijde had een bordes met dubbele trappen en een balustrade. In 1791 echter besloot men over te gaan naar een brede trap, zoals die op de foto vereeuwigd is. In 1913 werd het bordes echter in zijn oorspronkelijke vorm teruggebracht. Links naast het stadhuis ziet men nog het "Oud Stads Koffijhuis" met zijn veranda. Ret dateert van anno 1500. Ooit is er de "Katholieke Leeszaal" in gevestigd geweest onder Drs. A. J. M. Brans. Dat was in de jaren der "Roomse Blijdschap" en

13

14

Dr. L. J. C. van Gorcum was de onvergetelijke voorzitter van die insteUing. Daamaast was het huis "Het Vosken" met de heren-modezaak van de fa. Verhulst, en op de hoek van de Ridderstraat was de zaak in "Franse en Weense Bottines" (Freijssen-v. Opstal), zoals de gevelreclames deftig verkondigen onder het bord A 306. Dan volgt op de andere hoek de fa. Adelmeijer, nog zo'n oer-Bossche naam. Daamaast is apotheker J. Lammers gevestigd, later fa. P. J. Kijn. Nog altijd is er een apotheker, die de traditie voortzet. Tenslotte is er de societeit "De Zwarte Arend", daterend van 1763. Het terras, en trouwens al wat daar achter lag, was geheiJigd dome in van officieren, rechters, bankiers e.d. Freijssen v. Opstal op de hoek van de Ridderstraat dreef niet aileen maar een winkel, maar was ook fabrikant, zoals uit de reclame-kaart blijkt, Heel het pand, gelegen in de Ridderstraat, staat er op afgebeeld, benevens een pandje, waartoe een mooi poortje toegang geeft.

Dit poortje behoorde bij het pand "Het Vosken" aan de Markt, en was dus een achteruitgang. In 1912 werd het afgebroken. Het verhuisde naar de binnenplaats van het stadhuis. In 1932 werd het geplaatst in de tuin van het Provinciaal Genootschap in de Bethaniestraat, vanwaar het in 1967 verhuisde naar de straatzijde, dicht bij de bibliotheekingang.

16

r C

;:?

. .'s H rtoqcnboscb"

Op deze kaart komt het huis "De Vijf Vocalen", op de hoek van de Kolperstraat mooi uit, gemarkeerd door de huifkar die er voor staat. Vroeger heette het "Het Gulden Lavoir", zoals blijkt uit een perkament van 1490. Van 1690-± 1870 oefende het geslacht Palier er de boekdrukkunst uit en ook de boekverkoop. In 1690 herdoopte Carel Palier het tot "De Druckerije", Maar Hendrik Palier vond in 1741 "De Vijf Vocalen" mooier, en toen het pand in 1760 verbouwd werd, liet hij de vocalen A- E- I -0- U tegen de gootlijst aanbrengen. Daar prijken ze nu nog. In de tijd van de ansicht had J. H. B. Feldbrugge er een zaak in galanterieen en naaimachines. Thans is het herberg.

Ter afwisseling deze "onhistorische" ansichtkaart: de Markt is (dank zij trucage) veranderd in "Bad Oeteldonk", waar dames en heren in badcostumes anna 1900 zich in de bruisende golven storten onder toezicht van mannen van het reddingswezen. De gevelwand tussen Kolperstraat en Hinthamerstraat is authentiek weergegeven: Het Nederlandsch Koffiehuis ("De Neerlander", zeiden de Bosschenaren) is in het begin der 17de eeuw ontstaan uit drie afzonderlijke huizen. Een trapje in de Ko1perstraat en een overblijfsel van een "pothuis" herinneren er nog aan. Reeds voor 1780 heette het "Hollands Koffyhuis". In 1789 werd er een societeit opgericht (sinds 1809 .Amicitia'' geheten), die in het bovengedeelte gehuisvest was. Samen met "Societeit De Zwarte Arend" bezat zij tot voor kort het gehele pand. Het op de monumentenlijst staande pand is onlangs aangekocht door een bankbedrijf. De drie oor-

17

18

spronkelijke panden heetten "Het Wit Lavoir", eens drukkerij, sinds 1644 apotheek, en daarachter liggend in de Kolperstraat het huis "St.-Franciscus" en "De Witvoet". Ruim 300 jaren geleden kocht Elsken, gewezen dienstrnaagd van kapitein Douglas, vergif in ,,'t Wit Lavoir", waarmee zij zich het leven benam. Het lijk werd op last der Schepenen op een horde naar de galg op de Vughterheide gesleept en daaronder begraven, .vermits zij haar selve seer grouwelijck ende onmenselijk vermoort hadde." Naast het koffiehuis het prachtige woonhuis van Mr. Swane, vervolgens de zaadhandel van Van Tielraden. De zaakhandel van H. v. Tielraden heette "In de Ekster" en dit huis wordt al in 1598 vermeld. Boven de deur een in hout gesneden ekster op een eiketakje, zoals op de kaart duidelijk te zien is.

x

's H ERTOGI:.. -RO;:<:H_ ?

Een zeer zeldzame ansicht! Het huidige hotel Central is nog met te bekennen, want het bewuste pand is op deze kaart nog ... postkantoor. Het is een huis met een rijke historie, Oorspronkelijk heette het "Leeuwenburg" of "Campershuizing". Het dateert reeds van 1409. In 1671 vestigde de Raad van Staten er de Hoofdwacht, die er bijna twee eeuwen verbleef. In 1869 werd deze overgebracht naar de stallen der Veldartillerie op de Parade, en het gebouw werd bestemd als postkantoor. Dit bleef het tot ongeveer 1894, toen het "nieuwe" postkantoor in de Kerkstraat klaar was. In 1895 vestigde zich in het vrijgekomen pand "Cafe-restaurant Central" met Jos C. von Eugen als eigenaar. Curiositeitshalve drukken wij een reclame-kaart af die de eerste eigenaar uitgaf. U ziet hoe toen reeds in de reclame sex werd gedaan! Graag plaatsten wij ook de achterzijde van de kaart, want daar staat een afrekening op. Om echter een bladzijde te sparen, schrijf ik ze letterlijk voor u over. Ze dateert van 20 Aug. 1898 en staat ten name van de Heeren R. C. Onderwijzers Genootschap v. Noord-Brabant,

19

De afrekening luidt:

24 couverts diner a f 1,25 (met I bier) 18 glazen bier

3 idem

f30," 1,80 " 0,30

Pour acquit 2 pers.

132,10 " 2,50

20

I Gldfooi

Blijft .f29,60

Vooral die fooi doet de deur toe!

Sinds 1905 is het in bezit van de familie Rademaker. Vele ouderen herinneren zich nog dat het werd geflankeerd door twee prachtige tabakszaken met grote potten en trommels vol tabaksoorten, die op koperen weegschalen werden afgewogen in driehoekige papieren zakjes. Het dialect noemde ze "builen" (een buileke rooktabak). Deze mooi ingerichte winkels hadden hun eigen karakter, want ze waren gespecialiseerd in tegenstelling tot de huidige warenhuizen. Vooral de tabakszaken hadden een mark ant eigen aroma, doordat tabak, (sigaren en snuif) "los" verkocht werden. Sigaren b.v. vijfvoor een dubbeltje met een pijpje toe!

21

Aan de rechterkant van de Marktstraat stond eens het fiere huis "De Roodenburg": aan de linkerkant stond "De Moriaen". Het waren de oudste overgebleven huizen der stad. Ze zijn beide gebouwd op last van Hendrik I (rond 1225) en werden door voorname burgers bewoond, die verbonden waren aan het hof. De heren echter leefden in een langdurige vete, doordat zij elkaar het recht op de nabijgelegen "Tolbrug" betwistten. Hun verzoening is jarenlang door de poorters herdacht met "vermaarde" hanengevechten. Later diende de Roodenburg tot ontvangkantoor der Stadsgilden, en het kwam steeds tot erger verval. In 1908 kocht de gemeente het en werd het vis- en boterhal, waar eerst Tecklenburg, later Enoch Hartman handel dreven. Men lette op het typische pothuis. In 1910 verkocht de gemeente het aan de fa. Suijling met de verplichting het af te breken en er een nieuw gebouw te plaatsen. Dit is dan ook geschied. Een gevelsteen in de zijwand herinnert nog aan "De Roodenburg".

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek